Je Spaanse loonstrook: wat eraf gaat, en welk land het int

Voordat je naar je eerste Spaanse loonstrook kijkt, zijn er twee vragen die eerder komen. In welk land ben je sociaal verzekerd, en welk land mag je loon belasten? Dat hoeft niet hetzelfde land te zijn, en het hoeft ook geen van beide het land te zijn waar je woont.

De eerste vraag wordt niet per land beantwoord maar in een Europese verordening, en die is korter dan je zou denken. Artikel 11, lid 1 van verordening 883/2004, woordelijk: ‘Degenen op wie deze verordening van toepassing is, zijn slechts aan de wetgeving van één lidstaat onderworpen.’

Eén land dus, nooit twee tegelijk. En welk land dat is, staat in lid 3 onder a: ‘geldt voor degene die werkzaamheden al dan niet in loondienst verricht in een lidstaat, de wetgeving van die lidstaat’.

Dat is het werkland, niet het woonland. Wie in Spanje werkt valt onder de Spaanse sociale zekerheid, ook als het gezin voorlopig in Nederland blijft. En andersom: wie in Spanje woont maar voor een Nederlandse werkgever in Nederland werkt, blijft in Nederland verzekerd. Alleen als geen van de regels a tot en met d past, valt je terug op je woonland: lid 3 onder e noemt dan ‘de wetgeving van de lidstaat van zijn woonplaats’.

Wij nemen deze tekst over uit de geconsolideerde versie van de verordening zoals die op EUR-Lex staat. Dat is de wettekst zelf, niet een uitleg ervan.

De tweede vraag, over de belasting op je loon, staat niet in een verordening maar in het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje. Dat verdrag is ondertekend op 16 juni 1971 en artikel 16 gaat over loon uit dienstbetrekking.

Lid 1, woordelijk: ‘los sueldos, salarios y remuneraciones similares obtenidos por un residente de un Estado por razón de un empleo, sólo pueden someterse a imposición en este Estado’. Loon van iemand die in een van beide landen woont, mag alleen daar worden belast.

Maar dan lid 2, en dat is de bepaling waar het meestal om draait. Werk je in het andere land, dan mag alleen je woonland heffen als aan alle drie deze voorwaarden is voldaan:

• ‘El empleado no permanece en total en el otro Estado, en uno o varios períodos, más de ciento ochenta y tres días durante el año fiscal considerado’, oftewel: je bent niet meer dan honderddrieëntachtig dagen in het andere land, opgeteld over een of meer periodes, binnen het beschouwde belastingjaar
• ‘Las remuneraciones se pagan por o en nombre de una persona que no es residente del otro Estado’, oftewel: je loon wordt betaald door of namens iemand die niet in dat andere land woont of gevestigd is
• ‘Las remuneraciones no se soportan por un establecimiento permanente o una base fija que la persona para quien se trabaje tiene en el otro Estado’, oftewel: je loon komt niet ten laste van een vaste inrichting van je werkgever in dat andere land

Let op dat eerste punt. De teller loopt per belastingjaar, dus per kalenderjaar zoals het verdrag dat noemt, en niet over een schuivende periode van twaalf maanden. Dat verschilt per verdrag, en het is precies het detail waar mensen die vanaf november beginnen te tellen op misgaan.

Zakt een van de drie voorwaarden weg, dan mag het werkland heffen. Werk je gewoon in Spanje voor een Spaanse werkgever, dan zakken ze alledrie weg en heft Spanje.

Nu de loonstrook zelf. Wat er aan premies van je brutoloon af gaat, publiceert de Seguridad Social voor het Régimen General, het stelsel waar een gewone werknemer in valt. Dit zijn de percentages voor 2026 zoals de instantie ze zelf opschrijft, met de werkgeverskant erbij zodat je ziet hoeveel er in totaal omgaat.

Tel je de werknemerskant op, dan kom je bij een vast contract op 6,50 procent van je brutoloon en bij een tijdelijk contract op 6,55 procent. Die twee sommen zijn van ons, niet van de Seguridad Social; de percentages eronder zijn wel van haar.

Ter vergelijking voor wie uit Nederland komt: de Nederlandse premies volksverzekeringen zitten verwerkt in het tarief van de eerste schijf en staan niet als losse post op je loonstrook. In Spanje staan ze er wel apart op, en daardoor lijkt de Spaanse strook drukker dan hij is.

De premies gaan niet over je hele loon. Er zit een bodem onder en een plafond op, en die worden per maand vastgesteld.

• de base mínima ligt voor de beroepsgroepen 1 tot en met 7 tussen 1.424,40 en 1.989,30 euro per maand, afhankelijk van de groep waar je functie in valt
• de base máxima is 5.101,20 euro per maand

Boven dat plafond betaal je geen premie meer. Wie eronder zit betaalt dus over zijn hele loon, wie erboven zit betaalt over 5.101,20 euro en over de rest niet. Daardoor daalt het deel van je loon dat aan premie opgaat naarmate je meer verdient, en dat is een verschil met de Nederlandse loonheffing dat je pas op je strook terugziet.

Voor je pensioenopbouw werkt dat plafond twee kanten op: wat er niet in gaat, telt ook niet mee. Hoe die opbouw precies loopt, staat niet in deze gids.

Naast de premies staat op je strook de retención de IRPF, de voorheffing op de inkomstenbelasting. Wij zetten daar geen percentage bij, en dat is een keuze met een reden.

Dat percentage is namelijk geen tarief maar een uitkomst. Je werkgever rekent het uit aan de hand van je verwachte jaarinkomen, je gezinssituatie, het aantal kinderen en een reeks aftrekposten. Twee collega's met hetzelfde brutoloon houden daardoor een verschillend bedrag over. De Spaanse belastingdienst publiceert er dan ook geen tabel bij maar een rekenhulp, het Servicio de Cálculo de Retenciones. Reken je eigen geval dus door.

Wat je wel weet: de retención is een voorschot. Bij de jaaraangifte wordt hij verrekend, en te veel ingehouden belasting krijg je terug.

Wat hier niet staat is een berekening van je nettoloon. Die hangt aan je retención, en die hangt aan jou: je jaarinkomen, je gezinssituatie en je kinderen. Reken hem door met de rekenhulp van de Spaanse belastingdienst.

Ook niet: hoeveel pensioen je met die premies opbouwt. Wat er ín gaat weet je nu, want daar gaat het plafond van 5.101,20 euro per maand precies over, maar wat eruit komt is een eigen onderwerp.

En de percentages van deze gids gelden voor het Régimen General, het stelsel waar een werknemer in loondienst in valt. Werk je als zelfstandige, dan val je daar niet onder, en wat er dan geldt staat niet in deze gids.