Belastingverdrag Portugal-Nederland uitgelegd

Nederland en Portugal hebben een belastingverdrag, ondertekend in Porto op 20 september 1999 en in werking sinds 11 augustus 2000. Nederland onderhandelt in 2026 met Portugal over een nieuw verdrag; zolang dat er niet is, geldt het verdrag van 1999.

Het verdrag verdeelt de heffingsrechten. Mogen beide landen heffen, dan voorkomt het woonland dubbele belasting. Woon je in Portugal, dan trekt Portugal de Nederlandse belasting af van de Portugese, tot het Portugese bedrag over dat inkomen: ‘Portugal shall allow as a deduction from the tax on the income of that resident, an amount equal to the income tax paid in the Netherlands’ (artikel 24).

• AOW: valt onder artikel 18 van het belastingverdrag. Portugal heeft als woonstaat het primaire heffingsrecht. Nederland mag alleen ook heffen als aan de drie voorwaarden van artikel 18 lid 2 tegelijk is voldaan: de opbouw was in Nederland fiscaal gefacilieerd (vrijgesteld of aftrekbaar), Portugal belast de uitkering niet tegen het gewone tarief of voor minder dan 90 procent van het brutobedrag (de toets op de feitelijke woonlandheffing), en het totaal komt in een kalenderjaar boven de gezamenlijke brutodrempel van €10.000 uit. Laat de combinatie met andere Nederlandse uitkeringen beoordelen.
• Overheidspensioen: artikel 19 kent in beginsel heffing toe aan de betalende staat, maar bevat een uitzondering wanneer de ontvanger inwoner én onderdaan van de andere staat is. De naam ABP alleen is niet beslissend: bepalend is of het pensioen uit overheidsdienst voortkomt.
• Particulier werknemerspensioen: Portugal heeft als woonstaat in beginsel het heffingsrecht, met het voorwaardelijke aanvullende Nederlandse heffingsrecht van artikel 18 lid 2. IFICI geeft buitenlands pensioen geen algemene vrijstelling of 10%-tarief.
• Lijfrente: moet afzonderlijk onder artikel 18 en de nationale kwalificatie worden beoordeeld. Ook hiervoor geeft IFICI geen automatische vrijstelling of 10%-tarief.
• Afkoop: koop je een pensioen of lijfrente af met een eenmalige uitkering voordat de periodieke uitkering ingaat, dan mag Nederland ook heffen (artikel 18 lid 3).
• Conserverende aanslag: bij emigratie legt de Belastingdienst een conserverende aanslag op over het belastingvoordeel van je opgebouwde pensioen en lijfrente. Houd je je tien jaar aan de regels, dan hoef je hem niet te betalen; koop je in die tijd je pensioen of lijfrente af, dan wel.

Verhuur je een woning in Nederland nadat je naar Portugal bent verhuisd?

• Nederland mag heffen over huurinkomsten uit Nederlands vastgoed (artikel 6 van het verdrag).
• In Nederland valt de woning in box 3. De Belastingdienst gaat uit van de WOZ-waarde, en je mag je werkelijke rendement opgeven als dat lager is; de huur telt daarin mee.
• Portugal voorkomt dubbele belasting door verrekening van de Nederlandse belasting tot het Portugese bedrag over dat inkomen (artikel 24).
• Wie de woning voor emigratie verkoopt, houdt daarna geen Nederlands vastgoed meer waarover Nederland kan heffen.

• Nederlandse dividenden: Nederland houdt 15 procent dividendbelasting in. Voor een inwoner van Portugal beperkt het verdrag de Nederlandse heffing tot 10 procent van het brutodividend (artikel 10). Portugal verrekent de Nederlandse belasting tot het Portugese bedrag.
• Onder IFICI: zijn buitenlandse inkomsten uit arbeid, dividend, rente, verhuur en vermogenswinst vrijgesteld (de categorieën A, B, E, F en G); ze tellen wel mee voor het tarief over je overige inkomen (artikel 81 lid 4 van de Código do IRS). Komt het inkomen van een betaler in een land op de Portugese lijst van belastingparadijzen, dan geldt 35 procent. Er bestaat géén 10%-tarief: dat hoorde bij het oude NHR en gold voor pensioen.
• Vermogenswinst op aandelen: Portugal belast als woonland de winst tegen 28 procent. Had je minstens 5 procent van een Nederlandse vennootschap (aanmerkelijk belang) en woonde je in de tien jaar ervoor in Nederland, dan mag Nederland ook heffen (artikel 13 lid 5). Bij emigratie krijg je voor een aanmerkelijk belang een conserverende aanslag, en die blijft onbeperkt geldig.

1. Portugal (IRS): doe elk jaar tussen 1 april en 30 juni je aangifte (Modelo 3) via het Portal das Finanças. Geef alle inkomsten op, ook je Nederlandse. Als IFICI-deelnemer voeg je bijlage Anexo L toe; de vrijstelling gaat niet vanzelf.
2. Nederland (M-biljet in het emigratiejaar): voor het jaar van emigratie doe je aangifte met het M-biljet.
3. Nederland na emigratie: heb je inkomen uit Nederland, dan ben je daarvoor buitenlands belastingplichtig. Het ontvangen van AOW, pensioen of dividend maakt een Nederlandse aangifte niet in alle gevallen automatisch verplicht; dat hangt af van het Nederlandse heffingsrecht en de inhoudingen. Kreeg je geen aangiftebrief maar moet je over je Nederlandse inkomsten meer betalen dan de aanslaggrens, dan moet je zelf aangifte doen.