ZZP'er emigreren: fiscale gevolgen

Als je emigreert, moet je een beslissing nemen over je Nederlandse onderneming:

• Eenmanszaak uitschrijven: doe dit via kvk.nl of op een KvK-vestiging. Sluit je BTW-aangifte af, vraag eventuele teruggave aan en sluit je zakelijke rekening.
• BV houden als DGA: technisch mogelijk, maar bij emigratie kan een conserverende box 2-aanslag volgen over de fictieve verkoopwinst op je aandelen (waarde minus verkrijgingsprijs). Uitstel is mogelijk; dividend, verkoop of liquidatie kan tot (gedeeltelijke) invordering leiden. Voor emigraties na 15 september 2015 blijft de aanslag onbeperkt staan. Raadpleeg een fiscalist vóór vertrek.
• Doordraaien als ZZP vanuit het buitenland: werk je duurzaam vanuit het buitenland, controleer dan of er nog een Nederlandse vestiging bestaat — Nederlandse klanten alleen zijn daarvoor onvoldoende en zonder NL-vestiging moet de eenmanszaak doorgaans uit het Handelsregister. Je kunt vanuit het buitenland wél voor Nederlandse klanten blijven werken; de btw hangt af van het soort dienst en de vestigingsplaats van jou en je klant.
• Buitenlandse entiteit oprichten: populaire alternatieven zijn een Portugese Lda (Limitada), Spaanse SL, Ierse Ltd of Estse OÜ (via e-Residency). Ieder land heeft zijn eigen oprichtingsvereisten, kosten en belastingregimes.

De BTW-situatie verandert bij emigratie:

• B2B-diensten aan Nederlandse bedrijven: bij veel diensten van een buiten Nederland gevestigde ondernemer aan een Nederlandse ondernemer wordt de Nederlandse btw naar de afnemer verlegd. Zet dan 'btw verlegd' op de factuur; de klant geeft de btw aan in zijn eigen aangifte. Let op: er bestaan uitzonderingen per soort dienst.
• B2C-diensten aan EU-consumenten: voor bepaalde B2C-prestaties, zoals digitale diensten en intra-EU-afstandsverkopen, geldt gezamenlijk een EU-drempel van €10.000. Boven die grens is vaak btw in het woonland van de consument verschuldigd; via het OSS-loket (One Stop Shop) kun je die centraal in één aangifte afdragen.
• Afsluiten NL BTW-nummer: KVK geeft je uitschrijving door aan de Belastingdienst, die schriftelijk bevestigt wat er met je btw-nummer en aangiften gebeurt. Dien alle openstaande aangiften in en verwerk eventuele teruggaven; buitenlandse ondernemers kunnen soms een NL-btw-nummer nodig houden.
• Lokale BTW-registratie: in de meeste EU-landen ben je verplicht je lokaal te registreren als je er zakelijk actief bent (bv. Finanças in Portugal, AEAT in Spanje).

Fiscaal voordeel per land:

• Portugal — IFICI: onder strikte voorwaarden kan voor bepaalde kwalificerende functies en activiteiten tien jaar een tarief van 20% gelden. Gewone freelancers en remote workers kwalificeren niet automatisch — laat vooraf toetsen of je activiteit op de lijst staat.
• Ierland: vennootschapsbelasting 12,5% op handelswinst. Engelstalig, EU-lid, sterke rechtsstaat. Populair voor tech-ondernemers en SaaS-bedrijven.
• Estland — e-Residency: niet-uitgekeerde winst in de OÜ wordt doorgaans niet belast; winstuitdelingen zijn sinds 2025 in beginsel belast tegen 22/78 van de netto-uitkering. Let op: e-Residency voorkomt niet dat je woonland de onderneming belast als je haar daarvandaan bestuurt.
• Georgië — Virtual Zone: kan voor kwalificerende IT-export voordelen geven, maar sinds 2021-2022 gelden substance-eisen (de IT moet daadwerkelijk in Georgië worden geproduceerd). Laat zowel de Georgische voorwaarden als de belasting in je woonland toetsen.
• Nederland ter vergelijking: in 2026 gelden box 1-tarieven van 35,75%, 37,56% en 49,5%; ondernemers betalen daarnaast doorgaans 4,85% bijdrage Zvw tot het maximuminkomen. De mkb-winstvrijstelling en zelfstandigenaftrek verlagen dit, maar zijn de afgelopen jaren sterk uitgehold.

Als zelfstandige was je in Nederland al niet verplicht verzekerd voor WW of WIA. Bij emigratie komt daar bij:

• AOW-opbouw stopt: je bouwt geen AOW op over de jaren dat je buiten Nederland woont (tenzij vrijwillig verzekerd via SVB). Vrijwillige bijdrage 2026: 17,9% van je premieplichtig inkomen (€569–€5.693/jaar, inkomensafhankelijk). Zinvol als je nog relatief jong bent bij emigratie — vraag een berekening op via svb.nl.
• Arbeidsongeschiktheidsverzekering: als zelfstandige heb je geen verplichte dekking. Sluit een private AOV af vóór emigratie — na emigratie is dit veel moeilijker te regelen vanuit het buitenland.
• Zorgverzekering: laat vóór vertrek vaststellen in welk land je sociaal verzekerd bent; zeg je Nederlandse zorgverzekering pas op nadat verzekeraar, SVB of CAK bevestigt dat de Nederlandse verzekeringsplicht eindigt. Heb je geen recht op verdragsdekking, sluit dan een internationale private zorgverzekering af (bijv. Allianz Care, Cigna, BUPA, SafetyWing).
• Lokale sociale zekerheid: in Spanje betaal je als autónomo een verplichte, inkomensafhankelijke bijdrage (controleer de actuele schijf). In Portugal geldt voor zelfstandigen doorgaans 21,4% sociale bijdrage over een wettelijk berekende bijdragegrondslag — die is niet zonder meer gelijk aan de fiscale winst. Reken dit mee bij je totale lastendruk.

1. 12–18 maanden voor vertrek: raadpleeg een internationaal fiscalist. Beslis: eenmanszaak uitschrijven / BV houden / buitenlandse entiteit oprichten. Bereken conserverende aanslag-risico bij BV.
2. 6 maanden voor vertrek: open zakelijke bankrekening in bestemmingsland (Wise Business, Revolut Business, of lokale bank). Vraag fiscaal identificatienummer aan (NIF in Portugal, NIE in Spanje). Breng klanten tijdig op de hoogte van nieuwe factureringsgegevens.
3. 3 maanden voor vertrek: sluit lopende BTW-aangifteperiodes af. Dien openstaande aangiften in. Zorg voor bewijs van vestiging in bestemmingsland (huurcontract, inschrijving gemeente).
4. Vertrekmaand: schrijf eenmanszaak uit bij KvK (of meld wijziging van vestigingsadres). Schrijf je uit bij de Nederlandse gemeente. Stop zorgverzekering per emigratiedatum. Maak AOV-keuze definitief.
5. Jaar 1 in het buitenland: doe M-biljet in Nederland voor het emigratiejaar. Vraag een eventueel fiscaal regime (IFICI/Non-Dom e.d.) aan in het bestemmingsland binnen de gestelde termijnen. Doe lokale belastingaangifte.