GP visit cards: toegang tot gratis huisartsenzorg (Citizens Information)
Voor: Nederlanders die de kosten en toegang van Ierse publieke (huisartsen)zorg beoordelen
Officiële bron: Citizens Information Board (Ierland)
Gecontroleerd op:
Landenvergelijking
Ierland vs Verenigd Koninkrijk
Beide eilanden, beide Engelstalig, maar na de Brexit zijn de verhoudingen grondig veranderd. Ierland is EU-lid en biedt Nederlanders vrij verkeer. Het VK vereist inmiddels een visum of werkvergunning.
| Criterium | Ierland | Verenigd Koninkrijk | Afweging |
|---|---|---|---|
| EU-lidmaatschap | Ierland is EU-lid en gebruikt de euro, maar het hoort niet bij Schengen: bij aankomst geldt een eigen paspoortcontrole. Als EU-burger heb je geen visum of werkvergunning nodig om naar Ierland te verhuizen. Voor verblijf langer dan drie maanden geldt wel een EU-verblijfsgrond, namelijk werken, voldoende middelen met een ziektekostenverzekering, of studie. Vrij verkeer is dus voorwaardelijk en niet onbegrensd. | Het Verenigd Koninkrijk ligt buiten de EU, en het vrije verkeer is er geëindigd. Nederlanders zonder bestaande EUSS-status hebben voor wonen en werken een passende immigratieroute nodig. Kosten verschillen per route, verblijfsduur, eventuele zorgtoeslag en gezinsleden; controleer de exacte officiële routepagina. Wie er vóór 2021 al woonde, kan Settled Status hebben; voor nieuwkomers geldt een visumplicht. | Naar Ierland verhuis je als EU-burger zonder visum of werkvergunning. Voor het Verenigd Koninkrijk heb je zonder bestaande EUSS-status een immigratieroute nodig. |
| Belasting | De inkomstenbelasting is progressief: 20% tot €44.000 voor een alleenstaande en 40% daarboven. Daar komen de USC van 0,5 tot 8 procent en de PRSI bovenop: 4,20% voor de werknemer tot en met september 2026 en 4,35% daarna. Wat iemand in totaal betaalt hangt af van zijn inkomen en gezinssituatie, en een gemiddelde daarvan publiceert de dienst niet. Op privévermogen heft Ierland geen vermogensbelasting. Het SARP geldt voor hoogbetaalde werknemers. | De income tax loopt van 20 tot 45 procent, met een Personal Allowance van 12.570 pond belastingvrij en de National Insurance daar bovenop. Een vermogensbelasting bestaat er niet. De vermogenswinstbelasting loopt van 18 tot 24 procent. | Twee vergelijkbare schalen met een eigen premie ernaast: in Ierland de Universal Social Charge en de PRSI, in het Verenigd Koninkrijk de National Insurance. Het verschil zit in waar de bovenste schijf begint. |
| Salarissen | Een gemiddeld of mediaan loon noemen wij hier niet: wij hebben geen loonstatistiek van een instantie kunnen nalezen die over dit land gaat. Dublin trekt techniek en financiële dienstverlening; buiten Dublin liggen de lonen lager. | Een gemiddeld of mediaan loon noemen wij hier niet: wij hebben geen loonstatistiek van een instantie kunnen nalezen die over dit land gaat. Londen trekt techniek en financiële dienstverlening; in Manchester en Edinburgh liggen de lonen lager. | Voor Ierland noch voor het Verenigd Koninkrijk noemen wij een loonbedrag. Wat je verdient hangt hier bovendien meer af van je stad dan van je land: Dublin en Londen tegen de rest. |
| Woonkosten | Een gestandaardiseerde huur van nieuwe contracten staat in ons register, van de huurcommissie en het ESRI, per maand en niet per vierkante meter: landelijk 1.755 euro over het vierde kwartaal van 2025, met Dublin op 2.232 en Leitrim op 1.006. Wat de woonlasten verder uit elkaar trekt is de druk op de woningmarkt in en rond Dublin. | Ons register draagt voor het Verenigd Koninkrijk geen huurcijfer van een instantie; wat de woonlasten hier uit elkaar trekt is het verschil tussen Londen en de rest. Wat het register wel draagt zijn de gemiddelde huizenprijzen van het ONS over februari 2026: 290.000 pond in Engeland, 210.000 pond in Wales en 187.000 pond in Schotland. | Geen vergelijking per vierkante meter: onze Ierse huur staat per maand, en voor het Verenigd Koninkrijk draagt ons register geen huurcijfer van een instantie. Wat er wel naast elkaar kan staat in deze rij. Een maandtotaal noemen wij niet: dat zouden wij zelf moeten optellen. |
| Valuta | Ierland gebruikt de euro, net als Nederland. Tussen je inkomen en je uitgaven zit daardoor geen wisselkoers, en omwisselen hoeft niet. Een Iers prijskaartje lees je meteen goed. | Het Verenigd Koninkrijk gebruikt het pond sterling. Wie inkomsten in ponden heeft en uitgaven in euro's doet, of andersom, loopt koersrisico: de koers bepaalt mee wat een maand kost. Bij het omzetten van pond naar euro betaal je bovendien wat je bank of wisselkantoor rekent. Reken bij een begroting daarom met een marge. | Ierland rekent in euro's, net als Nederland. In het Verenigd Koninkrijk verdien je in pond en geef je hier in euro's uit, en dat verschil beweegt mee met de koers. |
| Zorg | De HSE voert de publieke zorg uit, en de bedragen staan vast. De spoedeisende hulp kost 100 euro; opname en dagbehandeling 80 euro per dag tot ten hoogste 800 euro in een rollende periode van twaalf maanden. Voor goedgekeurde medicijnen legt het Drugs Payment Scheme de eigen kosten op 80 euro per maand per huishouden. Wie een medical card of GP visit card wil krijgt een inkomensgetoetst oordeel: alleenstaand en alleenwonend ligt de grens op 184 euro per week. Daarnaast bestaat er een privaat circuit met kortere wachttijden. | De NHS wordt uit de belasting betaald en is gratis op het moment van gebruik, dus er is geen premie. Wie een visum nodig heeft betaalt wel de Immigration Health Surcharge: 1.035 pond per jaar, en 776 pond voor studenten en Youth Mobility. Een recept kost in Engeland £9,90 per verstrekt middel. | Bij allebei loopt de huisarts niet vanzelf: in Ierland betaal je hem privé zonder medical card, in Engeland is de behandeling gratis maar betaal je 9,90 pond per receptmiddel. Voor Nederlanders zonder Brits visum is de NHS bovendien niet vrij toegankelijk. |
| Cultuur en levensstijl | In Ierland is Engels overal de voertaal, en het Iers kom je vooral tegen op borden, in namen en in de Gaeltacht-gebieden. Het contact gaat er vriendelijk en indirect: mensen zeggen zelden ronduit nee, en dat vraagt van een Nederlander gewenning. De pub is er de plek waar het sociale leven samenkomt, ook zonder dat er veel gedronken wordt. De gemeenschap is klein, en nieuwkomers vinden er daardoor snel een ingang. | Het Verenigd Koninkrijk is divers en internationaal, en dat geldt in Londen het duidelijkst. Engels is er overal de voertaal; in Wales en in Schotland staan het Welsh en het Schots-Gaelisch daarnaast. Nederlanders zijn er welkom maar vallen niet op, want zij gaan op in een bevolking die uit veel landen komt. Het contact begint er beleefd en op afstand, en het duurt langer voordat een kennis een vriend heet. | Ierland is kleinschalig, met een pubcultuur en een gemeenschap waar je snel in zit. In het Verenigd Koninkrijk hangt het meer af van de plaats: Londen is internationaal, daarbuiten is het dat minder. |
| Verblijfsrecht | Als Nederlander val je in Ierland onder het vrije verkeer in de EU: je hebt geen visum en geen werkvergunning nodig. Blijf je langer dan drie maanden, dan geldt een EU-verblijfsgrond die bij je situatie past: werknemer, zelfstandige, student of economisch niet-actief met voldoende middelen en een volledige ziektekostenverzekering. Het PPS-nummer dat je na aankomst aanvraagt is een administratieve stap voor werk en voorzieningen en geen bron van het verblijfsrecht. Na vijf jaar legaal en ononderbroken verblijf ontstaat in beginsel duurzaam verblijfsrecht; het permanent verblijfsdocument is afzonderlijk bewijs en geen voorwaarde. | Sinds het einde van het vrije verkeer heb je voor nieuw verblijf en werk een passende route nodig. De Skilled Worker-route vereist een eligible job bij een erkende sponsor en bewijs van Engels volgens de toegestane officiële bewijsmethoden; IELTS is niet de enige universele methode. Salaris en going rate hangen af van de beroepscode en de eventuele uitzonderingsroute, dus kijk op de actuele GOV.UK-pagina. Een Skilled Worker-visum, Indefinite Leave to Remain en Brits staatsburgerschap zijn afzonderlijke aanvragen met eigen voorwaarden. Verblijfsduur alleen garandeert geen volgende status. | Voor Ierland heb je als EU-burger niets nodig. Voor het Verenigd Koninkrijk vraagt de Skilled Worker-route een baan op de lijst en een erkende sponsor, met eisen aan je salaris. |
| Taal | Ierland zet het Iers als EERSTE officiële taal en het Engels als tweede, en dat staat zo in de grondwet. In het dagelijks leven werkt het andersom: Engels is overal de voertaal, en het Iers kom je vooral tegen op borden, in namen en in de Gaeltacht-gebieden. Voor een Nederlander is dit daarmee een bestemming waar de taal geen drempel opwerpt. | Het Verenigd Koninkrijk wijst het Engels nergens bij wet aan; het is de taal van het land zonder dat een wet dat zegt. Wat wel bij wet is geregeld: het Welsh heeft officiële status in Wales, het Schots-Gaelisch moet in Schotland met gelijke achting worden behandeld, en de Britse gebarentaal is bij wet erkend als taal van Engeland, Wales en Schotland. | In allebei de landen is Engels de voertaal, dus deze rij weegt in je keuze niet mee. |
| Arbeidsmarkt | Ierland heeft veel internationale werkgevers in technologie, farmacie en financiële diensten. In Dublin zitten Europese hoofdkantoren van onder meer Google, Meta, Apple, LinkedIn en Microsoft. Werkloosheid 5,1% in juli 2026 is het maandcijfer van het Ierse statistiekbureau. Sinds de brexit is Ierland een van de weinige Engelstalige EU-landen. In Dublin liggen de lonen en de woonlasten boven het Ierse landsgemiddelde, en buiten Dublin lopen ze terug. | De banen zitten vooral in finance rond de City of London, in tech en in farma. Voor een Skilled Worker-visum geldt volgens gov.uk sinds 22 juli 2025 een algemeen minimumsalaris van 41.700 pond per jaar, met 33.400 pond voor beroepen op de immigration salary list en 37.500 pond met een relevante PhD. De datum op je eerste sponsorcertificaat bepaalt welke regels gelden. | Het Verenigd Koninkrijk heeft de City of London voor finance en daarnaast tech en farma. Ierland heeft de Europese hoofdkantoren van veel multinationals. Waar jouw sector zit bepaalt hier meer dan het land. |
| Bereikbaarheid vanuit Nederland | Vliegen of varen; een treinverbinding is er niet en met de auto kom je er niet zonder boot. Amsterdam-Dublin duurt anderhalf tot twee uur, meerdere keren per dag. Wat een ticket kost hangt af van het seizoen en het boekmoment; wij noemen geen prijs. | Vliegen of varen. Amsterdam-Londen duurt 1u15 en er gaan veel vluchten per dag; met de trein kan het ook, door de tunnel. Wat een ticket kost hangt af van het seizoen en het boekmoment; wij noemen geen prijs. | Het verschil is klein: Londen ligt op 1u15 vliegen en Dublin op 1u30. Op Londen vliegen er wel meer toestellen per dag. |
Officiële bronnen bij verblijfsclaims
Officiële routebronnen
Controleer vlak vóór een aanvraag altijd de actuele routepagina. Een visum, toelating, tijdelijk verblijf, permanent verblijf en naturalisatie zijn afzonderlijke beslissingen. Niet elke bron is even makkelijk te controleren; lees hoe wij met bronnen en actualiteit omgaan.
NHS prescription charges: eigen bijdragen naast gratis behandeling (nhs.uk)
Voor: Nederlanders die de kosten en toegang van de Britse NHS-zorg beoordelen
Officiële bron: National Health Service (Engeland)
Gecontroleerd op:
Residence rights of EU citizens in Ireland (Citizens Information)
Voor: Nederlandse EU-burgers die naar Ierland verhuizen en hun verblijfsvoorwaarden na drie maanden beoordelen
Officiële bron: Citizens Information Board (Ierland)
Gecontroleerd op:
Controleer actuele cijfers en regels altijd bij de officiële instanties.
Deze twee landen staan ook andersom naast elkaar, met dezelfde punten van de andere kant bekeken.
Praktische gidsen over Ierland en Verenigd Koninkrijk
Zo ga je verder
Verder waar je nu bent
Ierland
Het dossier, met 8 regio's en wat elk gebied kost.
Verenigd Koninkrijk
Het dossier, met 12 regio's en wat elk gebied kost.
Verenigd Koninkrijk versus Ierland
Dezelfde twee landen, andere punten.
Kosten van levensonderhoud in Ierland: de huren per county, en wat er niet in staat
Alles wat wij hierover hebben nagekeken.