Lijfrente en belasting bij emigratie

Lijfrente is een periodieke uitkering uit een lijfrenteverzekering of bankspaarrekening. Je hebt de premies in het verleden fiscaal gefaciliteerd opgebouwd (aftrek in box 1). Bij uitkering betaal je belasting. Bij emigratie verandert er veel.

• Lopende lijfrentepolis: als je emigreert terwijl de opbouwfase nog loopt, gaat de polis gewoon door. Na emigratie is Nederlandse premieaftrek vaak niet meer bruikbaar; alleen bij voldoende Nederlandse grondslag en toepasselijke aftrekregels (bijv. als kwalificerend buitenlands belastingplichtige) kan aftrek resteren.
• Uitkeringsfase: als je al een uitkering ontvangt, bepaalt het belastingverdrag tussen Nederland en je woonland wie heft.
• Conserverende aanslag: Nederland legt bij emigratie doorgaans een conserverende aanslag op over het genoten fiscale voordeel van je lijfrente. Dit is een belastingaanslag waarvoor uitstel geldt: houd je je tien jaar aan de regels, dan kun je daarna kwijtschelding vragen. Afkoop binnen die termijn kan tot invordering leiden, meestal plus revisierente (maximaal 20%).

Het antwoord hangt af van het belastingverdrag met je woonland:

• Particuliere lijfrente (geen overheidspensioen): het toepasselijke belastingverdrag bepaalt per land of Nederland, het woonland of beide mogen heffen. Controleer specifiek het pensioen- en lijfrenteartikel van jouw verdrag; voorwaarden en drempels verschillen sterk per land.
• Portugal: de behandeling van een Nederlandse lijfrente hangt af van het verdrag en de Portugese kwalificatie. Het IFICI-regime geeft niet automatisch 10% belasting of vrijstelling op lijfrente — die 10%-regeling hoorde bij het oude, gesloten NHR-regime.
• Spanje: gewone inwoners worden doorgaans over hun wereldinkomen belast. Onder het Beckham-regime kan de behandeling anders zijn; laat bron, polisvorm en verdragsartikel afzonderlijk beoordelen.
• Buiten de EU (Thailand, Georgië etc.): check of er een belastingverdrag is met NL. Zonder verdrag kunnen beide landen heffingsrecht claimen, al kan nationale voorkoming bestaan. Laat ook vaststellen of het woonland de lijfrente als binnenlandse of buitenlandse bron ziet.

Voorwaarden verschillen per aanbieder — vraag vóór vertrek schriftelijk welke rekening, identificatie en levensbewijzen jouw verzekeraar accepteert:

• Uitbetaling: verzekeraars betalen doorgaans op een SEPA-bankrekening. Bankier je buiten SEPA (bijv. Thailand, Georgië), gebruik dan alleen een tussenrekening (zoals een internationale IBAN) die de verzekeraar vooraf schriftelijk accepteert.
• Levensverklaring: verzekeraars vereisen jaarlijks bewijs dat je nog in leven bent (levensverklaring/life certificate). Dit kun je laten opstellen bij een notaris in het buitenland of een Nederlandse consulaire post.
• Poliswijzigingen: sommige verzekeraars weigeren poliswijzigingen te verwerken als je buiten de EU woont. Regel dit vóór vertrek.

1. Bepaal of je lijfrente in de opbouw- of uitkeringsfase zit.
2. Vraag je verzekeraar wat er bij emigratie naar jouw bestemming verandert (uitkeringsadres, levensverklaring, poliswijzigingen).
3. Raadpleeg een belastingadviseur: wie heft op jouw lijfrente na emigratie (NL of woonland)?
4. Controleer of NL een conserverende aanslag oplegt — je hoeft die niet direct te betalen, maar afkoop of andere verboden handelingen kunnen tot invordering leiden.
5. Overweeg om de lijfrente bij de start van de uitkeringsfase te synchroniseren met je emigratieplanning (bijv. emigreren in jaar dat lijfrente-uitkering start).
6. Bankier je buiten SEPA, regel dan vóór vertrek een uitbetaaloplossing die je verzekeraar schriftelijk accepteert.