Aankomen in Tsjechië: melden bij de politie, en het certificaat dat je niet hoeft

Tsjechië kent voor EU-burgers twee verschillende dingen die allebei ‘registreren’ heten, en die door elkaar halen kost mensen tijd en geld. Het ene is verplicht en gaat over waar je woont. Het andere is vrijwillig en levert een document op.

Het verplichte is de melding bij de vreemdelingenpolitie. Het vrijwillige is het registratiecertificaat. Deze gids behandelt ze los van elkaar, in die volgorde, want die volgorde is ook de volgorde waarin je ermee te maken krijgt.

De officiële verplichtingenpagina zegt het zo: je moet bij de afdeling vreemdelingenpolitie melden dat je in Tsjechië bent aangekomen, binnen dertig dagen na de dag waarop je het land binnenkwam, als je van plan bent langer dan dertig dagen te blijven.

Let op: het portaal zegt het op twee plaatsen niet hetzelfde. Op de ene pagina staat de termijn in werkdagen vanaf aankomst, op de andere in gewone dagen vanaf de dag dat je het grondgebied binnenkwam. Dat scheelt in de praktijk bijna twee weken. Wij hebben dat niet kunnen oplossen bij de wet zelf: de wettekst is voor ons afgeschermd, bij de wettenbank en bij de elektronische wettenbank allebei. Daarom noemen wij allebei de lezingen en houden wij de veilige kant aan: reken met dertig gewone dagen vanaf je aankomstdag, want dan ben je onder allebei de lezingen op tijd. Zodra de instantie zichzelf gelijktrekt, staat het hier anders.

Er is één uitzondering, en die scheelt veel mensen een gang: je hebt deze verplichting niet als je accommodatieverstrekker (hotel, hostel) je aankomst meldt. Kom je aan in een hotel of een tijdelijk verblijf dat het voor je regelt, dan is het gedaan. Trek je in bij vrienden of in een eigen huurhuis, dan moet je zelf.

Dezelfde pagina somt een reeks vervolgverplichtingen op, en die zijn concreet. Een naamswijziging meld je binnen vijftien werkdagen. Een adreswijziging meld je binnen dertig werkdagen, als je verblijf langer dan honderdtachtig dagen duurt. Verlies of beschadiging van je document meld je binnen drie werkdagen, en een verloren reisdocument meld je onmiddellijk bij de politie.

En één die je bij vertrek moet weten: je verblijfscertificaat lever je uiterlijk drie dagen vóór vertrek in. Wie zonder omkijken vertrekt, laat dus een losse eindje achter.

Voor gezinsleden geldt een eigen termijn: als de EU-burger zelf niet in Tsjechië woont, moet het gezinslid het verblijf binnen drie werkdagen melden.

Nu het andere. Het registratiecertificaat is bedoeld voor wie langer dan drie maanden wil blijven, en het officiële portaal is er ongewoon duidelijk over: het verkrijgen van het registratiecertificaat is geen noodzakelijke voorwaarde voor je verblijf in het land, dus het is aan jou of je het aanvraagt of niet.

Dat is precies wat de Europese regel toelaat, en het is het spiegelbeeld van Finland en Malta, waar dezelfde soort registratie wél verplicht is. Wil je het certificaat toch, dan betaal je bij aanvraag een administratieve heffing van 200 kronen, en het is voor EU-burgers tien jaar geldig. Wel meteen erbij: de geldigheid van het registratiecertificaat kan niet worden verlengd.

Wat je meestuurt:

• een ingevuld aanvraagformulier
• je reisdocument: een kopie bij aanvraag per post, het origineel bij ophalen
• bewijs van je verblijf
• onder bepaalde omstandigheden een ziektekostenverzekering
• een pasfoto
• als het van toepassing is, bewijs van je familierelatie

Als het vrijwillig is, waarom zou je de moeite doen? Omdat een officieel document dat je verblijf bevestigt in de praktijk deuren opent bij bank, verhuurder en werkgever, ook als de wet het niet eist. Dat is een praktische afweging, geen juridische verplichting, en zo staat het hier ook.

Wat de bron níét zegt, is binnen welke termijn je de aanvraag moet doen en waar precies je hem indient. Die twee staan er niet bij, dus die vullen wij niet in.

Deze gids staat op drie pagina's van het officiële Tsjechische informatieportaal voor buitenlanders. Wat daar niet staat, staat hier niet.

• Binnen welke termijn en bij welk loket je het registratiecertificaat aanvraagt: staat er niet
• Welke van de twee termijnen voor de politiemelding geldt: het portaal zegt het op twee plaatsen verschillend en wij hebben dat niet bij de wet kunnen narekenen, dus noemen wij allebei en houden wij de veilige kant aan Wat er gebeurt als je de dertigdagenmelding mist, en of daar een boete op staat: staat er niet
• Onder welke omstandigheden precies de ziektekostenverzekering wordt gevraagd: dat staat er als voorbehoud maar wordt niet uitgewerkt
• Hoe de melding online kan, als dat kan: staat er niet

Belasting, zorgverzekering en het openen van een bankrekening in Tsjechië zijn eigen onderwerpen met eigen bronnen.

• Houd de twee uit elkaar: de politiemelding is verplicht, het certificaat is dat niet
• Kom je aan in een hotel of hostel, check dan of zij je aankomst melden; dan hoef je zelf niets
• Zet de dertigdagenklok op je aankomstdatum, niet op het moment dat je huurcontract ingaat
• Vraag je het certificaat aan, reken dan op 200 kronen en weet dat het tien jaar geldt en niet verlengd kan worden
• Verhuis je binnen Tsjechië en blijf je langer dan honderdtachtig dagen, meld dat dan binnen dertig werkdagen
• Vertrek je weer, lever je verblijfscertificaat dan uiterlijk drie dagen van tevoren in