Wonen in Ierland als EU-burger: geen registratie, wel voorwaarden

Ierland begint anders dan de meeste EU-landen, en dat is prettig nieuws. Citizens Information zegt het in één zin: je kunt Ierland binnenkomen en er tot drie maanden blijven zonder beperking, en zes maanden als je werk zoekt.

Die tweede termijn is de moeite waard om te onthouden. In de meeste landen krijg je drie maanden en klaar; Ierland verdubbelt dat expliciet voor wie op zoek is naar een baan. Dat geeft je een half jaar om het serieus te proberen zonder dat je iets hoeft te regelen.

Hier wijkt Ierland echt af. Citizens Information: als je naar Ierland komt hoef je je niet te registreren bij de immigratieautoriteiten en heb je geen verblijfskaart nodig om hier te wonen.

Geen afspraak bij de politie zoals in Noorwegen, geen aanvraag bij Migri zoals in Finland, geen eResidence document zoals op Malta. Je verblijfsrecht bestaat gewoon, zolang je aan de voorwaarden voldoet. Dat betekent alleen niet dat er geen voorwaarden zijn.

Voor verblijf langer dan drie maanden moet je aan minstens één voorwaarde voldoen. Citizens Information noemt drie routes:

• Je werkt. Je hebt het recht in Ierland te wonen als je werkt, en dat geldt zowel voor werk in loondienst als voor zelfstandigheid
• Je hebt genoeg geld én een verzekering. Je kunt in Ierland wonen zolang je genoeg geld hebt om jezelf en je gezin te onderhouden, én je een volledige ziektekostenverzekering hebt
• Je studeert. Je hebt het recht in Ierland te wonen als je bent ingeschreven bij een erkende opleiding

Die tweede route is de gangbare voor wie met pensioen of van eigen vermogen komt, en let op het woordje ‘én’: de verzekering is geen extra, ze hoort bij de voorwaarde. Wat er níét bij staat is een bedrag. Citizens Information noemt geen inkomensdrempel en geen minimum aantal werkuren, en wij verzinnen die niet.

De beloning voor de lange adem staat er ook: je hebt recht op permanent verblijf in Ierland als je hier vijf jaar aaneengesloten legaal hebt gewoond.

Aaneengesloten en legaal zijn de twee woorden die tellen. Dat je je niet hoeft te registreren maakt de bewijslast niet minder; het maakt hem juist jouw verantwoordelijkheid. Bewaar je huurcontracten, loonstroken, belastingpapieren en verzekeringsbewijzen vanaf dag één, want er is geen instantie die het voor je bijhoudt.

De vrijheid van hierboven geldt voor jou als EU-burger. Gezinsleden die geen EER-burger zijn moeten wél verblijf aanvragen: een aanvraag op het ISD Customer Portal, en registratie voor een Irish Residence Permit.

Kom je dus met een partner van buiten de EU, dan lopen jullie twee verschillende routes tegelijk. Reken daar in je planning op, en behandel het niet als een detail dat later wel komt.

Deze gids staat op de Citizens Information-pagina over de verblijfsrechten van EU-burgers en hun gezinnen in Ierland. Wat daar niet staat, staat hier niet.

• Welke inkomensdrempel hoort bij ‘genoeg geld om jezelf en je gezin te onderhouden’: staat er niet
• Hoeveel uur per week je moet werken om als werkende te gelden: staat er niet
• Wat de procedures voor je niet-EER-gezinslid kosten: staat er niet
• Wat er precies telt als een onderbreking van die vijf aaneengesloten jaren: staat er niet op deze pagina

Het Ierse persoonsnummer, het PPS-nummer, is een eigen onderwerp met een eigen gids; zonder dat nummer kom je in het dagelijks leven niet ver, ook al hoef je je niet te registreren.

• Gebruik de drie maanden, of de zes als werkzoekende, als echte proefperiode; je hoeft niets aan te vragen om ze te benutten
• Bepaal vóór maand vier op welke van de drie routes je zit; dat is het moment waarop de voorwaarden gaan gelden
• Kom je op de route van eigen middelen, regel dan je volledige ziektekostenverzekering; die hoort bij de voorwaarde, niet erbovenop
• Bouw vanaf dag één je eigen dossier op: huur, loon, belasting, verzekering; na vijf jaar moet jíj het aantonen
• Vraag je PPS-nummer aan, want dat heb je wel gewoon nodig
• Heb je een partner van buiten de EER, start diens ISD-aanvraag apart en vroeg