Landenvergelijking

Verenigde Staten vs Spanje

Voor Spanje heb je als Nederlander geen visum nodig; voor de Verenigde Staten wel, en alleen binnen een wettelijke categorie. Daarnaast lopen de stelsels voor zorg, belasting en pensioen uiteen. Wat wij van allebei hebben nagelezen staat hier naast elkaar, met de bron erbij.

CriteriumVerenigde StatenSpanjeAfweging
VerblijfsrechtEen green card kan alleen binnen een wettelijke categorie: familie, een van de arbeidsroutes, de national-interest- of exceptional-ability-route, investering, of de Diversity Visa als je geselecteerd en toelaatbaar bent. Eisen en wachttijden verschillen sterk per categorie en per land van chargeability. Voor tijdelijk werk bestaan onder meer het O-1 voor uitzonderlijk talent en het L-1 voor een overplaatsing binnen een bedrijf. Voor het E-2-visum noemt de Amerikaanse overheid geen minimumbedrag: zij vraagt dat de investering substantieel is en genoeg om de onderneming te laten draaien.Als Nederlander val je in Spanje onder het vrije verkeer in de EU: je hebt geen visum en geen werkvergunning nodig. Blijf je langer dan drie maanden, dan geldt een EU-verblijfsgrond die bij je situatie past: werknemer, zelfstandige, student of economisch niet-actief met voldoende middelen en een volledige ziektekostenverzekering. Het empadronamiento, het NIE en het Certificado de Registro zijn administratieve stappen en geen bron van het verblijfsrecht; je registreert je bij de bevoegde Oficina de Extranjería of politiedienst. Na vijf jaar legaal en ononderbroken verblijf ontstaat in beginsel duurzaam verblijfsrecht; het permanent verblijfsdocument is afzonderlijk bewijs en geen voorwaarde. Spaanse nationaliteit is een afzonderlijke aanvraag; voor de gewone verblijfsroute geldt in beginsel tien jaar legaal, ononderbroken en onmiddellijk voorafgaand verblijf. Het non-lucratieve visum en het digital-nomadvisum gelden voor niet-EU-burgers; de inkomenseis van het eerste stond in het vreemdelingenbesluit van 2011 en dat is op 20 mei 2025 ingetrokken, waarna het nieuwe besluit de bedragen doorverwijst naar een ministeriële regeling die wij niet hebben kunnen nalezen.In Spanje volgt het recht om te blijven uit je EU-burgerschap; het NIE, het empadronamiento en het Certificado de Registro zijn administratie. Voor de Verenigde Staten heb je een wettelijke categorie nodig, en eisen en wachttijden verschillen daar sterk per categorie.
KlimaatDe Verenigde Staten zijn te groot voor een getal: tussen de wintervorst rond de Grote Meren en de woestijn van Arizona ligt een heel continent. Over de zes NOAA-stations loopt het jaargemiddelde van 10,7 tot 25,2 graden en de neerslag van 183,4 tot 1.712,2 millimeter, waar De Bilt op 10,5 graden en 854,7 millimeter zit.Spanje is te groot voor een getal. Tussen de vijf AEMET-stations loopt het jaargemiddelde van 13,5 graden in San Sebastián tot 21,5 op Tenerife, en de zon van 1.816 uur per jaar in San Sebastián tot 2.917 in Sevilla. De Bilt haalt 10,5 graden en 1.714,6 zonuren, dus aan de Baskische noordkust schijnt de zon nauwelijks langer dan hier.Deze rij valt pas te wegen als je de staat noemt: over de zes Amerikaanse stations loopt het jaargemiddelde van 10,7 tot 25,2 graden. Voor Spanje loopt het over vijf stations van 13,5 tot 21,5 graden, en zonuren staan er alleen voor Spanje bij.
ZorgGeen universeel stelsel; je koopt een polis via je werkgever of op de markt. Het AHRQ mat voor 2020 een gemiddelde jaarpremie van 20.758 dollar voor een gezinspolis bij een particuliere werkgever, waarvan de werknemer zelf 5.978 dollar betaalde. Het eigen risico komt daar nog bovenop.Een publiek stelsel waar iedere ingeschreven inwoner recht op heeft. De route loopt via het INSS of het ISM, dat je zorgrecht erkent; met dat document haalt het centro de salud de tarjeta sanitaria voor je. Wie er niet via werk in komt kan zich aansluiten bij het convenio especial: 60 euro per maand onder de 65 en 157 euro daarboven, met ambulante medicijnen voor eigen rekening.In Spanje kom je als inwoner in het publieke stelsel. In de Verenigde Staten koop je zelf een polis, via je werkgever of via de markt, met een eigen risico daarbovenop.
BelastingFederaal loopt het van 10 tot 37 procent voor belastingjaar 2026, met de staatsbelasting daar bovenop: van nul in een handvol staten tot 13,3 procent in de topschijf van Californië. Er is geen algemene federale jaarlijkse belasting op nettovermogen, maar vermogenswinst, nalatenschap en lokale onroerendezaakheffingen kunnen wel spelen. Als staatsburger of green-cardhouder blijf je wereldwijd aangifteplichtig, ook vanuit het buitenland.De inkomstenbelasting bestaat uit de landelijke schaal plus die van je regio, samen 18-45% in Madrid tot 19-50% in Catalonië. Voor werkenden bestaat de Beckham Law: 24% flat tax op arbeidsinkomen tot €600.000/jaar (47% daarboven), in het verhuisjaar en de vijf belastingjaren daarna (max. 6 jaar totaal). Er is een vermogensbelasting van 0,2 tot 3,5 procent boven 700.000 euro volgens de landelijke schaal, waarop een regio zelf tarief, drempel en kortingen mag vaststellen. Daarnaast staat sinds 2023 een landelijke solidariteitsheffing op grote vermogens, van 1,7 procent vanaf drie miljoen euro tot 3,5 procent, met dezelfde vrijstelling van 700.000 euro. Wat je aan gewone vermogensbelasting betaalt mag je daarvan aftrekken, maar een regio kan deze heffing niet wegnemen. De vermogenswinstbelasting loopt van 19 tot 28 procent, met een voorbehoud: de Spaanse belastingdienst meldt zelf dat de schaal voor spaar- en beleggingsinkomen per 1 januari 2025 is gewijzigd, maar noemt op die mededeling geen percentages. Wij hebben de nieuwe schaal niet bij de dienst zelf kunnen nalezen, dus reken hier niet op zonder het na te vragen.In de Verenigde Staten komt de staatsbelasting bovenop de federale en blijf je als staatsburger of green-cardhouder wereldwijd aangifteplichtig, ook vanuit het buitenland. In Spanje kan de Beckham-regeling je zes jaar op 24 procent zetten, mits je als werknemer binnenkomt.
Kosten van levensonderhoudOns register draagt voor de Verenigde Staten de mediane bruto huur van het Census Bureau, landelijk en per maand, niet per vierkante meter: 1.487 dollar over 2024. Wat de woonlasten verder uit elkaar trekt is de staat waar je woont, want die bepaalt de belasting en de zorgkosten mee. Ons register draagt voor de Verenigde Staten geen kostencijfer van een instantie. Wat er wel staat gaat over visa en toelating, en niet over wat wonen kost.Voor de zorg draagt het register het convenio especial: 60 euro per maand onder de 65 en 157 euro daarboven, met ambulante medicijnen voor eigen rekening. Wat er verder in staat zijn aanbodshuren per vierkante meter van idealista, mei 2026. In de stad Madrid 23,4 en in de comunidad Madrid 21,4; in Barcelona 22,5 en op de Balearen 20,1. In Castilië-La Mancha 8,6 en in Extremadura 7,6, de goedkoopste huurregio van dit overzicht. Het zijn aanbodshuren en geen betaalde huren, en het is een momentopname.Geen vergelijking per vierkante meter: onze Amerikaanse huur staat per maand en niet per vierkante meter. Voor Spanje loopt de reeks van Extremadura op 7,6 tot de stad Madrid op 23,4. Een maandtotaal noemen wij niet: dat zouden wij zelf moeten optellen.
ArbeidsmarktHet mediane weekloon van voltijdwerknemers lag in het tweede kwartaal van 2026 op 1.251 dollar. De werkloosheid was 4,1 procent in juli 2026, met 6,9 miljoen werklozen. Het federale minimumloon is 7,25 dollar per uur en staat sinds 24 juli 2009 stil; staten mogen hoger zitten, en zit een staat hoger, dan geldt daar het staatstarief in plaats van het federale. De zwaartepunten liggen in tech, finance en farmacie, onder meer in Silicon Valley, New York en Austin. Vergelijk voor jouw beroep actuele Amerikaanse vacatures, netto belasting, verlof, ontslagrecht, pensioen en zorgkosten in de concrete staat.De werkloosheid lag op 9,87 procent in het tweede kwartaal van 2026, volgens het Spaanse statistiekbureau INE. Het gemiddelde bruto jaarloon was 29.540,26 euro en het mediane 24.497,17 euro in 2024, volgens de loonstructuurcijfers die het INE op 28 mei 2026 definitief publiceerde. Het minimumloon voor 2025 stond op 1.184 euro per maand in veertien termijnen, oftewel 16.576 euro per jaar, vastgesteld bij koninklijk besluit 87 van 2025. Een bedrag voor 2026 noemen wij niet: dat konden wij niet bij een instantie nalezen. De kansen zitten vooral in toerisme, tech in Barcelona en Madrid, agri-food en zorg. Voor veel banen is Spaans vereist; internationals zitten er vooral in tech of remote werk.De cijfers staan in verschillende eenheden: voor de Verenigde Staten een mediaan weekloon van 1.251 dollar over het tweede kwartaal van 2026, voor Spanje een mediaan jaarloon van 24.497,17 euro over 2024. De zwaartepunten verschillen ook: tech en finance tegenover toerisme, agri-food en zorg.
TaalHet Engels is sinds maart 2025 aangewezen als officiële taal van de Verenigde Staten, en dat is gebeurd bij presidentieel besluit en niet bij wet van het Congres. Het besluit zegt er zelf bij dat het geen enkele dienst verplicht iets te veranderen. Per staat verschilt het.Het Castiliaans is de officiële taal van de staat, en de grondwet legt daar meteen een plicht bij: iedere Spanjaard moet haar kennen en mag haar gebruiken. De andere Spaanse talen zijn daarnaast officieel in hun eigen autonome regio, volgens hun eigen statuut. Het is een Romaanse taal in het Latijnse schrift, dus je begint niet bij een nieuw alfabet maar wel bij een andere taalfamilie dan het Nederlands.Met Engels red je je in de Verenigde Staten, al is die taal daar pas sinds maart 2025 bij presidentieel besluit aangewezen en verplicht dat besluit geen enkele dienst iets. In Spanje is het Castiliaans de taal van de staat, met hetzelfde alfabet maar een andere taalfamilie dan het Nederlands.
PensioenAOW wordt door de SVB ook in de VS uitbetaald; onder het NL-VS-belastingverdrag blijft de AOW in Nederland belast. Social Security als je 40 kwartalen (10 jaar) in de VS hebt gewerkt. Private pensioenen (401k) zijn werkgevergebonden.AOW belast in Spanje (woonland, het verdrag wijst de AOW aan het woonland toe; in Nederland vraag je vrijstelling van loonheffing aan).In Spanje wijst het verdrag de AOW aan het woonland toe. Voor de Verenigde Staten geldt een andere verdeling, en de SVB betaalt de AOW daar ook uit. Zoek eerst je eigen inkomenssoort op.
Nederlandse gemeenschapDe Nederlanders die er wonen zitten vooral in Californië, Texas, Florida en de regio New York. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen.De Nederlanders die er wonen zitten vooral in de Costa Blanca, de Costa del Sol, de Canarische Eilanden, Barcelona en Madrid. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen. Wat het CBS wel bijhoudt is waar Nederlanders heen verhuizen. Volgens het CBS gaat van de emigranten die in Nederland geboren zijn het grootste deel naar België of Spanje, beide 13,8 procent, en 9,2 procent naar Duitsland. Dat gaat over verhuizingen per jaar en niet over hoeveel er in totaal wonen.Geen vergelijking in aantallen: voor geen van beide landen konden wij bij een instantie nalezen hoeveel Nederlanders er wonen. Voor Spanje is er wel een CBS-cijfer over verhuizingen per jaar, en dat gaat niet over hoeveel er wonen.

Officiële bronnen bij verblijfsclaims

Officiële routebronnen

Controleer vlak vóór een aanvraag altijd de actuele routepagina. Een visum, toelating, tijdelijk verblijf, permanent verblijf en naturalisatie zijn afzonderlijke beslissingen. Niet elke bron is even makkelijk te controleren; lees hoe wij met bronnen en actualiteit omgaan.

Certificado de Registro de Ciudadano de la Unión

Voor: Nederlandse en andere EU-burgers die langer dan drie maanden in Spanje verblijven

Officiële bron: Administración General del Estado, España

Residence card for non-EU family members of EU citizens

Voor: Familieleden uit derde landen die zich bij een EU-burger in Spanje voegen

Officiële bron: Administración General del Estado, España

Controleer actuele cijfers en regels altijd bij de officiële instanties.

Deze twee landen staan ook andersom naast elkaar, met dezelfde punten van de andere kant bekeken.