Wonen in Tsjechië en Praag: verblijf, belasting en het praktische

Als EU-burger mag je Tsjechië zonder vergunning binnenkomen en er wonen. Wat wel moet: blijf je langer dan 30 dagen, dan meld je je verblijfplaats bij de vreemdelingenpolitie (cizinecká policie). Het portaal van het ministerie van Binnenlandse Zaken schrijft: ‘musíte se do 30 pracovních dnů od příjezdu registrovat’, dus binnen 30 werkdagen na aankomst. Wij houden 30 gewone dagen aan: de wet en de site van de politie konden wij niet nalezen, en met 30 dagen ben je onder elke lezing op tijd. Je neemt je paspoort mee; het meldformulier ligt op het bureau. De plicht vervalt als je hotel of verhuurder de melding voor je heeft gedaan (‘splnili tuto povinnost u ubytovatele’) en voor kinderen onder de vijftien.

Het registratiecertificaat (osvědčení o registraci) is een keuze, geen plicht: ‘není vydání osvědčení o registraci nutnou podmínkou jejich pobytu’. Wil je het toch, dan vraag je het aan bij een kantoor van het ministerie of per post. Je levert het formulier in, je paspoort, een bewijs van je huisvesting en een foto. Bij studie, gezin of een ander doel dan werk komt daar een ziektekostenverzekering bij. Het kost 200 kronen, en na het bericht dat het klaarligt heb je 30 dagen om het op te halen.

• Inkomstenbelasting: 15 procent tot 1.762.812 kroon per jaar, daarboven 23 procent (2026). Die grens is zesendertig maal het gemiddelde loon van 48.967 kroon. Een bedrag in euro's noemen wij niet: de bron rekent alleen in kronen.
• Sociale premies werknemer: 7,1 procent, opgebouwd uit 6,5 procent pensioen en 0,6 procent ziekteverzekering.
• Zorgverzekeringsbijdrage: 4,5 procent voor de werknemer en 9 procent voor de werkgever, samen 13,5 procent; de werkgever houdt jouw deel in op het loon.
• Winst op de verkoop van vastgoed is volgens de belastingdienst vrijgesteld als ‘doba mezi nabytím vlastnického práva a jejich prodejem přesáhne dobu 10 let’, dus als er meer dan 10 jaar zit tussen aankoop en verkoop; voor vastgoed gekocht tot en met 2020 geldt 5 jaar. Voor het huis of appartement waarin je zelf woont geldt 2 jaar: vrijgesteld als de verkoper er ‘měl bydliště nejméně po dobu 2 let bezprostředně před prodejem’, en bij een kortere woonduur alsnog als je de opbrengst in een nieuwe eigen woning steekt.

• Btw: 21 procent standaard, met verlaagde tarieven van 12 procent en nul procent, volgens de tabel van de Europese Commissie met peildatum mei 2026. Dat zit verwerkt in vrijwel elke prijs die je in een winkel ziet.
• Praag en de rest van Tsjechië zijn twee verschillende woningmarkten. Een appartement kostte in 2025 in Praag 115.889 kronen per vierkante meter, tegen 63.521 voor het hele land en 72.096 in Jihomoravský, de kraj van Brno.
• Een maandtotaal noemen wij niet. Zo'n bedrag zouden wij zelf moeten optellen uit posten die per persoon, per wijk en per huishouden verschillen, en dan leest het als een cijfer van een instantie terwijl het dat niet is. Waarom wij die keuze maken, staat in ons correctielogboek.

Welke stukken een bank vraagt, bepaalt de bank zelf; een overheidsbron daarvoor hebben wij niet gevonden. Vraag de lijst vooraf op bij de bank van je keuze. Als inwoner van de EU heb je ook in Tsjechië recht op een basisbetaalrekening; wat dat recht inhoudt en wat een bank mag weigeren, staat in de gids over de basisbetaalrekening. Je Nederlandse rekening kun je aanhouden; zie de gids over je Nederlandse bankrekening.

Ga je in Tsjechië werken, dan ben je daar verzekerd, ook als je nog in Nederland staat ingeschreven. Het Tsjechische verbindingsorgaan voor de EU-regels, de Kancelář zdravotního pojištění, zegt het zo: ‘pokud pracujete pouze na území jednoho státu, je státem pojištění vždy tento stát’. Werk je niet, dan geldt het land waar je woont: ‘podléháte vždy předpisům o zdravotním a sociálním pojištění státu, na jehož území bydlíte’. Dubbel verzekerd zijn kan niet; zolang je onder de regels van een ander land valt, kun je niet tegelijk in Tsjechië verzekerd zijn. Je kiest een van de zeven wettelijke zorgverzekeraars die het ministerie van Volksgezondheid noemt: VZP, VoZP, ČPZP, OZP, ZPŠ, ZPMV en RBP. Wat een bezoek aan de dokter kost en hoe het jaarplafond op bijbetalingen werkt, staat in de zorggids voor Tsjechië.