EU-verblijfsregistratie na drie maanden
Voor: Nederlandse en andere EU-burgers die langer dan drie maanden in Portugal verblijven
Officiële bron: Your Europe, Europese Unie
Landenvergelijking
Portugal vs Italië
Nederlanders leggen deze twee vaak naast elkaar. Beide bieden zon, cultuur en een betaalbaar leven vergeleken met Nederland, maar ze zijn in de praktijk heel anders. Portugal is toegankelijker, Italië rijker in variatie.
| Criterium | Portugal | Italië | Afweging |
|---|---|---|---|
| Kosten van levensonderhoud | Wat wij voor Portugal hebben nagelezen zijn aanbodshuren per vierkante meter van juli 2026. In de stad Lissabon 23,5 en in de regio Lissabon 20,7; in de Algarve 22,5 en in de stad Porto 18,1. Daarna Madeira op 16,1, Coimbra op 14,0 en Aveiro op 13,6. En dan Viseu op 7,6, Vila Real op 7,4, Bragança op 7,2 en Guarda op 6,2, het goedkoopste district van dit overzicht. Het zijn aanbodshuren en geen betaalde huren, en het is een momentopname. Voor vervoer draagt het register de tariefbekendmaking van Metropolitano de Lisboa: een enkele reis met Carris of de metro kost 1,90 euro sinds 1 januari 2026, en over de maand- en dertigdagenabonnementen zegt die bekendmaking alleen dat de prijs gelijk blijft, zonder het bedrag te noemen. | Wat het register wel draagt zijn de ATM-tarieven van Milaan, stand januari 2026: 2,20 euro voor een kaartje van 90 minuten, 39 euro per maand en 330 euro per jaar. Een huurcijfer van een instantie staat er voor Italië niet, en wat de woonlasten uit elkaar trekt is het verschil tussen het noorden en het zuiden. | Geen vergelijking per vierkante meter: voor Italië draagt ons register geen huurcijfer van een instantie. Voor Portugal loopt de reeks van Guarda op 6,2 tot de stad Lissabon op 23,5. Een maandtotaal noemen wij niet: dat zouden wij zelf moeten optellen. |
| Klimaat | Portugal is compacter dan Spanje en toch verdeeld: over de zeven IPMA-stations loopt het jaargemiddelde van 12,9 tot 20,0 graden, tegen 10,5 in De Bilt. Wat je merkt zit vooral in de regen, die per jaar van 455,1 tot 1.146,9 millimeter gaat waar Nederland op 854,7 zit. Zonuren staan niet in de IPMA-normalen, dus voor Portugal tekenen wij de neerslag. | Maandcijfers per meetstation dragen wij voor Italië niet: die staan alleen in een toepassing die wij niet kunnen uitlezen. Wat het ISPRA-rapport zelf noemt is de mediaan over 368 stations, 13,8 graden per jaar, met een spreiding van -3,3 graden op de Cima Careser tot 16,25 in Messina. Dat is het verschil tussen een gletsjer en Sicilië. | De Atlantische invloed houdt de Portugese zomer rond de 30 tot 33 graden; Zuid-Italië loopt op naar 35 tot 42. In Italië verschilt het klimaat bovendien sterk per streek. |
| Speciaal belastingregime | IFICI, de opvolger van NHR, geldt sinds 2024 en legt een flat tax van 20% op actief inkomen in aangewezen sectoren: tech, wetenschap, onderwijs en creatief werk. Buitenlands inkomen uit pensioen of beleggingen is er niet meer van vrijgesteld. Voor gepensioneerden geldt het reguliere progressieve tarief tot 48%. | Artikel 24-ter geeft de keuze voor 7% vervangende belasting op buitenlands inkomen (pensioen, AOW*, beleggingen) voor kwalificerende ontvangers van een buitenlands pensioen die hun fiscale woonplaats verplaatsen naar aangewezen kleine gemeenten (wij noemen de inwonersgrens niet meer als vaststaand: hier stond dat die per 7 april 2026 van 20.000 naar 30.000 is verhoogd door wet 34/2026, en dat cijfer rust bij ons alleen op fiscale vakpublicaties. Normattiva liet de artikeltekst niet uitlezen en laat ons sinds 29 augustus 2026 helemaal niet meer binnen. Vraag de grens na voordat je een gemeente kiest, want juist daar hangt alles vanaf) in Zuid-Italië of aangewezen aardbevingsgemeenten, in het eerste jaar en de negen belastingjaren daarna. Feitelijke overdracht van fiscale woonplaats is vereist, deeltijds in Nederland blijven wonen kan de Nederlandse fiscale woonplaats in stand houden. *Het verdrag NL-Italië bepaalt per inkomenssoort of Italië mag heffen. | Voor buitenlands pensioeninkomen is het Italiaanse artikel vierentwintig-ter met zeven procent de route. Voor werk in een aangewezen beroep is dat het Portugese IFICI met twintig procent. |
| Bureaucratie | Een NIF is een afzonderlijk fiscaal nummer en vraag je aan bij Finanças; het verleent op zichzelf geen verblijfsrecht. Voor verblijf langer dan drie maanden schrijf je je als EU-burger in bij de bevoegde Câmara Municipal voor het CRUE-certificaat. Dat is niet dezelfde procedure als een AIMA-route voor derdelanders, en latere permanente-residentiedocumentatie loopt daar ook los van. Controleer de actuele gemeentelijke procedure en termijnen, want die verschillen per gemeente. | Voor wonen en transacties in Italië heb je onder meer een codice fiscale nodig, en daarnaast schrijf je je bij de anagrafe van je gemeente in voor de residenza. Die twee zijn afzonderlijke procedures. AIRE betreft Italiaanse burgers in het buitenland en is dus niet de verblijfsregistratie voor een Nederlander in Italië. Voor de digitale diensten heb je SPID en een PEC-adres nodig. Hoeveel tijd de gemeente ervoor neemt, verschilt per gemeente; een termijn noemen wij niet, want ons register draagt die niet. | In Portugal is de NIF bij Finanças snel geregeld en kom je met Engels ver. In Italië gaat de Codice Fiscale ook snel, maar is de rest van de administratie bewerkelijker. |
| Taal | Het Portugees is de officiële taal, in vier woorden vastgelegd in de grondwet zelf. Het is een Romaanse taal in het Latijnse schrift. Wie Spaans kent herkent veel op papier; het verschil zit in de klank, want het Portugees kent nasalen en ingeslikte klinkers die het gesproken woord verder van het geschreven woord zetten. | Het opvallende aan Italië is waar het NIET staat: de grondwet wijst geen officiële taal aan. Artikel 6 beschermt alleen de taalminderheden. Dat het Italiaans de officiële taal is, staat pas in een gewone wet uit 1999, dus in een wet die met een gewone meerderheid te wijzigen is. In Valle d'Aosta is het Frans daarnaast bij wet gelijkgesteld. Het Italiaans is een Romaanse taal in het Latijnse schrift. | Twee kanten die tegen elkaar in werken: met Engels red je je in Portugal ruimer, en Italiaans leer je als Nederlander sneller. |
| Nederlandse gemeenschap | De Nederlanders die er wonen zitten vooral in de Algarve, de regio Lissabon, de Silver Coast en Porto. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen. | De Nederlanders die er wonen zitten vooral in Toscane, Umbrië, Ligurië, Puglia, Milaan en Rome. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen. | Op omvang wijzen wij hier geen winnaar aan: wij dragen voor geen van beide landen een aantal dat een instantie publiceert. |
| Zorg | Het SNS is het publieke stelsel. Het número de utente is gratis en haal je bij het centro de saúde in je woongebied, maar dat nummer alleen garandeert nog geen dekking: die hangt aan je verblijfsstatus en je registratie. De taxas moderadoras zijn sinds juni 2022 in het hele SNS afgeschaft, behalve bij de spoedeisende hulp zonder verwijzing. | Het SSN is publiek en wordt regionaal uitgevoerd door de ASL. Na inschrijving krijg je de tessera sanitaria en wijs je een medico di base aan, en die is kosteloos. Wat een bezoek of een verrichting daarna kost verschilt per regio, en de Italiaanse tarieven hebben wij niet bij een instantie kunnen nalezen. | Allebei publiek en voor iedereen, en in allebei zit het verschil binnen het land: in Portugal tussen stad en platteland, in Italië tussen noord en zuid. |
| Bereikbaarheid vanuit Nederland | Vliegen, want rijden kost een dag of langer. Naar Lissabon en Porto is het ongeveer 2,5 uur vanaf Schiphol en naar Faro in de Algarve 2,5 tot 3 uur, meerdere keren per dag en het hele jaar door. Wat een ticket kost hangt af van het seizoen en het boekmoment; wij noemen geen prijs. | Vliegen gaat een stuk sneller dan rijden: Rome ongeveer tweeënhalf uur en Milaan, Venetië en Napels rond de twee uur, met daarnaast Palermo, Catania en Bari. Over land kan ook, maar dan ben je een dag onderweg. Wat een ticket kost hangt af van het seizoen en het boekmoment; wij noemen geen prijs. | Allebei rechtstreeks vanaf Schiphol in twee tot 2,5 uur. Italië heeft meer steden om op te vliegen, Portugal een dichtere frequentie op minder bestemmingen. |
Officiële bronnen bij verblijfsclaims
Officiële routebronnen
Controleer vlak vóór een aanvraag altijd de actuele routepagina. Een visum, toelating, tijdelijk verblijf, permanent verblijf en naturalisatie zijn afzonderlijke beslissingen. Niet elke bron is even makkelijk te controleren; lees hoe wij met bronnen en actualiteit omgaan.
Permanent residence certificate for EU citizens
Voor: EU-, EER- en Zwitserse burgers die na legaal ononderbroken verblijf een permanent verblijfsdocument in Portugal aanvragen
Officiële bron: ePortugal, Portuguese Republic
Art. 24-ter TUIR (DPR 917/1986): 7% vervangende belasting voor buitenlandse gepensioneerden
Voor: Nederlandse gepensioneerden met buitenlands pensioeninkomen die hun fiscale woonplaats naar kwalificerende Italiaanse gemeenten verplaatsen
Officiële bron: Normattiva voor art. 24-ter TUIR zelf; de verhoging van de inwonersgrens NIET, zie de toelichting
Let op: deze bron liet ons sinds 29-08-2026 niet meer binnen. Wat hier staat is nagelezen op de datum eronder, maar wij kunnen het sindsdien niet meer hercontroleren: de bron laat onze geautomatiseerde controle er niet meer in. Voor jou kan de link gewoon werken. Klopt er iets niet, bel of mail dan de instantie.
Gecontroleerd op:
Controleer actuele cijfers en regels altijd bij de officiële instanties.
Deze twee landen staan ook andersom naast elkaar, met dezelfde punten van de andere kant bekeken.
Zo ga je verder
Verder waar je nu bent
Portugal
Het dossier, met 7 regio's en wat elk gebied kost.
Italië
Het dossier, met 20 regio's en wat elk gebied kost.
Italië versus Portugal
Dezelfde twee landen, andere punten.
Het D7-visum voor Portugal in 2025, stap voor stap
Het D7-visum (Passive Income Visum) is een verblijfsroute voor mensen met passief inkomen.