Spanje vs Italië

Zon, eten en een lager tempo trekken Nederlanders naar allebei de landen. Beide hebben een Nederlandse gemeenschap; hoe groot die is zeggen wij niet, want geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal. En beide hebben een eigen belastingregime: Spanje de Beckham-regeling voor werkenden, Italië de regimes voor gepensioneerden en vermogende nieuwkomers.

Criterium	Spanje	Italië	Afweging
Belasting	De inkomstenbelasting bestaat uit de landelijke schaal plus die van je regio, samen 18-45% in Madrid tot 19-50% in Catalonië. Voor werkenden bestaat de Beckham Law: 24% flat tax op arbeidsinkomen tot €600.000/jaar (47% daarboven), in het verhuisjaar en de vijf belastingjaren daarna (max. 6 jaar totaal). Er is een vermogensbelasting van 0,2 tot 3,5 procent boven 700.000 euro volgens de landelijke schaal, waarop een regio zelf tarief, drempel en kortingen mag vaststellen. Daarnaast staat sinds 2023 een landelijke solidariteitsheffing op grote vermogens, van 1,7 procent vanaf drie miljoen euro tot 3,5 procent, met dezelfde vrijstelling van 700.000 euro. Wat je aan gewone vermogensbelasting betaalt mag je daarvan aftrekken, maar een regio kan deze heffing niet wegnemen. De vermogenswinstbelasting loopt van 19 tot 28 procent, met een voorbehoud: de Spaanse belastingdienst meldt zelf dat de schaal voor spaar- en beleggingsinkomen per 1 januari 2025 is gewijzigd, maar noemt op die mededeling geen percentages. Wij hebben de nieuwe schaal niet bij de dienst zelf kunnen nalezen, dus reken hier niet op zonder het na te vragen.	De flat tax van artikel 24-bis geeft nieuwe inwoners tien jaar lang een vast jaarbedrag over al hun buitenlandse inkomsten. Dat bedrag noemen wij niet: onze eigen pagina's droegen er drie verschillende versies van en geen enkele Italiaanse staatsbron liet ons binnen om het na te lezen. Daarnaast bestaat het 7%-regime (art. 24-ter): flat tax 7% voor buitenlandse gepensioneerden in aangewezen kleine gemeenten in Zuid-Italië, over het eerste jaar en negen volgende belastingjaren. Voor werkenden bestaat daarnaast het Regime degli impatriati, waarbij een deel van het arbeidsinkomen vijf jaar lang is vrijgesteld. De cedolare secca is 21 procent op huurinkomsten.	Voor wie vermogen meeneemt lopen deze stelsels uiteen: Spanje heft vermogensbelasting en daarnaast een solidariteitsheffing die een regio niet kan wegnemen. Italië kent bijzondere regelingen voor gepensioneerden en vermogende nieuwkomers, al konden wij het vaste jaarbedrag daarvan niet nalezen.
Kosten van levensonderhoud	Wat wij voor Spanje hebben nagelezen zijn aanbodshuren per vierkante meter van idealista, mei 2026. In de stad Madrid 23,4 en in de comunidad Madrid 21,4; in Barcelona 22,5 en op de Balearen 20,1. In Castilië-La Mancha 8,6 en in Extremadura 7,6, de goedkoopste huurregio van dit overzicht. Het zijn aanbodshuren en geen betaalde huren, en het is een momentopname. Voor de zorg draagt het register het convenio especial: 60 euro per maand onder de 65 en 157 euro daarboven, met ambulante medicijnen voor eigen rekening.	Wat het register wel draagt zijn de ATM-tarieven van Milaan, stand januari 2026: 2,20 euro voor een kaartje van 90 minuten, 39 euro per maand en 330 euro per jaar. Een huurcijfer van een instantie staat er voor Italië niet, en wat de woonlasten uit elkaar trekt is het verschil tussen het noorden en het zuiden.	Geen vergelijking per vierkante meter: voor Italië draagt ons register geen huurcijfer van een instantie. Voor Spanje loopt de reeks van Extremadura op 7,6 tot de stad Madrid op 23,4. Een maandtotaal noemen wij niet: dat zouden wij zelf moeten optellen.
Klimaat	Spanje is te groot voor een getal. Tussen de vijf AEMET-stations loopt het jaargemiddelde van 13,5 graden in San Sebastián tot 21,5 op Tenerife, en de zon van 1.816 uur per jaar in San Sebastián tot 2.917 in Sevilla. De Bilt haalt 10,5 graden en 1.714,6 zonuren, dus aan de Baskische noordkust schijnt de zon nauwelijks langer dan hier.	Maandcijfers per meetstation dragen wij voor Italië niet: die staan alleen in een toepassing die wij niet kunnen uitlezen. Wat het ISPRA-rapport zelf noemt is de mediaan over 368 stations, 13,8 graden per jaar, met een spreiding van -3,3 graden op de Cima Careser tot 16,25 in Messina. Dat is het verschil tussen een gletsjer en Sicilië.	Beide landen lopen per streek ver uiteen: Spanje van 13,5 tot 21,5 graden over de vijf stations, Italië van min 3,3 op de Cima Careser tot 16,25 in Messina. Zonuren geeft de dataset alleen voor Spanje; een zonvergelijking maken wij daarom niet.
Bureaucratie	NIE, gemeentelijke padrón en het EU-registratiecertificaat zijn afzonderlijke procedures, en je regelt ze los van elkaar. Voor verblijf langer dan drie maanden gelden een toepasselijke EU-verblijfsgrond en persoonlijke registratie bij de bevoegde vreemdelingendienst of politie. Het empadronamiento regel je bij de gemeente van je woonplaats. Je belastingaangifte loopt via de Agencia Tributaria, en de uitvoering verschilt per provincie.	Voor wonen en transacties in Italië heb je onder meer een codice fiscale nodig, en daarnaast schrijf je je bij de anagrafe van je gemeente in voor de residenza. Die twee zijn afzonderlijke procedures. AIRE betreft Italiaanse burgers in het buitenland en is dus niet de verblijfsregistratie voor een Nederlander in Italië. Voor de digitale diensten heb je SPID en een PEC-adres nodig. Hoeveel tijd de gemeente ervoor neemt, verschilt per gemeente; een termijn noemen wij niet, want ons register draagt die niet.	In Spanje regel je het NIE, het empadronamiento en het EU-registratiecertificaat als losse stappen. In Italië zijn de codice fiscale en de residenza bij de anagrafe eveneens afzonderlijke procedures.
Taal	Het Castiliaans is de officiële taal van de staat, en de grondwet legt daar meteen een plicht bij: iedere Spanjaard moet haar kennen en mag haar gebruiken. De andere Spaanse talen zijn daarnaast officieel in hun eigen autonome regio, volgens hun eigen statuut. Het is een Romaanse taal in het Latijnse schrift, dus je begint niet bij een nieuw alfabet maar wel bij een andere taalfamilie dan het Nederlands.	Het opvallende aan Italië is waar het NIET staat: de grondwet wijst geen officiële taal aan. Artikel 6 beschermt alleen de taalminderheden. Dat het Italiaans de officiële taal is, staat pas in een gewone wet uit 1999, dus in een wet die met een gewone meerderheid te wijzigen is. In Valle d'Aosta is het Frans daarnaast bij wet gelijkgesteld. Het Italiaans is een Romaanse taal in het Latijnse schrift.	Allebei een taal die je met het Latijnse alfabet oppakt. Het verschil zit in de terugvaloptie: in de Spaanse kustgebieden kom je met Engels ver, in Italië buiten de toeristische plekken minder.
Nederlandse gemeenschap	De Nederlanders die er wonen zitten vooral in de Costa Blanca, de Costa del Sol, de Canarische Eilanden, Barcelona en Madrid. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen. Wat het CBS wel bijhoudt is waar Nederlanders heen verhuizen. Volgens het CBS gaat van de emigranten die in Nederland geboren zijn het grootste deel naar België of Spanje, beide 13,8 procent, en 9,2 procent naar Duitsland. Dat gaat over verhuizingen per jaar en niet over hoeveel er in totaal wonen.	De Nederlanders die er wonen zitten vooral in Toscane, Umbrië, Ligurië, Puglia, Milaan en Rome. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen.	Geen vergelijking in aantallen: voor geen van beide landen publiceert een instantie die wij konden lezen hoeveel Nederlanders er wonen. Wat er wel staat is waar ze zitten, en dat het CBS Spanje noemt bij bestemmingen van emigranten.
Zorg	Een publiek stelsel waar iedere ingeschreven inwoner recht op heeft. De route loopt via het INSS of het ISM, dat je zorgrecht erkent; met dat document haalt het centro de salud de tarjeta sanitaria voor je. Wie er niet via werk in komt kan zich aansluiten bij het convenio especial: 60 euro per maand onder de 65 en 157 euro daarboven, met ambulante medicijnen voor eigen rekening.	Het SSN is publiek en wordt regionaal uitgevoerd door de ASL. Na inschrijving krijg je de tessera sanitaria en wijs je een medico di base aan, en die is kosteloos. Wat een bezoek of een verrichting daarna kost verschilt per regio, en de Italiaanse tarieven hebben wij niet bij een instantie kunnen nalezen.	Twee publieke stelsels voor inwoners, en in allebei verschilt de uitvoering per regio; de Italiaanse tarieven per verrichting hebben wij niet bij een instantie kunnen nalezen.
Cultuur en levensstijl	In Spanje ligt het dagelijks leven voor een groot deel buiten: op het terras, op de markt en op straat. De dag begint er later en eindigt er later; tussen de middag ligt de siësta, en daardoor eet je er 's avonds laat. Het Castiliaans is de taal van de staat, en in verschillende autonome regio's is daarnaast de eigen taal officieel. Nederlanders raken er doorgaans snel opgenomen in de buurt, en het contact begint vaak bij de bar op de hoek.	Italië heeft veel plaatsen op de werelderfgoedlijst van UNESCO, en kunst, architectuur en gastronomie horen er bij het gewone leven. Het tempo ligt er lager dan in Nederland, en de maaltijd bepaalt er de indeling van de dag. Het Italiaans is de taal van het dagelijks verkeer, en met Engels alleen kom je buiten de toeristische centra niet ver. Het gezin staat er centraal, en Italianen sluiten je minder snel als vriend in de armen; de integratie gaat er dieper maar langzamer.	In Spanje ligt het dagelijks leven voor een groot deel buiten en eet je laat. In Italië bepaalt de maaltijd de indeling van de dag en horen kunst en architectuur bij het gewone leven.
Verblijfsrecht	Als Nederlander val je in Spanje onder het vrije verkeer in de EU: je hebt geen visum en geen werkvergunning nodig. Blijf je langer dan drie maanden, dan geldt een EU-verblijfsgrond die bij je situatie past: werknemer, zelfstandige, student of economisch niet-actief met voldoende middelen en een volledige ziektekostenverzekering. Het empadronamiento, het NIE en het Certificado de Registro zijn administratieve stappen en geen bron van het verblijfsrecht; je registreert je bij de bevoegde Oficina de Extranjería of politiedienst. Na vijf jaar legaal en ononderbroken verblijf ontstaat in beginsel duurzaam verblijfsrecht; het permanent verblijfsdocument is afzonderlijk bewijs en geen voorwaarde. Spaanse nationaliteit is een afzonderlijke aanvraag; voor de gewone verblijfsroute geldt in beginsel tien jaar legaal, ononderbroken en onmiddellijk voorafgaand verblijf. Het non-lucratieve visum en het digital-nomadvisum gelden voor niet-EU-burgers; de inkomenseis van het eerste stond in het vreemdelingenbesluit van 2011 en dat is op 20 mei 2025 ingetrokken, waarna het nieuwe besluit de bedragen doorverwijst naar een ministeriële regeling die wij niet hebben kunnen nalezen.	Als Nederlander val je in Italië onder het vrije verkeer in de EU: je hebt geen visum en geen werkvergunning nodig. Blijf je langer dan drie maanden, dan geldt een EU-verblijfsgrond die bij je situatie past: werknemer, zelfstandige, student of economisch niet-actief met voldoende middelen en een volledige ziektekostenverzekering. De codice fiscale en de inschrijving als residente bij de Comune (Anagrafe) zijn administratieve stappen en geen bron van het verblijfsrecht. Na vijf jaar legaal en ononderbroken verblijf ontstaat in beginsel duurzaam verblijfsrecht; het permanent verblijfsdocument is afzonderlijk bewijs en geen voorwaarde.	In allebei de landen komt je recht om te blijven uit je EU-burgerschap, en zijn de codice fiscale, het NIE en de inschrijving bij de gemeente alleen administratie. De namen verschillen, je positie niet.
Vastgoed	Ons register draagt voor Spanje geen koopprijs per vierkante meter en geen aankoopkosten. Wat de prijs hier uit elkaar trekt is het verschil tussen de kust, de eilanden en het binnenland, en de regionale overdrachtsbelasting die per autonome regio wordt vastgesteld. Vraag bij een aankoop altijd na welke belastingen en registratiekosten er bovenop de koopsom komen, want die verschillen per land en soms per regio.	Wat je bij aankoop aan imposta di registro, ipotecaria en catastale betaalt, draagt ons register niet. De pagina van de Agenzia delle Entrate daarover gaf op twee routes een foutmelding, hetzelfde beeld als bij hun tarievenpagina. Wij noemen daarom geen percentage dat wij niet kunnen laten zien. Een koopprijs per vierkante meter draagt ons register niet; wat die prijs uit elkaar trekt is het verschil tussen het noorden en het zuiden.	Voor Italië draagt ons register geen aankoopkosten; voor Spanje draagt het niets over de aankoopkosten. Een koopprijs per vierkante meter noemen wij niet zonder bron.

Officiële bronnen bij verblijfsclaims

Officiële routebronnen

Controleer vlak vóór een aanvraag altijd de actuele routepagina. Een visum, toelating, tijdelijk verblijf, permanent verblijf en naturalisatie zijn afzonderlijke beslissingen. Niet elke bron is even makkelijk te controleren; lees hoe wij met bronnen en actualiteit omgaan.