NHR 2.0 en het IFICI-regime in Portugal

Portugal introduceerde het Non-Habitual Resident (NHR) regime in 2009. De begrotingswet van 29 december 2023 schrapte het: in de gepubliceerde tekst van artikel 16 van de Portugese inkomstenbelastingwet staan de leden 8 tot en met 12 sindsdien als vervallen, met die wet erbij vermeld. Een ingangsdatum noemt dat artikel zelf niet; wat er wel staat is dat wie al was ingeschreven zijn regeling mag uitdienen. Het NHR-regime is daarmee gesloten voor nieuwe aanvragers en vervangen door het IFICI-regime (Incentivo Fiscal à Investigação Científica e Inovação), ook wel NHR 2.0 of IFICI+ genoemd.

• Bestaande NHR-houders: mogen hun status behouden voor de resterende jaren van de 10-jaarsperiode.
• IFICI: vergelijkbare voordelen maar meer gericht op specifieke beroepsgroepen. Voor sommige emigranten (bijv. gepensioneerden met passief inkomen) is IFICI minder aantrekkelijk dan het oude NHR.
• Vlaktaks: 20% op Portugees arbeidsinkomen uit gekwalificeerde activiteiten (vs. normaal progressief tarief t/m 48%).
• Buitenlands inkomen: buitenlands arbeids-, dividend-, rente- en huurinkomen kan onder verdragsvoorwaarden zijn vrijgesteld. Buitenlands pensioen valt daar NIET onder: dat wordt onder IFICI tegen de normale progressieve tarieven belast (het oude NHR-tarief van 10% op pensioen bestaat voor nieuwe aanvragers niet meer).

IFICI is activiteitsgebonden (art. 58-A EBF + Portaria 352/2024): de 20%-vlaktaks geldt alleen als de Portugese belastingdienst (AT) bevestigt dat je functie in een kwalificerende categorie valt. De hoofdcategorieën:

• R&D en wetenschap: onderzoekers en hoogopgeleide functies bij bedrijven die substantieel in R&D investeren, of aan Portugese universiteiten/onderzoeksinstellingen.
• Gecertificeerde startups: werknemers van startups erkend onder de Portugese startupwet.
• Hooggekwalificeerde functies bij exporterende bedrijven: specifieke functies (Portaria 352/2024) bij Portugese industriële of dienstverlenende bedrijven met kwalificerende activiteitscodes die substantieel exporteren.

Let op, veelgemaakte denkfout: puur remote werken voor een Nederlandse werkgever of Nederlandse klanten kwalificeert in beginsel niet: de kwalificerende activiteit moet bij een Portugese entiteit in een toegelaten sector plaatsvinden. Ook gepensioneerden met alleen passief inkomen kwalificeren niet. Laat je situatie altijd toetsen door een Portugese belastingadviseur.

1. NIF aanvragen: het Portugese belastingnummer, vereist voor alle officiële handelingen. Aanvragen bij de Finanças (belastingkantoor) of via een Portugese belastingrepresentant voordat je naar Portugal verhuist.
2. Fiscaal inwoner worden: schrijf je in bij de Junta de Freguesia (burgerlijk register) van je gemeente. Dit bevestigt je woonadres voor de Finanças.
3. IFICI-aanvraag indienen: via het Portal das Finanças (portaldasfinancas.gov.pt). Deadline: uiterlijk 15 januari van het jaar volgend op het jaar waarin je fiscaal inwoner werd (Portaria 352/2024). Mis je de deadline, dan gaat het regime pas het volgende jaar in.
4. Bewijs van activiteit: lever documentatie aan (arbeidscontract bij een Portugese kwalificerende werkgever, bewijs van startupcertificering, R&D-functieomschrijving). De AT beoordeelt en moet de kwalificatie bevestigen, de 20% is niet zelfcertificerend.
5. Jaarlijkse IRS-aangifte: doe de Portugese inkomstenbelastingaangifte (IRS) elk jaar vóór 30 juni. Geef je buitenlandse inkomsten aan, IFICI-vrijstelling wordt dan automatisch toegepast bij gekwalificeerde categorieën.

Voorbeeld, en dit is onze eigen rekensom en geen tabel van de Portugese belastingdienst: een Nederlander werkt als software developer in een R&D-functie bij een Portugese, kwalificerende werkgever, woont in Lissabon en verdient 80.000 euro bruto per jaar. De bedragen hieronder volgen uit dat ene aangenomen inkomen; met een ander inkomen veranderen ze allemaal. (Remote werken voor een NL werkgever kwalificeert in beginsel niet, zie hierboven.)

Indicatief, niet als belastingadvies bedoeld. Raadpleeg een Portugese belastingadviseur voor je eigen situatie.

Het IFICI-regime geldt voor maximaal 10 jaar. Daarna val je terug op het standaard Portugese belastingstelsel:

• Progressief tarief: 13,25-48% op inkomen. Arbeid en pensioen worden dan volledig progressief belast.
• Exitstrategie: populaire opties na IFICI: (1) verhuizen naar Cyprus (Non-Dom 0% dividenden, 5% pensioenoptie), (2) verhuizen naar Griekenland (7%-gepensioneerdenregime), (3) verhuizen naar Georgië (territoriaal stelsel), (4) in Portugal blijven maar vermogen herstructureren.
• Timing: begin 3 jaar vóór het einde van je IFICI met plannen. Fiscale emigratie vergt voorbereiding.