Wonen in Ierland: het PPSN, het verblijfsrecht en wat je het eerst regelt

Op vrijwel elke andere bestemming in deze reeks begint een emigratie met een loket: een certificado, een Anmeldung, een registratie bij de gemeente. In Ierland niet. Als EU-burger heb je geen registratie en geen verblijfskaart nodig. Drie maanden mag je zonder meer blijven, en zes als je werk zoekt.

Daarna gelden er wel voorwaarden: werken, studeren, of voldoende middelen met een volledige ziektekostendekking. Die voorwaarden staan er, ze worden alleen niet vooraf getoetst aan een balie. Dat verschil is prettig bij aankomst en vervelend als je er later achter komt dat je eraan moet voldoen.

Het Personal Public Service Number is het Ierse equivalent van het BSN. Zonder dat nummer kun je niet correct worden uitbetaald en niet correct worden belast, en kom je bij publieke diensten niet verder. In de praktijk is dit de eerste echte werkdag van een Ierse emigratie.

Regel daarnaast je Nederlandse kant voordat je vertrekt: uitschrijven bij de gemeente, DigiD, bank en post. Ierse instanties vragen om papieren die je vanuit Nederland sneller regelt dan erna.

De huur is voor Ierland de post die alles bepaalt. De Residential Tenancies Board publiceert samen met het ESRI een gestandaardiseerde gemiddelde huur van nieuwe huurcontracten. In het vierde kwartaal van 2025 stond die landelijk op 1.755 euro per maand, vijf procent hoger dan een jaar eerder.

Het verschil binnen het land is groter dan bijna elke andere keuze die je maakt: Dublin staat op 2.232 euro per maand en Leitrim op 1.006. Kildare (1.785) en Wicklow (1.758) zijn de enige counties buiten Dublin die boven het landelijke cijfer uitkomen.

Let op wat dat cijfer is: het gaat over contracten die in dat kwartaal zijn afgesloten en geregistreerd, niet over wat een zittende huurder betaalt. Wie al jaren ergens woont, betaalt vrijwel zeker minder.

Er is geen verplichte zorgverzekering zoals in Nederland. Er is een publiek stelsel dat de HSE uitvoert, en daarnaast betaal je per behandeling een wettelijk vastgelegde bijdrage: 100 euro voor de spoedeisende hulp en 80 euro per ligdag, tot maximaal 800 euro in een rollend jaar. Medicijnen kosten via het Drugs Payment Scheme maximaal 80 euro per maand per huishouden.

Vier groepen betalen de ziekenhuisbijdragen niet, en voor een pas aangekomen Nederlander telt vooral de laatste:

• houders van een medical card
• kinderen onder de zestien
• mensen in behandeling voor een aangewezen besmettelijke ziekte
• wie recht heeft op zorg op grond van de Europese verordeningen

Wij noemen geen werkloosheidscijfer per regio. De CSO publiceert dat alleen landelijk in de releases die wij konden lezen; de uitsplitsing staat in de statistiekdatabank en die geeft ons geen leesbare pagina terug.

Wij noemen geen klimaatcijfers per meetstation. Met Éireann publiceert de normalen 1991-2020 wel, in bestanden die voor ons niet te openen waren. Wat wij dragen is de landelijke normaal: 9,8 graden jaargemiddelde bij ongeveer 1.288 millimeter neerslag.

En wij noemen geen maandbedrag voor boodschappen, energie of een aanvullende verzekering. Voor geen van die posten hebben wij een Iers cijfer bij een instantie nagelezen, en een bandbreedte zonder bron doen wij nergens op deze site.