EU-verblijfsregistratie na drie maanden
Voor: Nederlandse en andere EU-burgers die langer dan drie maanden in Portugal verblijven
Officiële bron: Your Europe, Europese Unie
Landenvergelijking
Tsjechië vs Portugal
Portugal trekt met klimaat en levensstijl; voor nieuwe inwoners bestaat een beperkter fiscaal stimuleringsregime voor kwalificerende onderzoek-, innovatie- en hooggekwalificeerde activiteiten (IFICI). Het oude brede NHR-regime is in beginsel gesloten, behalve voor overgangsgevallen.
| Criterium | Tsjechië | Portugal | Afweging |
|---|---|---|---|
| Belasting | In 2026 geldt 15 procent inkomstenbelasting over het deel van de belastinggrondslag tot 1.762.812 kronen en 23 procent over het deel daarboven. Heffingskortingen en de sociale en zorgpremies staan hier los van. | Het gewone tarief is progressief tot 48 procent; de ondergrens van de schaal dragen wij niet, want het Portugese staatsblad toont ons alleen een lege pagina. IFICI is de opvolger van NHR sinds 2024. Die regeling kan tien jaar lang 20 procent geven op Portugees arbeids- en zelfstandig inkomen uit wettelijk aangewezen activiteiten (Portaria 352/2024). Buitenlands pensioen valt er niet onder en wordt progressief belast. Het verdrag met Nederland geeft Nederland daarnaast alleen onder voorwaarden een aanvullend heffingsrecht: de opbouw was in Nederland fiscaal gefacilieerd, Portugal belast het pensioen niet tegen het gewone tarief of voor minder dan 90 procent, en het totaal komt in een jaar boven 10.000 euro uit. De gids over het belastingverdrag met Portugal zet die voorwaarden op een rij. Het oude NHR-voordeel voor gepensioneerden geldt niet meer voor nieuwe aanvragers. | Tsjechië heeft lagere reguliere nominale tarieven; Portugal kan alleen voor een kwalificerende IFICI-aanvrager fiscaal concurrerend zijn. |
| Klimaat | Tsjechië ligt binnenlands: warme zomers en echte winters. Over de zes CHMI-gebieden loopt het jaargemiddelde van 7,7 tot 9,4 graden en de neerslag van 561 tot 850 millimeter, tegen 10,5 graden en 854,7 millimeter in De Bilt. Het is er dus koeler en iets droger dan hier. | Portugal is compacter dan Spanje en toch verdeeld: over de zeven IPMA-stations loopt het jaargemiddelde van 12,9 tot 20,0 graden, tegen 10,5 in De Bilt. Wat je merkt zit vooral in de regen, die per jaar van 455,1 tot 1.146,9 millimeter gaat waar Nederland op 854,7 zit. Zonuren staan niet in de IPMA-normalen, dus voor Portugal tekenen wij de neerslag. | Tsjechië heeft koude winters en Portugal zachte, en dat is hier het verschil dat je elk jaar merkt. Binnen Portugal scheelt het noorden dan nog van de Algarve. |
| Kosten van levensonderhoud | Landelijk ligt het prijsniveau in Tsjechië lager. | Huren in Lissabon, Porto en de Algarve veranderen snel en verschillen sterk naar wijk, oppervlakte, contractduur en seizoen. | Landelijk ligt het prijsniveau in Tsjechië lager, maar dat is het landelijke cijfer. Praag trekt het omhoog en de huren in Lissabon, Porto en de Algarve veranderen snel, dus vergelijk de stad en niet het land. |
| Taal | Tsjechië wijst geen officiële taal aan. De grondwet noemt er geen en het Handvest van de grondrechten regelt taal alleen als recht van de burger: minderheden mogen hun taal in het ambtelijk verkeer gebruiken, en wie de proceduretaal niet beheerst heeft recht op een tolk. Het Tsjechisch is dus de feitelijke en niet de wettelijke taal. Het is Slavisch, in het Latijnse schrift, met zeven naamvallen. | Het Portugees is de officiële taal, in vier woorden vastgelegd in de grondwet zelf. Het is een Romaanse taal in het Latijnse schrift. Wie Spaans kent herkent veel op papier; het verschil zit in de klank, want het Portugees kent nasalen en ingeslikte klinkers die het gesproken woord verder van het geschreven woord zetten. | In toeristische en internationale werkomgevingen wordt Engels gebruikt, maar voor overheid en duurzame integratie is de landstaal belangrijk. |
| Bereikbaarheid vanuit Nederland | Praag heeft directe vluchten vanuit Nederland, en met de auto rijd je er dwars door Duitsland heen in een dag. Wat een ticket kost hangt af van het seizoen en het boekmoment; wij noemen geen prijs. | Vliegen, want rijden kost een dag of langer. Naar Lissabon en Porto is het ongeveer 2,5 uur vanaf Schiphol en naar Faro in de Algarve 2,5 tot 3 uur, meerdere keren per dag en het hele jaar door. Wat een ticket kost hangt af van het seizoen en het boekmoment; wij noemen geen prijs. | Praag ligt dichter bij Nederland dan Lissabon of Porto, maar naar alledrie vlieg je rechtstreeks. Het verschil zit dus in de vliegtijd en niet in of je er komt. |
| Valuta | Tsjechië rekent in Tsjechische kronen. Wie zijn inkomen in euro's krijgt en zijn uitgaven in kronen doet, loopt koersrisico: de koers bepaalt mee wat een maand kost. Bij het omzetten van euro naar kroon betaal je bovendien wat je bank of wisselkantoor rekent. Reken bij een begroting daarom met een marge. | Portugal gebruikt de euro. Tussen je inkomen en je uitgaven zit daardoor geen wisselkoers, en omwisselen hoeft niet. Je begroting blijft in één eenheid staan en een Portugees prijskaartje lees je meteen goed. | Portugal rekent in euro's. In Tsjechië komt de kroon ertussen, en die verhouding is niet elk jaar dezelfde. |
| Veiligheid | Tsjechië geldt in algemene zin als een veilige EU-bestemming. Een misdaadcijfer van een Tsjechische instantie noemen wij niet, want wij hebben er geen kunnen nalezen. Wat er aan risico verschilt zit tussen de wijken en niet tussen de landsdelen, dus kijk bij een concrete plaats naar de buurt zelf. Lees voor vertrek het actuele Nederlandse reisadvies. | Portugal geldt breed als een veilig land. De Global Peace Index van 2026 zet IJsland op de eerste plaats, gevolgd door Nieuw-Zeeland, Zwitserland, Slovenië en Ierland. Dit land staat daar niet in, en waar het wel staat dragen wij niet: die ranglijst hebben wij alleen voor de eerste vijf plaatsen kunnen nalezen. Over Lissabon apart zeggen wij dus niets. Waar je als bewoner op let is zakkenrollerij in toeristische gebieden, want dat is het delict waar bezoekers het vaakst mee te maken krijgen. | Tsjechië en Portugal scoren allebei gunstig in internationale vredesindices. Die meten alleen niet wat jij op straat merkt, en zeggen dus niets over het risico in jouw wijk. |
| Zorg | Verplicht verzekerd is iedereen met vast verblijf, en daarnaast iedereen die werknemer is van een werkgever met zetel in Tsjechië. Voor een Nederlander is het dienstverband dus de scharnier en niet het verblijfspapier. De premie is 13,5 procent van het loon, waarvan de werknemer 4,5 procent draagt en de werkgever 9 procent. Er zijn zeven wettelijke zorgverzekeraars om uit te kiezen. | Het SNS is het publieke stelsel. Het número de utente is gratis en haal je bij het centro de saúde in je woongebied, maar dat nummer alleen garandeert nog geen dekking: die hangt aan je verblijfsstatus en je registratie. De taxas moderadoras zijn sinds juni 2022 in het hele SNS afgeschaft, behalve bij de spoedeisende hulp zonder verwijzing. | In Tsjechië hangt de wachttijd aan je regio en aan het specialisme; in Portugal nemen sommige inwoners er een private polis naast, en of dat nodig is hangt af van waar je woont. |
| Nederlandse gemeenschap | De Nederlanders die er wonen zitten vooral in Praag. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen. | De Nederlanders die er wonen zitten vooral in de Algarve, de regio Lissabon, de Silver Coast en Porto. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen. | In Praag zitten internationale en Nederlandse netwerken; in Portugal zijn ze zichtbaarder, met de Algarve en de regio Lissabon als de plekken waar ze zitten. |
Officiële bronnen bij verblijfsclaims
Officiële routebronnen
Controleer vlak vóór een aanvraag altijd de actuele routepagina. Een visum, toelating, tijdelijk verblijf, permanent verblijf en naturalisatie zijn afzonderlijke beslissingen. Niet elke bron is even makkelijk te controleren; lees hoe wij met bronnen en actualiteit omgaan.
Permanent residence certificate for EU citizens
Voor: EU-, EER- en Zwitserse burgers die na legaal ononderbroken verblijf een permanent verblijfsdocument in Portugal aanvragen
Officiële bron: ePortugal, Portuguese Republic
Controleer actuele cijfers en regels altijd bij de officiële instanties.
Praktische gidsen over Tsjechië en Portugal
Zo ga je verder
Verder waar je nu bent
Tsjechië
Het dossier, met 14 regio's en wat elk gebied kost.
Portugal
Het dossier, met 7 regio's en wat elk gebied kost.
Thailand versus Portugal
Zet ze zij aan zij op acht punten.
Aankomen in Tsjechië: melden bij de politie, en het certificaat dat je niet hoeft
Tsjechië kent twee dingen die allebei registreren heten.