Spaans of Catalaans leren: de keuze, de school en de lessen

Catalonië heeft binnen Spanje twee officiële talen, en welke je eerst leert hangt aan je situatie. Het feit dat de keuze stuurt: in het openbaar onderwijs is het Catalaans de gangbare voertaal, met Spaans als vak; dat volgt uit het autonomiestatuut van 2006 en staat ook op onze regiopagina van Catalonië. Heb je schoolgaande kinderen, dan komt het Catalaans elke dag je huis binnen: de lessen, de briefjes, de ouderavonden. Zonder kinderen kom je in de steden ver met Spaans, en zijn Catalaanse begroetingen en beleefdheidswoorden de smeerolie in het dagelijkse verkeer. Over de taalpolitiek spreekt deze gids zich met opzet niet uit; beide talen zijn officieel, en dit is een praktische keuze.

De publieke instelling voor cursussen Catalaans is het Consorci per a la Normalització Lingüística (CPNL), met niveaus van het beginnersniveau A1 tot en met C2. Voor dit schooljaar meldde de Catalaanse regering ruim 6.000 cursussen en bijna 150.000 plaatsen; inschrijven kan online of bij een van de 143 loketten, en de inschrijfronde van september 2026 liep van 14 tot en met 18 september en op 21 september. Wie nog geen Catalaans kent doet vooraf een plaatsingstoets. Buiten de grote rondes zijn er ook tussentijdse rondes, per streek verschillend; de inschrijfpagina van het CPNL houdt de data bij.

Bij de inschrijfronde van september 2024 schreef de Catalaanse regering woordelijk: "Els cursos inicials i bàsics són gratuïts", de begin- en basisniveaus zijn gratis, om wie de taal nog niet kent bij het actieve gebruik te betrekken. Voor de hogere niveaus bestonden kortingen van 50 of 70 procent op het inschrijfgeld, onder meer voor werklozen en gepensioneerden. De prijslijst van het CPNL, in september 2026 gelezen, noemt de actuele bedragen en dezelfde twee kortingspercentages. Het beginnersniveau (A1) en de basisniveaus tot en met A2 zijn gratis, net als de mondelinge instapcursus. Daarna kost een deelcursus van 45 uur 25,50 euro op elementair niveau, 50,50 euro op intermediair niveau en 98,50 euro op gevorderd niveau. Een volledige jaarcursus van 120 uur kost 68 euro voor B1, 141 euro voor B2 en 262,67 euro voor C1. Het niveau C2 duurt 90 uur en kost 245,50 euro. Een conversatiegroep van 20 uur kost 39,50 euro, een gespecialiseerde cursus van 20 uur 55,50 euro.

Voor Spaans zijn de officiële talenscholen (Escoles Oficials d'Idiomes) de publieke route. De Barcelonese EOI biedt "espanyol per a estrangers" aan in oplopende niveaus, met officiële certificaten aan het eind. Daarnaast bestaat er een brede particuliere markt; prijzen daarvan noemen wij niet, want geen instantie publiceert ze.

Bepaal eerst je situatie met de regel hierboven, en schrijf je vroeg in: de septemberronde van het CPNL duurt maar een handvol dagen. Doe de plaatsingstoets eerlijk, want een te hoog niveau kost je het plezier. En combineer de cursus met de taal van de straat: de markt, de bar, het schoolplein. Wat je daar hoort is de taal die je nodig hebt, en zij verschilt per dorp meer dan een cursusboek doet vermoeden.