EU-verblijfsregistratie na drie maanden
Voor: Nederlandse en andere EU-burgers die langer dan drie maanden in Portugal verblijven
Officiële bron: Your Europe, Europese Unie
Landenvergelijking
Italië vs Portugal
Zuid-Europa, veel zon, en elk een eigen fiscale regeling. Italië kent een forfaitaire vlaktaks voor vermogende nieuwkomers, artikel 24-bis; Portugal deed iets vergelijkbaars met het NHR-regime.
| Criterium | Italië | Portugal | Afweging |
|---|---|---|---|
| Speciaal belastingregime | Artikel 24-bis legt een flat tax op buitenlands inkomen, ongeacht de hoogte daarvan. Het vaste jaarbedrag noemen wij niet: wij hebben het bij geen Italiaanse staatsbron kunnen nalezen, stand 2 september 2026. Het progressieve tarief geldt daardoor niet voor je buitenlandse inkomen. Het regime richt zich op gepensioneerden met een buitenlands pensioen of vermogensinkomen. Aanmelden loopt via een belastingadviseur; rechtstreeks indienen bij Agenzia delle Entrate kan niet. | Onder IFICI, de opvolger van NHR, geldt een vlaktaks van 20% op kwalificerende activiteiten in tech, innovatie en wetenschap. Het oudere NHR-regime is vervallen voor nieuwe aanvragers. Gepensioneerden vallen er niet meer vanzelf onder, dus laat je situatie afzonderlijk toetsen. | Italië heeft de vlaktaks van artikel vierentwintig-bis op buitenlands inkomen, ongeacht de hoogte; het jaarbedrag noemen wij niet, want geen Italiaanse staatsbron liet ons binnen. Portugal heeft IFICI met twintig procent voor kwalificerend werk. |
| Kosten van levensonderhoud | Ons register draagt voor Italië geen huurcijfer van een instantie; wat de woonlasten hier uit elkaar trekt is het verschil tussen het noorden en het zuiden. Wat het register wel draagt zijn de ATM-tarieven van Milaan, stand januari 2026: 2,20 euro voor een kaartje van 90 minuten, 39 euro per maand en 330 euro per jaar. | Voor vervoer draagt het register de tariefbekendmaking van Metropolitano de Lisboa: een enkele reis met Carris of de metro kost 1,90 euro sinds 1 januari 2026, en over de maand- en dertigdagenabonnementen zegt die bekendmaking alleen dat de prijs gelijk blijft, zonder het bedrag te noemen. Wat er verder in staat zijn aanbodshuren per vierkante meter van juli 2026. In de stad Lissabon 23,5 en in de regio Lissabon 20,7; in de Algarve 22,5 en in de stad Porto 18,1. Daarna Madeira op 16,1, Coimbra op 14,0 en Aveiro op 13,6. En dan Viseu op 7,6, Vila Real op 7,4, Bragança op 7,2 en Guarda op 6,2, het goedkoopste district van dit overzicht. Het zijn aanbodshuren en geen betaalde huren, en het is een momentopname. | Geen vergelijking per vierkante meter: voor Italië draagt ons register geen huurcijfer van een instantie. Voor Portugal loopt de reeks van Guarda op 6,2 tot de stad Lissabon op 23,5. Een maandtotaal noemen wij niet: dat zouden wij zelf moeten optellen. |
| Bureaucratie | Voor wonen en transacties in Italië heb je onder meer een codice fiscale nodig, en daarnaast schrijf je je bij de anagrafe van je gemeente in voor de residenza. Die twee zijn afzonderlijke procedures. AIRE betreft Italiaanse burgers in het buitenland en is dus niet de verblijfsregistratie voor een Nederlander in Italië. Voor de digitale diensten heb je SPID en een PEC-adres nodig. Hoeveel tijd de gemeente ervoor neemt, verschilt per gemeente; een termijn noemen wij niet, want ons register draagt die niet. | Een NIF is een afzonderlijk fiscaal nummer en vraag je aan bij Finanças; het verleent op zichzelf geen verblijfsrecht. Voor verblijf langer dan drie maanden schrijf je je als EU-burger in bij de bevoegde Câmara Municipal voor het CRUE-certificaat. Dat is niet dezelfde procedure als een AIMA-route voor derdelanders, en latere permanente-residentiedocumentatie loopt daar ook los van. Controleer de actuele gemeentelijke procedure en termijnen, want die verschillen per gemeente. | In Italië is de Codice Fiscale zo geregeld, maar verschilt de uitvoering per gemeente. In Portugal loopt het via Finanças voor de NIF en daarna de verblijfsregistratie, en dat gaat overal ongeveer hetzelfde. |
| Taal | Het opvallende aan Italië is waar het NIET staat: de grondwet wijst geen officiële taal aan. Artikel 6 beschermt alleen de taalminderheden. Dat het Italiaans de officiële taal is, staat pas in een gewone wet uit 1999, dus in een wet die met een gewone meerderheid te wijzigen is. In Valle d'Aosta is het Frans daarnaast bij wet gelijkgesteld. Het Italiaans is een Romaanse taal in het Latijnse schrift. | Het Portugees is de officiële taal, in vier woorden vastgelegd in de grondwet zelf. Het is een Romaanse taal in het Latijnse schrift. Wie Spaans kent herkent veel op papier; het verschil zit in de klank, want het Portugees kent nasalen en ingeslikte klinkers die het gesproken woord verder van het geschreven woord zetten. | Ze vragen allebei een taalinvestering. Italiaans klinkt voor Nederlanders vertrouwder, en in Portugal red je je in de stad langer met Engels. |
| Klimaat | Maandcijfers per meetstation dragen wij voor Italië niet: die staan alleen in een toepassing die wij niet kunnen uitlezen. Wat het ISPRA-rapport zelf noemt is de mediaan over 368 stations, 13,8 graden per jaar, met een spreiding van -3,3 graden op de Cima Careser tot 16,25 in Messina. Dat is het verschil tussen een gletsjer en Sicilië. | Portugal is compacter dan Spanje en toch verdeeld: over de zeven IPMA-stations loopt het jaargemiddelde van 12,9 tot 20,0 graden, tegen 10,5 in De Bilt. Wat je merkt zit vooral in de regen, die per jaar van 455,1 tot 1.146,9 millimeter gaat waar Nederland op 854,7 zit. Zonuren staan niet in de IPMA-normalen, dus voor Portugal tekenen wij de neerslag. | Zuid-Italië is heter in de zomer, Portugal blijft milder. Voor een vakantie is dat een klein verschil, voor het hele jaar niet. |
| Zorg | Het SSN is publiek en wordt regionaal uitgevoerd door de ASL. Na inschrijving krijg je de tessera sanitaria en wijs je een medico di base aan, en die is kosteloos. Wat een bezoek of een verrichting daarna kost verschilt per regio, en de Italiaanse tarieven hebben wij niet bij een instantie kunnen nalezen. | Het SNS is het publieke stelsel. Het número de utente is gratis en haal je bij het centro de saúde in je woongebied, maar dat nummer alleen garandeert nog geen dekking: die hangt aan je verblijfsstatus en je registratie. De taxas moderadoras zijn sinds juni 2022 in het hele SNS afgeschaft, behalve bij de spoedeisende hulp zonder verwijzing. | Twee publieke stelsels met een private laag ernaast. In Italië loopt de scheidslijn tussen noord en zuid, in Portugal tussen stad en platteland. |
| Nederlandse gemeenschap | De Nederlanders die er wonen zitten vooral in Toscane, Umbrië, Ligurië, Puglia, Milaan en Rome. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen. | De Nederlanders die er wonen zitten vooral in de Algarve, de regio Lissabon, de Silver Coast en Porto. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen. | In Portugal zit de gemeenschap bij elkaar en is zij georganiseerd. In Italië is zij over zes streken verspreid, van Toscane tot Puglia. |
| Bereikbaarheid vanuit Nederland | Vliegen gaat een stuk sneller dan rijden: Rome ongeveer tweeënhalf uur en Milaan, Venetië en Napels rond de twee uur, met daarnaast Palermo, Catania en Bari. Over land kan ook, maar dan ben je een dag onderweg. Wat een ticket kost hangt af van het seizoen en het boekmoment; wij noemen geen prijs. | Vliegen, want rijden kost een dag of langer. Naar Lissabon en Porto is het ongeveer 2,5 uur vanaf Schiphol en naar Faro in de Algarve 2,5 tot 3 uur, meerdere keren per dag en het hele jaar door. Wat een ticket kost hangt af van het seizoen en het boekmoment; wij noemen geen prijs. | Italië heeft meer steden om rechtstreeks op te vliegen, van Rome tot Catania, in twee tot 2,5 uur. Portugal heeft er drie, met een hoge frequentie op Lissabon, Porto en Faro. |
Officiële bronnen bij verblijfsclaims
Officiële routebronnen
Controleer vlak vóór een aanvraag altijd de actuele routepagina. Een visum, toelating, tijdelijk verblijf, permanent verblijf en naturalisatie zijn afzonderlijke beslissingen. Niet elke bron is even makkelijk te controleren; lees hoe wij met bronnen en actualiteit omgaan.
Permanent residence certificate for EU citizens
Voor: EU-, EER- en Zwitserse burgers die na legaal ononderbroken verblijf een permanent verblijfsdocument in Portugal aanvragen
Officiële bron: ePortugal, Portuguese Republic
Controleer actuele cijfers en regels altijd bij de officiële instanties.
Deze twee landen staan ook andersom naast elkaar, met dezelfde punten van de andere kant bekeken.
