AOV en arbeidsongeschiktheid als ZZP'er in het buitenland

Nederlandse werknemers zijn beschermd via de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) bij langdurige arbeidsongeschiktheid. ZZP'ers hebben dit niet, je bent zelf verantwoordelijk voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV). Bij emigratie wordt dit nog complexer:

• Veel NL-AOV-polissen stellen beperkingen aan wonen of werken buiten Nederland, controleer je polisvoorwaarden.
• Als je uitschrijft zonder toestemming van de verzekeraar, kan dat gevolgen hebben voor de polis of de uitkering. Vraag schriftelijke bevestiging.
• Zonder AOV heb je bij langdurige ziekte geen inkomen, de consequenties zijn groot.

Er zijn enkele verzekeraars en oplossingen die voor emigrerende ZZP'ers werken:

• Nederlandse AOV-verzekeraars: sommige bieden (beperkte) internationale dekkingsopties, acceptatie en landenlijsten veranderen regelmatig. Bespreek je emigratieplannen vóór vertrek met je verzekeraar en vraag offerte en voorwaarden op.
• Internationale inkomensverzekering: internationale aanbieders bieden ‘income protection insurance’ voor expats (voorbeelden, geen garantie: William Russell, Cigna, AXA). Deze zijn duurder maar volledig internationaal, vraag altijd de actuele voorwaarden op.
• Geen NL AOV meer mogelijk? Overweeg dan een critical illness-verzekering (éénmalige uitkering bij ernstige ziekte) als aanvulling op je noodreserve.

Praktisch advies: ga vóór emigratie bij je huidige AOV-verzekeraar na of de polis kan worden omgezet naar een internationale variant. Dit is veel eenvoudiger dan na emigratie een nieuwe polis afsluiten.

Als je als werknemer in NL een arbeidsverleden hebt, kun je je vrijwillig verzekeren voor de WIA via het UWV, ook als ZZP'er:

• Voorwaarde: je moet in beginsel aansluiten binnen 13 weken na het einde van je verplichte verzekering (dus direct als je van werknemer naar ZZP overgaat); check de precieze voorwaarden bij UWV.
• Premie 2026: 8,59 procent voor de vrijwillige WIA-verzekering en 10,50 procent voor de vrijwillige Ziektewet-verzekering, over het verzekerde dagloon en niet over je winst. Beide percentages staan in de premiebesluiten voor 2026 zoals die in de wettenbank van de overheid gepubliceerd zijn. Controleer bij het UWV wat er in jouw situatie geldt voordat je erop rekent.
• Bij emigratie: bij werk of vertrek naar het buitenland gelden aparte voorwaarden. Vraag UWV vóór vertrek schriftelijk of je vrijwillige verzekering kan doorlopen.
• Export: een toegekende WIA-uitkering kan binnen EU/EER/Zwitserland worden meegenomen; daarbuiten hangt export af van het woonland en een handhavingsverdrag.

Toekomst: de verplichte Basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (Baz) is nog een wetsvoorstel, inhoud en invoeringsdatum zijn niet definitief.

Als je ziek wordt als ZZP'er in het buitenland:

1. Meld je bij je AOV-verzekeraar zo snel mogelijk en volg de meldingstermijn uit je polisvoorwaarden.
2. Medisch bewijs: je hebt een verklaring van een lokale arts nodig. Check in je polis welke taal en vorm de verzekeraar accepteert.
3. Wachttijd: AOV-polissen kennen doorgaans een eigenrisicotermijn voordat de uitkering ingaat, die verschilt per polis. Houd 6+ maanden aan noodreserve aan.
4. Uitkering: controleer van tevoren op welke rekening de verzekeraar kan uitbetalen.
5. Zorgkosten: arbeidsongeschiktheid gaat vaak gepaard met medische kosten. Zorg dat je zorgverzekering ook de kosten in je woonland dekt.

1. Informeer vóór vertrek bij je huidige AOV-verzekeraar: blijft de polis geldig bij emigratie naar jouw bestemming?
2. Vraag om schriftelijke bevestiging, mondeling is onvoldoende.
3. Als de polis vervalt: vraag naar omzettingsmogelijkheden naar een internationale variant.
4. Als geen omzetting mogelijk: sluit een internationale income protection insurance af vóór vertrek.
5. Bouw een noodreserve op van minimaal 6 tot 12 maanden aan levenskosten.
6. Controleer of je vrijwillige SVB-AOW-verzekering wenselijk is (voor AOW-opbouw, max. 10 jaar).
7. Bespreek met een financieel adviseur of een overlijdensrisicoverzekering voor je partner aansluit bij de gewijzigde situatie.