Zorg in Ierland: wat het publieke stelsel kost, en wanneer je niets betaalt

Een Nederlander in Ierland verwacht al snel iets dat op de Nederlandse basisverzekering lijkt. Dat is er niet. Er is een publiek stelsel dat door de HSE wordt uitgevoerd en uit belastinggeld wordt betaald, en daarnaast betaal je per behandeling een wettelijk vastgelegde bijdrage, tenzij je onder een vrijstelling valt.

Dat maakt de rekensom een andere: geen maandpremie om te vergelijken, maar een paar bedragen die pas opkomen als je zorg nodig hebt. Die bedragen staan hieronder en komen rechtstreeks van de HSE.

Spoedeisende hulp: 100 euro. Dat bedrag staat er sinds 1 januari 2009 en is sindsdien niet veranderd. Word je na het bezoek opgenomen, dan betaal je niet die bijdrage maar het ligtarief.

Opname en dagbehandeling: 80 euro per dag, tot een maximum van 800 euro in een rollende periode van twaalf maanden. Na tien dagen betaal je in dat jaar dus niets meer.

Medicijnen: maximaal 80 euro per maand. Het Drugs Payment Scheme zet de eigen kosten voor goedgekeurde medicijnen en hulpmiddelen op dat bedrag per huishouden. Dit is een van de weinige Ierse zorgbedragen die niet van je inkomen afhangt.

De HSE noemt vier groepen die de ziekenhuisbijdragen niet betalen: houders van een medical card, kinderen onder de zestien, mensen in behandeling voor een aangewezen besmettelijke ziekte, en wie recht heeft op zorg op grond van de Europese verordeningen. Vrouwen die kraamzorg krijgen betalen het ligtarief niet, en de HSE kan de bijdrage kwijtschelden bij buitensporige hardheid.

Op die laatste categorie valt een pas aangekomen Nederlander meestal terug. Kom je met een Nederlands pensioen of blijf je onder de Nederlandse sociale zekerheid vallen, dan lopen je rechten via de Europese route en niet via de Ierse inkomenstoets. Regel dat vóór vertrek en niet erna.

De medical card geeft toegang tot huisarts, medicijnen en ziekenhuiszorg zonder eigen bijdrage. Of je er recht op hebt hangt af van je weekinkomen na aftrek van belasting, USC en PRSI.

Voor mensen onder de zesenzestig: 184 euro per week als je alleenstaand bent en alleen woont, 164 euro als je alleenstaand bent en bij familie inwoont, en 266,50 euro voor een paar of een alleenstaande ouder met kinderen. Per kind onder de zestien komt er 38 euro bij voor de eerste twee en 41 euro voor de derde en verdere; voor kinderen boven de zestien zonder eigen inkomen is dat 39 respectievelijk 42,50 euro. Voor zesenzestig tot zeventig liggen de grenzen hoger: 201,50 euro als je alleen woont en 298 euro voor een paar.

Let op waar deze bedragen vandaan komen. Ze staan bij Citizens Information, de wettelijke informatiedienst van de Citizens Information Board. Dat is een overheidsdienst, maar het is niet de HSE, en de HSE is de instantie die de kaart uitgeeft en de aanvragen beoordeelt. De pagina's van de HSE die wij konden lezen noemen geen bedragen. Wij zeggen dat liever dan dat wij het verschil laten wegvallen, en wij proberen de beoordelingsrichtlijnen van de HSE zelf opnieuw op te halen.

Een premie voor een aanvullende particuliere verzekering noemen wij niet. Die markt kent meerdere aanbieders, en elk stelt zijn eigen tarieven vast. Een instantie die daar een gemiddelde over publiceert hebben wij niet kunnen vinden. En een bandbreedte zonder bron is precies wat wij op deze site nergens doen.

Wachttijden noemen wij evenmin. Die worden wel gepubliceerd, maar per specialisme en per ziekenhuis, en een landelijk getal daaruit afleiden zou een berekening van onszelf zijn en geen cijfer van een instantie.