Kinderbijslag en school in het buitenland

Uitschrijving uit Nederland betekent niet automatisch dat alle gezinsregelingen direct stoppen. Recht op Nederlandse kinderbijslag en kindgebonden budget hangt vooral af van waar ouders wonen en werken en van Europese of verdragsregels:

• Kinderbijslag (AKW): de AKW is een sociale verzekering, geen regeling die simpelweg aan fiscaal inwonerschap is gekoppeld. Wie na vertrek niet meer in Nederland woont of werkt, is meestal niet meer verzekerd; grenswerk, detachering en EU-/verdragssituaties kunnen het recht wijzigen of behouden. Laat de SVB jouw situatie beoordelen.
• Kindgebonden Budget (KGB): kan in internationale situaties soms doorlopen als er recht op Nederlandse kinderbijslag bestaat. Geef de verhuizing zelf door aan Dienst Toeslagen en laat het recht opnieuw beoordelen.
• EU-coördinatieverordening (VO 883/2004): als je in loondienst werkt in een ander EU-land en daar sociaal verzekerd bent, kun je in aanmerking komen voor kinderbijslag in het werkland, soms aangevuld door Nederland. Raadpleeg de SVB (svb.nl/kinderbijslag).
• Lokale kinderbijslag: je nieuwe land kan een eigen systeem hebben. In Duitsland heet dit Kindergeld (€259 per kind per maand in 2026). In België: Groeipakket. In Portugal: Abono de família. Bedragen voor die twee noemen wij niet: die hangen af van het aantal kinderen, de leeftijd en het gezinsinkomen.

Er zijn drie hoofdopties voor onderwijs in het buitenland:

• 1. Lokale school (integratiemodel): kinderen volgen het onderwijs in de lokale taal. Dit is de goedkopere van de twee, en het kind krijgt les in de landstaal. Een leeftijd waarop dat beter of slechter uitpakt noemen wij niet, zoals in onze gids over emigreren met kinderen. Vraag bij aankomst direct naar beschikbaarheid.
• 2. Internationale school (Engelstalig): volgt het IB-curriculum (International Baccalaureate) of een ander internationaal programma. Wat het kost noemen wij niet: elke school stelt zijn eigen tarief vast en wij hebben geen instantie gevonden die er een reeks van publiceert. Vraag het bij de scholen zelf op. Beschikbaar in grote expat-steden (Lissabon, Madrid, Barcelona, Berlijn). Voordeel: kinderen behouden Engelstalige vaardigheden en kunnen makkelijker internationaal doorstromen.
• 3. Nederlandstalige school: op verschillende locaties via dagscholen of Nederlands Taal- en Cultuuronderwijs. Zoek actuele scholen via Stichting NOB; aanbod en erkenning verschillen per locatie.
• 4. De Wereldschool (afstandsonderwijs): Nederlandse lesprogramma's op afstand voor peuter-, basis- en voortgezet onderwijs. Het is een particuliere aanbieder; controleer zelf aansluiting, kosten en eventuele erkenning in het woonland. Kinderen volgen les vanuit huis, met begeleiding door gecertificeerde leerkrachten op afstand. Aanmelden: dewereldschool.nl.

Een kind van een Nederlandse ouder is niet in elke situatie automatisch Nederlander. Laat de nationaliteit per land, ouderschapsvorm en geboortesituatie controleren:

• Geboorte in het buitenland: geef de geboorte aan bij de lokale autoriteiten van het geboorteland; zij maken de geboorteakte op. Met die buitenlandse akte kun je bij de ambassade of het consulaat een Nederlands paspoort aanvragen en de akte eventueel laten inschrijven bij de gemeente Den Haag.
• Let op bij dubbele nationaliteit: een meerderjarige met naast de Nederlandse nog een andere nationaliteit kan onder voorwaarden het Nederlanderschap verliezen na 13 aaneengesloten jaren buiten het Koninkrijk en de EU. Een tijdig vernieuwd Nederlands paspoort, identiteitskaart of nationaliteitsverklaring stuit die termijn. De oude claim over automatisch verlies op de 28e verjaardag hoort bij het Belgische, niet het Nederlandse recht.
• Dubbele nationaliteit: als het bestemmingsland eigen nationaliteit toekent (bv. bij geboorte in de VS of Canada), kan een kind twee nationaliteiten bezitten. Of en hoe beide nationaliteiten kunnen worden behouden, hangt af van de toepasselijke nationaliteitsregels.
• Praktisch: vernieuw het Nederlandse paspoort van je kind ruim op tijd; hoe lang het duurt, verschilt per consulaat.

Kinderopvang is in bijna elk emigratieland anders georganiseerd:

• Portugal: publieke kinderopvang is gesubsidieerd. In Lissabon en Porto staan wachtlijsten; hoe lang die zijn noemen wij niet, om dezelfde reden als het bedrag hieronder. Wat een private crèche kost noemen wij niet: daar hebben wij geen bron voor gevonden. Schrijf je in zodra je een adres hebt, bij voorkeur vóór aankomst.
• Spanje: publieke scholen nemen kinderen vanaf 3 jaar op (gratis). Voor 0 tot 3 jaar ben je op private opvang aangewezen. Een bedrag noemen wij hier niet: geen Nederlandse of buitenlandse overheidsbron publiceert die tarieven, en wij nemen ze niet over van een vergelijkingssite.
• Duitsland: recht op een Kita-plek (Kindertageseinrichtung) vanaf 1 jaar. In de praktijk: wachtlijsten in steden. Kosten: inkomensafhankelijk. Een bedrag noemen wij niet: wat een Kita-plek kost verschilt per gemeente en per inkomen, en wij hebben er geen bron voor gevonden.
• Ierland: gratis kleuterprogramma (ECCE) voor kinderen van 2,5 tot 5,5 jaar. Crèche voor jongere kinderen is privaat. Een bedrag noemen wij niet: wij hebben er geen Ierse bron voor gevonden, en de vergelijking die hier eerder stond wees naar twee bedragen die inmiddels van deze pagina af zijn omdat zij ook geen bron droegen. Wachtlijsten komen ook hier voor; hoe lang zij zijn hebben wij bij geen Ierse instantie kunnen nalezen, dus noemen wij er geen termijn bij.
• Je kunt je kind al op de wachtlijst van kinderopvang zetten vóórdat je emigreert, zodra je een adres in het bestemmingsland hebt.

1. Vóór vertrek: informeer op school over de Wereldschool als tijdelijke optie. Regel een internationale schoolaanmelding als dat je keuze is, vraag naar wachtlijsten.
2. Documenten: apostille op geboorteakten, huwelijksakte en diploma's. Vernieuw paspoorten van alle gezinsleden (min. 6 maanden geldig).
3. Zorgverzekering kinderen: kinderen mee in je internationale zorgverzekering of lokale verzekering. Controleer dekking bij bevalling, spoedhulp en chronische aandoeningen.
4. Aankomst: schrijf kinderen zo snel mogelijk in bij de lokale gemeente. Dit is vereist voor school, zorg en kinderopvang.
5. School: neem contact op met de lokale school vóór aankomst. Vraag naar ‘taalondersteuningsklassen’ (NL: schakelklas; DE: DaZ-klassen; ES: aula de acogida).
6. Kinderbijslag: meld de emigratie bij de SVB voor tijdige stopzetting AKW. Vraag bij de lokale instantie aan of je recht hebt op lokale kinderbijslag.