EU-verblijfsregistratie na drie maanden
Voor: Nederlandse en andere EU-burgers die langer dan drie maanden in Portugal verblijven
Officiële bron: Your Europe, Europese Unie
Landenvergelijking
Portugal vs Italië
Nederlanders leggen deze twee vaak naast elkaar. In de praktijk lopen zij uiteen bij het loket, de belasting en wat wij er van de kosten weten: voor Portugal staan in ons register aanbodshuren per vierkante meter en klimaatcijfers per station, voor Italië staat het vervoer in Milaan en ontbreken de maandcijfers per meetstation.
| Criterium | Portugal | Italië | Afweging |
|---|---|---|---|
| Kosten van levensonderhoud | Wat wij voor Portugal hebben nagelezen zijn aanbodshuren per vierkante meter van augustus 2026. In de stad Lissabon 24,5 en in de regio Lissabon 21,5; in de Algarve 21,3 en in de stad Porto 18,6. Daarna Madeira op 16,2, Aveiro op 14,6 en Coimbra op 12,9. En dan Viseu op 7,5, Vila Real op 7,4, Bragança op 7,3 en Guarda op 6,0, het goedkoopste district van dit overzicht. Het zijn aanbodshuren en geen betaalde huren, en het is een momentopname. Voor vervoer staat in ons register de tariefbekendmaking van Metropolitano de Lisboa: een enkele reis met Carris of de metro kost 1,90 euro sinds 1 januari 2026, en over de maand- en dertigdagenabonnementen zegt die bekendmaking alleen dat de prijs gelijk blijft, zonder het bedrag te noemen. | Wat wij voor Italië hebben nagelezen zijn aanbodshuren per vierkante meter van idealista, augustus 2026. In Valle d'Aosta 25,7, in Toscane 20,9 en in Lombardije 18,8; in Lazio 15,8. In Campanië 10,0, in Calabrië 7,0, in Basilicata 6,7 en in Molise 6,4. Het zijn aanbodshuren en geen betaalde huren, en het is een momentopname. Wat er verder staat zijn de ATM-tarieven van Milaan, stand januari 2026: 2,20 euro voor een kaartje van 90 minuten, 39 euro per maand en 330 euro per jaar. | Beide reeksen zijn aanbodshuren van idealista over augustus 2026: in Portugal van Guarda op 6,0 tot de stad Lissabon op 24,5, in Italië van Molise op 6,4 tot Valle d'Aosta op 25,7. Een maandtotaal noemen wij niet: dat zouden wij zelf moeten optellen. |
| Klimaat | Portugal is compacter dan Spanje en toch verdeeld: over de zeven IPMA-stations loopt het jaargemiddelde van 12,9 tot 20,0 graden, tegen 10,5 in De Bilt. Wat je merkt zit vooral in de regen, die per jaar van 455,1 tot 1.146,9 millimeter gaat waar Nederland op 854,7 zit. Zonuren staan niet in de IPMA-normalen, dus voor Portugal tekenen wij de neerslag. | Maandcijfers per meetstation hebben wij voor Italië niet: die staan alleen in een toepassing die wij niet kunnen uitlezen. Wat het ISPRA-rapport zelf noemt is de mediaan over 368 stations, 13,8 graden per jaar, met een spreiding van -3,3 graden op de Cima Careser tot 16,25 in Messina. Dat is het verschil tussen een gletsjer en Sicilië. | De Atlantische invloed houdt de Portugese zomer rond de 30 tot 33 graden; Zuid-Italië loopt op naar 35 tot 42. In Italië verschilt het klimaat bovendien sterk per streek. |
| Speciaal belastingregime | IFICI, de opvolger van NHR, geldt sinds 2024 en legt een flat tax van 20% op actief inkomen in aangewezen sectoren: tech, wetenschap, onderwijs en creatief werk. Buitenlands inkomen uit pensioen of beleggingen is er niet meer van vrijgesteld. Voor gepensioneerden geldt het reguliere progressieve tarief tot 48%. | Artikel 24-ter geeft de keuze voor 7% vervangende belasting op buitenlands inkomen (pensioen, AOW*, beleggingen) voor kwalificerende ontvangers van een buitenlands pensioen die hun fiscale woonplaats verplaatsen naar een gemeente met ten hoogste 30.000 inwoners in Zuid-Italië of een aangewezen aardbevingsgemeente, in het eerste jaar en de negen belastingjaren daarna. De grens is per 7 april 2026 verhoogd van 20.000 naar 30.000 inwoners door artikel 26 van wet 34/2026. Feitelijke overdracht van fiscale woonplaats is vereist, deeltijds in Nederland blijven wonen kan de Nederlandse fiscale woonplaats in stand houden. *Het verdrag NL-Italië bepaalt per inkomenssoort of Italië mag heffen. Daarnaast bestaat artikel 24-bis, een ander regime: een vast jaarbedrag over al je buitenlandse inkomen, ongeacht de hoogte daarvan, gericht op mensen met een buitenlands pensioen of vermogensinkomen. Dat jaarbedrag is volgens de Agenzia delle Entrate 300.000 euro voor wie de fiscale woonplaats vanaf 1 januari 2026 naar Italië verlegt, plus 50.000 euro per meeliftend gezinslid. | Italië kent twee regimes naast elkaar: artikel vierentwintig-ter met zeven procent op een buitenlands pensioen in aangewezen gemeenten, en artikel vierentwintig-bis met een vast jaarbedrag over al je buitenlandse inkomen. Portugal kent IFICI met twintig procent voor kwalificerend werk. |
| Bureaucratie | Een NIF is een afzonderlijk fiscaal nummer en vraag je aan bij Finanças; het verleent op zichzelf geen verblijfsrecht. Voor verblijf langer dan drie maanden schrijf je je als EU-burger in bij de bevoegde Câmara Municipal voor het CRUE-certificaat. Dat is niet dezelfde procedure als een AIMA-route voor derdelanders, en latere permanente-residentiedocumentatie loopt daar ook los van. Controleer de actuele gemeentelijke procedure en termijnen, want die verschillen per gemeente. | Voor wonen en transacties in Italië heb je onder meer een codice fiscale nodig, en daarnaast schrijf je je bij de anagrafe van je gemeente in voor de residenza. Die twee zijn afzonderlijke procedures. AIRE betreft Italiaanse burgers in het buitenland en is dus niet de verblijfsregistratie voor een Nederlander in Italië. Voor de digitale diensten heb je SPID en een PEC-adres nodig. Hoeveel tijd de gemeente ervoor neemt, verschilt per gemeente; een termijn noemen wij niet, want die staat niet in ons register. | In Portugal is de NIF bij Finanças snel geregeld en kom je met Engels ver. In Italië gaat de Codice Fiscale ook snel, maar is de rest van de administratie bewerkelijker. |
| Taal | Het Portugees is de officiële taal, in vier woorden vastgelegd in de grondwet zelf. Het is een Romaanse taal in het Latijnse schrift. Wie Spaans kent herkent veel op papier; het verschil zit in de klank, want het Portugees kent nasalen en ingeslikte klinkers die het gesproken woord verder van het geschreven woord zetten. | Het opvallende aan Italië is waar het NIET staat: de grondwet wijst geen officiële taal aan. Artikel 6 beschermt alleen de taalminderheden. Dat het Italiaans de officiële taal is, staat pas in een gewone wet uit 1999, dus in een wet die met een gewone meerderheid te wijzigen is. In Valle d'Aosta is het Frans daarnaast bij wet gelijkgesteld. Het Italiaans is een Romaanse taal in het Latijnse schrift. | Twee kanten die tegen elkaar in werken: met Engels red je je in Portugal ruimer, en Italiaans leer je als Nederlander sneller. |
| Nederlandse gemeenschap | De Nederlanders die er wonen zitten vooral in de Algarve, de regio Lissabon, de Silver Coast en Porto. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen. | De Nederlanders die er wonen zitten vooral in Toscane, Umbrië, Ligurië, Puglia, Milaan en Rome. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen. | Op omvang wijzen wij hier geen winnaar aan: voor geen van beide landen hebben wij een aantal nageteld dat een instantie publiceert. |
| Zorg | Het SNS is het publieke stelsel. Het número de utente is gratis en haal je bij het centro de saúde in je woongebied, maar dat nummer alleen garandeert nog geen dekking: die hangt aan je verblijfsstatus en je registratie. De taxas moderadoras zijn sinds juni 2022 in het hele SNS afgeschaft, behalve bij de spoedeisende hulp zonder verwijzing. | Het SSN is publiek en wordt regionaal uitgevoerd door de ASL. Na inschrijving krijg je de tessera sanitaria en wijs je een medico di base aan, en die is kosteloos. Wat een bezoek of een verrichting daarna kost verschilt per regio, en de Italiaanse tarieven hebben wij niet bij een instantie kunnen nalezen. | Allebei publiek en voor iedereen, en in allebei zit het verschil binnen het land: in Portugal tussen stad en platteland, in Italië tussen noord en zuid. |
| Bereikbaarheid vanuit Nederland | Vliegen, want rijden kost een dag of langer. Naar Lissabon en Porto is het ongeveer 2,5 uur vanaf Schiphol en naar Faro in de Algarve 2,5 tot 3 uur, meerdere keren per dag en het hele jaar door. Wat een ticket kost hangt af van het seizoen en het boekmoment; wij noemen geen prijs. | Vliegen gaat een stuk sneller dan rijden: Rome ongeveer tweeënhalf uur en Milaan, Venetië en Napels rond de twee uur, met daarnaast Palermo, Catania en Bari. Over land kan ook, maar dan ben je een dag onderweg. Wat een ticket kost hangt af van het seizoen en het boekmoment; wij noemen geen prijs. | Allebei rechtstreeks vanaf Schiphol in twee tot 2,5 uur. Italië heeft meer steden om op te vliegen, Portugal een dichtere frequentie op minder bestemmingen. |
Officiële bronnen bij verblijfsclaims
Officiële routebronnen
Controleer vlak vóór een aanvraag altijd de actuele routepagina. Een visum, toelating, tijdelijk verblijf, permanent verblijf en naturalisatie zijn afzonderlijke beslissingen. Niet elke bron is even makkelijk te controleren; lees hoe wij met bronnen en actualiteit omgaan.
Permanent residence certificate for EU citizens
Voor: EU-, EER- en Zwitserse burgers die na legaal ononderbroken verblijf een permanent verblijfsdocument in Portugal aanvragen
Officiële bron: ePortugal, Portuguese Republic
Art. 24-ter TUIR (DPR 917/1986): 7% vervangende belasting voor buitenlandse gepensioneerden
Voor: Nederlandse gepensioneerden met buitenlands pensioeninkomen die hun fiscale woonplaats naar kwalificerende Italiaanse gemeenten verplaatsen
Officiële bron: Normattiva, art. 24-ter TUIR zoals gewijzigd door art. 26 van wet 34/2026
Gecontroleerd op:
Controleer actuele cijfers en regels altijd bij de officiële instanties.
Zo ga je verder
Verder waar je nu bent
Portugal
Het dossier, met 7 regio's en wat elk gebied kost.
Italië
Het dossier, met 20 regio's en wat elk gebied kost.
Thailand versus Portugal
Zet ze zij aan zij op 10 punten.
Het D7-visum voor Portugal, stap voor stap
Het D7-visum (Passive Income Visum) is een verblijfsroute voor niet-EU-burgers met passief inkomen.