Portugal IFICI aanvragen: stap voor stap

De begrotingswet van 29 december 2023 schrapte het NHR-regime uit de inkomstenbelastingwet; Portugal verving het door IFICI. De kern:

• 20 procent belasting over netto inkomen uit werk in loondienst en als zelfstandige in een erkende activiteit
• Vrijstelling van buitenlands inkomen uit arbeid, dividend, rente, verhuur en vermogenswinst; het telt wel mee voor het tarief over je overige inkomen, en voor inkomen van een betaler in een belastingparadijs geldt 35 procent. Buitenlands pensioen is uitgesloten en wordt progressief belast (het oude 10%-pensioentarief van NHR bestaat voor nieuwe aanvragers niet meer)
• Tien jaar achter elkaar, vanaf het jaar van je inschrijving; je kunt het maar één keer gebruiken
• Vereiste: in de vijf jaar ervoor geen Portugees fiscaal inwoner geweest
• Niet voor wie het NHR heeft gehad

Het NIF heb je nodig voor alles wat met de Portugese belastingdienst te maken heeft. Je vraagt het gratis aan bij de Finanças. Doe je dat vanuit Nederland, dan hoef je als inwoner van een ander EU-land geen fiscaal vertegenwoordiger aan te wijzen.

Je bent fiscaal inwoner als je in een periode van twaalf maanden meer dan 183 dagen in Portugal verblijft, of als je er een woning hebt die je als vaste woning aanhoudt. Staat je NIF nog op een buitenlands adres, laat dan binnen 60 dagen na je verhuizing je Portugese adres en je status als inwoner bij de Finanças registreren. Alleen wie als inwoner geregistreerd staat, kan IFICI aanvragen.

Via het Portal das Finanças, voor elke categorie, onder Cidadãos / Serviços / Benefícios Fiscais / Inscrição no IFICI / Entregar Pedido. Deadline: uiterlijk 15 januari van het jaar na vestiging (Portaria 352/2024). Vraag je later aan, dan geldt het regime pas vanaf het jaar van je aanvraag, en alleen voor de rest van de tien jaar.

IFICI is activiteitsgebonden, en per categorie beoordeelt een eigen instantie je werk:

• hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek: de FCT
• gekwalificeerde functies bij investeringsprojecten met contractuele steun: AICEP
• hooggekwalificeerde beroepen van de lijst in de Portaria: de belastingdienst zelf
• andere gekwalificeerde functies bij economisch relevante bedrijven: AICEP of IAPMEI
• onderzoek en ontwikkeling: ANI
• gecertificeerde startups: Startup Portugal

De oude NHR-lijst geldt niet meer. De nieuwe beroepenlijst in Portaria 352/2024 noemt onder meer artsen, en architecten staan er niet op. Voor die lijst heb je een diploma op niveau 8 van het Europese kwalificatiekader nodig, of niveau 6 met drie jaar werkervaring, en je werkgever bevestigt je functie uiterlijk 15 maart in het Portal das Finanças. Stuur je arbeidscontract en je diploma mee; de instantie kan meer stukken vragen.

Puur remote werken voor een buitenlandse werkgever kwalificeert in beginsel niet. Gepensioneerden, passief inkomen en generiek freelancen voor buitenlandse klanten kwalificeren niet; alleen wie voor of via een Portugese kwalificerende entiteit werkt, maakt als zelfstandige kans.

• Te laat aanvragen (na 15 januari): het regime geldt dan pas vanaf het jaar van je aanvraag, en alleen voor de rest van de tien jaar
• Stukken die ontbreken: de instantie kan extra stukken vragen, dus houd je contract en je diploma bij de hand
• NIF op een buitenlands adres: eerst je adres en je status als inwoner laten wijzigen
• Geen Anexo L bij je jaarlijkse aangifte: de vrijstelling gaat niet vanzelf