GIDS · WERK EN ONDERNEMEN
Beginnen als zelfstandige in Portugal: de declaração de início de atividade, de btw-vrijstelling en de inhouding aan de bron
Wie in Portugal voor eigen rekening gaat werken, meldt dat vóór de start bij de belastingdienst. Onder 15.000 euro omzet geen btw, onder 200.000 euro het regime simplificado, en boven 15.000 euro houden zakelijke klanten belasting in op je factuur. Woordelijk uit de brochure van de Autoridade Tributária.
Dit gaat over Portugal.
Voor wie dit is
In Portugal heet werken voor eigen rekening trabalho independente. De belastingdienst, de Autoridade Tributária, zet de regels voor de start op een rij in de brochure Início de atividade, rendimentos empresariais e profissionais, IRS e IVA, in de versie van maart 2026. Deze gids volgt die brochure. Je hebt eerst een NIF nodig, het fiscale nummer; zie de praktische woongids voor Portugal. Wat je aan de Nederlandse kant regelt, staat in de gids over emigreren als zzp'er.
De aangifte komt vóór de eerste factuur
De volgorde ligt vast: ‘O contribuinte, pessoa singular, que pretenda exercer uma atividade empresarial ou profissional deve apresentar a declaração de início de atividade, antes de começar a trabalhar por conta própria.’ Dus eerst aanmelden, dan pas werken. Dat kan online: ‘A declaração de início de atividade pode ser entregue através do Portal das Finanças, após autenticação com o número de identificação fiscal e senha de acesso, ou Cartão do Cidadão ou Chave Móvel Digital’. Bij de aanmelding kies je een activiteitscode: ‘Código(s) de atividade que vai exercer: lista de atividades do art.º 151.º do CIRS, atividades identificadas com a Classificação das Atividades Económicas’ (de CAE, revisie 4). De tabel van artikel 151 is die van de beroepsactiviteiten; de CAE-codes zijn voor de overige bedrijvigheid.
Btw: vrijgesteld tot 15.000 euro omzet
Een kleine zelfstandige valt onder de vrijstelling van artikel 53 van de btw-wet. De voorwaarde bij de start: ‘Não tenha estimado, até ao fim do ano em que inicia a atividade, um volume de negócios superior a 15.000 €.’ Dus een verwachte omzet tot 15.000 euro in het startjaar. Ga je erover, dan meld je dat: ‘Entregar a declaração de alterações, no prazo de 15 dias úteis, a contar do último dia do ano em que foi ultrapassado o volume de negócios de 15.000 €, mas inferior a 18.750 €.’ Daarna: ‘A partir de 1 de janeiro do ano seguinte fica enquadrado no regime de normal de tributação começando a liquidar o imposto nas faturas emitidas’. Voor wie boven 18.750 euro uitkomt geldt een andere termijn; die staat in de brochure en niet hier.
In het gewone stelsel doe je btw-aangifte per kwartaal, tot een omzet van 650.000 euro: ‘Apresentar declaração de alterações, em janeiro do ano seguinte àquele em que tenha atingido um volume de negócios igual ou superior a 650.000 €, ficando enquadrado no regime normal com periodicidade mensal a partir de 1 de janeiro’.
Inkomstenbelasting: het regime simplificado, en de inhouding op je factuur
Voor de inkomstenbelasting, de IRS, val je vanzelf in het regime simplificado: ‘O enquadramento no Regime Simplificado é efetuado quando o valor anual de rendimentos da categoria B for igual ou inferior a 200.000 €, salvo se optar pelo Regime de Contabilidade Organizada.’ Dus tot 200.000 euro, tenzij je kiest voor een volledige boekhouding: ‘No Regime de Contabilidade Organizada a determinação do rendimento da categoria B é efetuada com base na contabilidade, de acordo com as regras do CIRC adaptadas pelas disposições do CIRS’. Welk deel van je omzet in het regime simplificado als inkomen telt, de coëfficiënt per activiteit, staat niet in de brochure en daarom niet hier. Hoe de IRS-aangifte zelf werkt, staat in de gids over je eerste Portugese aangifte.
Op je factuur aan een zakelijke klant houdt die klant belasting in: ‘A retenção na fonte é efetuada, no momento de emissão do recibo, quando o serviço for prestado a uma pessoa ou entidade que tenha contabilidade organizada.’ De brochure noemt de tarieven: ‘23% para rendimentos de atividades profissionais previstos na tabela de atividades do art.º 151.º do CIRS’, ‘11,5% para rendimentos de atividades de prestação de serviços, não incluídas na tabela do art.º 151.º do CIRS, ou atos isolados’ en 16,5 procent voor intellectuele eigendom. De inhouding begint pas boven een grens: ‘Têm de efetuar retenção na fonte se durante o ano anterior os seus rendimentos tenham sido superiores a 15.000 €, ou a partir do momento em que no próprio ano os rendimentos ultrapassem esse valor’.
De factuur zelf: via het portaal
Elke ontvangen betaling krijgt een factuur, een kwitantie of een fatura-recibo, en de brochure wijst daarvoor naar het portaal: ‘Emitir fatura, recibo ou fatura-recibo no sistema de faturação disponível no Portal das Finanças (Emissão de Faturas, de Recibos e de Faturas-Recibo), de todas as importâncias recebidas’. Wie ander factureersoftware gebruikt, meldt de facturen maandelijks; via het portaal vervalt die plicht: ‘Fica dispensado desta obrigação se utilizar o sistema de emissão de faturas do Portal das Finanças’.
Wat hier niet staat, en waarom
Vier dingen ontbreken met opzet. De sociale premies bij de Segurança Social, omdat haar pagina over zelfstandigen voor ons niet leesbaar was. De coëfficiënten van het regime simplificado, omdat de brochure ze niet noemt. De btw-tarieven in het gewone stelsel, omdat die buiten de brochure vallen. En de keuze van de juiste activiteitscode, omdat die per beroep verschilt. De zinnen hierboven komen woordelijk uit de brochure van de Autoridade Tributária van maart 2026, gelezen op 28 september 2026.
Veelgestelde vragen
Wanneer meld ik me in Portugal aan als zelfstandige?
Vóór je eerste betaalde opdracht: de declaração de início de atividade gaat aan het werk vooraf. Je dient haar online in op het Portal das Finanças met je NIF en wachtwoord, je Cartão do Cidadão of de Chave Móvel Digital.
Moet ik in Portugal btw rekenen als kleine zelfstandige?
Niet zolang je in het startjaar een omzet tot 15.000 euro verwacht: dan val je onder de vrijstelling van artikel 53. Kom je erboven, dan meld je dat binnen vijftien werkdagen na het einde van het jaar en reken je vanaf 1 januari btw.
Waarom houdt mijn klant belasting in op mijn factuur?
Een klant met een volledige boekhouding houdt bij de betaling een deel in als voorschot op je inkomstenbelasting, 23 procent voor de beroepen uit de tabel van artikel 151. Dat begint zodra je inkomsten boven 15.000 euro komen.
Officiële wegwijzers
Dit zijn de instanties zelf. Regels en bedragen veranderen; kijk hier vlak voor een aanvraag nog een keer.
Deze gids is nagelezen in door de redactie van IkVertrekUit.nl. Wat er toen is nagekeken staat met de instantie erbij in het bronnenregister. Lees je deze tekst ergens anders, in een kopie of een samenvatting, dan staan de actuele stand, de bronnen en de controledatum op ikvertrekuit.nl/gidsen/portugal-inicio-de-atividade-zelfstandige.
