Autónomo worden in Spanje: de aanmelding, de premie en de kwartaalverplichtingen

Autónomo is de Spaanse naam voor een zelfstandige zonder personeel of met een klein bedrijf; het bijbehorende premiestelsel heet RETA. Deze gids gaat over het starten in Spanje zelf: de aanmeldingen, wat je maandelijks aan premie betaalt en welke aangiften er per kwartaal terugkomen. De Nederlandse kant van het vertrek, van uitschrijven tot de fiscale afwikkeling van een bestaande onderneming, staat in de zzp-emigratiegids.

De volgorde ligt vast. Eerst meld je de activiteit bij de belastingdienst met modelo 036, en de eigen jaarplanning van de dienst zegt daarover: vóór het begin van de activiteit. Het verkorte formulier 037 bestaat sinds februari 2025 niet meer; de vereenvoudigde variant is in het 036 zelf opgenomen. Daarna volgt de aanmelding bij de sociale zekerheid voor het RETA. Die kan tot 60 dagen vóór de startdatum en moet er uiterlijk op de startdag zelf zijn; wie te laat is verliest het recht op de starterskorting.

Sinds 2023 betaalt een autónomo premie naar de werkelijke winst. Je geeft bij de aanmelding op wat je per maand netto verwacht over te houden en kiest daarmee een tree in de premietabel; achteraf vergelijkt de sociale zekerheid dat met wat de belastingdienst aan werkelijke inkomsten doorgeeft, en volgt er een verrekening. De tabel van 2026 loopt van een minimumgrondslag van 653,59 euro per maand voor wie tot 670 euro netto verdient, tot een maximumgrondslag van 5.101,20 euro voor wie meer dan 6.000 euro netto per maand overhoudt. Over die grondslag betaal je het premiepercentage; de gids van de sociale zekerheid rekent per tree voor wat dat wordt.

Wie voor het eerst start betaalt de eerste twaalf maanden een vast verlaagd bedrag van 80 euro per maand, ongeacht de winst. Die periode kan met nog eens twaalf maanden worden verlengd als de winst onder het wettelijke minimumloon blijft. De regeling staat in Spanje bekend als de tarifa plana.

Twee aangiften komen elk kwartaal terug. Voor de inkomstenbelasting is dat modelo 130: 20 procent van de winst vanaf 1 januari tot het einde van het kwartaal, minus wat je eerder dat jaar al betaalde en minus ingehouden voorheffing. Professionals bij wie in het voorgaande jaar minstens 70 procent van de omzet onder voorheffing viel hoeven modelo 130 niet in te dienen. Voor de btw is er modelo 303, in te dienen van 1 tot en met 20 april, juli en oktober, en over het laatste kwartaal van 1 tot en met 30 januari. De jaaraangifte inkomstenbelasting volgt daarna via de gewone renta-campagne.

De meeste starters nemen een gestor in de arm, een administratiekantoor dat de aangiften verzorgt; wij noemen geen kantoren en geen tarieven, want geen instantie publiceert die. Sectorvergunningen, gemeentelijke openingsvergunningen en de btw-regels voor verkoop aan particulieren in andere EU-landen vallen buiten deze gids. En wie vanuit Nederland tijdelijk in Spanje werkt zonder er te wonen zit in een andere situatie: begin dan bij de werkgids Spanje.