Certificado de Registro de Ciudadano de la Unión
Voor: Nederlandse en andere EU-burgers die langer dan drie maanden in Spanje verblijven
Officiële bron: Administración General del Estado, España
Landenvergelijking
Spanje vs Ierland
Dezelfde unie, een heel ander leven. Spanje: zon, een ontspannen tempo en woonlasten die per regio sterk verschillen. Ierland: hogere salarissen, Engelstalig, maar nat en duur.
| Criterium | Spanje | Ierland | Afweging |
|---|---|---|---|
| Belasting | De inkomstenbelasting bestaat uit de landelijke schaal plus die van je regio, samen 18-45% in Madrid tot 19-50% in Catalonië. Voor werkenden bestaat de Beckham Law: 24% flat tax op arbeidsinkomen tot €600.000/jaar (47% daarboven), in het verhuisjaar en de vijf belastingjaren daarna (max. 6 jaar totaal). Er is een vermogensbelasting van 0,2 tot 3,5 procent boven 700.000 euro volgens de landelijke schaal, waarop een regio zelf tarief, drempel en kortingen mag vaststellen. Daarnaast staat sinds 2023 een landelijke solidariteitsheffing op grote vermogens, van 1,7 procent vanaf drie miljoen euro tot 3,5 procent, met dezelfde vrijstelling van 700.000 euro. Wat je aan gewone vermogensbelasting betaalt mag je daarvan aftrekken, maar een regio kan deze heffing niet wegnemen. De vermogenswinstbelasting loopt van 19 tot 28 procent, met een voorbehoud: de Spaanse belastingdienst meldt zelf dat de schaal voor spaar- en beleggingsinkomen per 1 januari 2025 is gewijzigd, maar noemt op die mededeling geen percentages. Wij hebben de nieuwe schaal niet bij de dienst zelf kunnen nalezen, dus reken hier niet op zonder het na te vragen. | De inkomstenbelasting is progressief: 20% tot €44.000 voor een alleenstaande en 40% daarboven. Daar komen de USC van 0,5 tot 8 procent en de PRSI bovenop: 4,20% voor de werknemer tot en met september 2026 en 4,35% daarna. Wat iemand in totaal betaalt hangt af van zijn inkomen en gezinssituatie, en een gemiddelde daarvan publiceert de dienst niet. Op privévermogen heft Ierland geen vermogensbelasting. Het SARP geldt voor hoogbetaalde werknemers. | In Spanje hangt je tarief af van de regio waar je woont en bestaat er vermogensbelasting. In Ierland is het tarief landelijk, maar staan er losse heffingen naast de inkomstenbelasting die apart worden berekend. |
| Verblijfsrecht | Als Nederlander val je in Spanje onder het vrije verkeer in de EU: je hebt geen visum en geen werkvergunning nodig. Blijf je langer dan drie maanden, dan geldt een EU-verblijfsgrond die bij je situatie past: werknemer, zelfstandige, student of economisch niet-actief met voldoende middelen en een volledige ziektekostenverzekering. Het empadronamiento, het NIE en het Certificado de Registro zijn administratieve stappen en geen bron van het verblijfsrecht; je registreert je bij de bevoegde Oficina de Extranjería of politiedienst. Na vijf jaar legaal en ononderbroken verblijf ontstaat in beginsel duurzaam verblijfsrecht; het permanent verblijfsdocument is afzonderlijk bewijs en geen voorwaarde. Spaanse nationaliteit is een afzonderlijke aanvraag; voor de gewone verblijfsroute geldt in beginsel tien jaar legaal, ononderbroken en onmiddellijk voorafgaand verblijf. Het non-lucratieve visum en het digital-nomadvisum gelden voor niet-EU-burgers; de inkomenseis van het eerste stond in het vreemdelingenbesluit van 2011 en dat is op 20 mei 2025 ingetrokken, waarna het nieuwe besluit de bedragen doorverwijst naar een ministeriële regeling die wij niet hebben kunnen nalezen. | Als Nederlander val je in Ierland onder het vrije verkeer in de EU: je hebt geen visum en geen werkvergunning nodig. Blijf je langer dan drie maanden, dan geldt een EU-verblijfsgrond die bij je situatie past: werknemer, zelfstandige, student of economisch niet-actief met voldoende middelen en een volledige ziektekostenverzekering. Het PPS-nummer dat je na aankomst aanvraagt is een administratieve stap voor werk en voorzieningen en geen bron van het verblijfsrecht. Na vijf jaar legaal en ononderbroken verblijf ontstaat in beginsel duurzaam verblijfsrecht; het permanent verblijfsdocument is afzonderlijk bewijs en geen voorwaarde. | In beide gevallen komt je verblijf uit EU-recht. Het verschil is administratief: Spanje kent een reeks inschrijvingen en een kaart voor de permanente status, in Ierland volstaat een PPS-nummer en vestig je je vrij. |
| Kosten van levensonderhoud | Wat wij voor Spanje hebben nagelezen zijn aanbodshuren per vierkante meter van idealista, mei 2026. In de stad Madrid 23,4 en in de comunidad Madrid 21,4; in Barcelona 22,5 en op de Balearen 20,1. In Castilië-La Mancha 8,6 en in Extremadura 7,6, de goedkoopste huurregio van dit overzicht. Het zijn aanbodshuren en geen betaalde huren, en het is een momentopname. Voor de zorg draagt het register het convenio especial: 60 euro per maand onder de 65 en 157 euro daarboven, met ambulante medicijnen voor eigen rekening. | Wat het register wel draagt is de Universal Social Charge, een heffing naast de inkomstenbelasting: 0,5 procent over de eerste schijf, oplopend tot 8 procent over het meerdere, plus de PRSI-premie van 4,20 procent voor een werknemer. Een gestandaardiseerde huur van nieuwe contracten staat er wel, van de huurcommissie en het ESRI, per maand en niet per vierkante meter: landelijk 1.755 euro over het vierde kwartaal van 2025, met Dublin op 2.232 en Leitrim op 1.006. Wat de woonlasten verder uit elkaar trekt is de druk op de woningmarkt in en rond Dublin. | Geen vergelijking per vierkante meter: onze Ierse huur staat per maand en niet per vierkante meter. Voor Spanje loopt de reeks van Extremadura op 7,6 tot de stad Madrid op 23,4. Een maandtotaal noemen wij niet: dat zouden wij zelf moeten optellen. |
| Klimaat | Spanje is te groot voor een getal. Tussen de vijf AEMET-stations loopt het jaargemiddelde van 13,5 graden in San Sebastián tot 21,5 op Tenerife, en de zon van 1.816 uur per jaar in San Sebastián tot 2.917 in Sevilla. De Bilt haalt 10,5 graden en 1.714,6 zonuren, dus aan de Baskische noordkust schijnt de zon nauwelijks langer dan hier. | Ierland komt landelijk uit op 9,8 graden per jaar, 1.288 millimeter neerslag en 1.403,3 uur zon, tegen 10,5 graden, 854,7 millimeter en 1.714,6 uur in De Bilt. Het is er dus koeler, natter en grijzer dan hier. Tussen de twaalf stations loopt de zon van 1.252,3 uur in Ballyshannon tot 1.541,9 op Sherkin Island. | Wie het klimaat laat meewegen, kiest in deze rij niet lang: Spanje is warm en zonnig, Ierland groen door de regen en met zomers die koel blijven. |
| Taal | Het Castiliaans is de officiële taal van de staat, en de grondwet legt daar meteen een plicht bij: iedere Spanjaard moet haar kennen en mag haar gebruiken. De andere Spaanse talen zijn daarnaast officieel in hun eigen autonome regio, volgens hun eigen statuut. Het is een Romaanse taal in het Latijnse schrift, dus je begint niet bij een nieuw alfabet maar wel bij een andere taalfamilie dan het Nederlands. | Ierland zet het Iers als EERSTE officiële taal en het Engels als tweede, en dat staat zo in de grondwet. In het dagelijks leven werkt het andersom: Engels is overal de voertaal, en het Iers kom je vooral tegen op borden, in namen en in de Gaeltacht-gebieden. Voor een Nederlander is dit daarmee een bestemming waar de taal geen drempel opwerpt. | In Ierland kun je meteen meedoen in een taal die je al spreekt; in Spanje leer je Spaans erbij. |
| Nederlandse gemeenschap | De Nederlanders die er wonen zitten vooral in de Costa Blanca, de Costa del Sol, de Canarische Eilanden, Barcelona en Madrid. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen. Wat het CBS wel bijhoudt is waar Nederlanders heen verhuizen. Volgens het CBS gaat van de emigranten die in Nederland geboren zijn het grootste deel naar België of Spanje, beide 13,8 procent, en 9,2 procent naar Duitsland. Dat gaat over verhuizingen per jaar en niet over hoeveel er in totaal wonen. | De Nederlanders die er wonen zitten vooral in Dublin en omgeving. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen. | Geen vergelijking in aantallen: voor geen van beide landen publiceert een instantie die wij konden lezen hoeveel Nederlanders er wonen. Wat er in deze rij wel staat is waar ze zitten, en dat Spanje bij het CBS voorkomt als bestemming van emigranten. |
| Vastgoed | Ons register draagt voor Spanje geen koopprijs per vierkante meter en geen aankoopkosten. Wat de prijs hier uit elkaar trekt is het verschil tussen de kust, de eilanden en het binnenland, en de regionale overdrachtsbelasting die per autonome regio wordt vastgesteld. Vraag bij een aankoop altijd na welke belastingen en registratiekosten er bovenop de koopsom komen, want die verschillen per land en soms per regio. | Ons register draagt voor Ierland geen koopprijs per vierkante meter en geen aankoopkosten. Wat de prijs hier uit elkaar trekt is de druk op de woningmarkt in en rond Dublin. Vraag bij een aankoop altijd na welke belastingen en registratiekosten er bovenop de koopsom komen, want die verschillen per land en soms per regio. | Voor Spanje en Ierland draagt ons register geen aankoopkosten. Een koopprijs per vierkante meter noemen wij niet zonder bron. |
Officiële bronnen bij verblijfsclaims
Officiële routebronnen
Controleer vlak vóór een aanvraag altijd de actuele routepagina. Een visum, toelating, tijdelijk verblijf, permanent verblijf en naturalisatie zijn afzonderlijke beslissingen. Niet elke bron is even makkelijk te controleren; lees hoe wij met bronnen en actualiteit omgaan.
Permanent residence for EU citizens
Voor: EU-burgers die duurzaam verblijfsrecht in Spanje aantonen
Officiële bron: Administración General del Estado, España
Residence card for non-EU family members of EU citizens
Voor: Familieleden uit derde landen die zich bij een EU-burger in Spanje voegen
Officiële bron: Administración General del Estado, España
Controleer actuele cijfers en regels altijd bij de officiële instanties.
