Zorg in Duitsland: GKV of PKV en wat je betaalt

Wie in Duitsland in loondienst werkt en onder de Versicherungspflichtgrenze van 77.400 euro per jaar blijft (2026), is verplicht verzekerd in de gesetzliche Krankenversicherung. Je werkgever meldt je aan bij een Krankenkasse die jij kiest; de premie is 14,6% plus een Zusatzbeitrag van gemiddeld 2,9% (2026), en werkgever en werknemer betalen elk de helft (Bundesgesundheitsministerium). De premie gaat over je loon tot de Beitragsbemessungsgrenze van 5.812,50 euro per maand; over wat je daarboven verdient, betaal je geen premie. Daarbovenop komt de Pflegeversicherung: 3,6%, of 4,2% zonder kinderen, waarvan de werkgever 1,8% betaalt.

Partner en kinderen die in Duitsland wonen, zijn via de Familienversicherung gratis meeverzekerd zolang hun eigen inkomen onder de grens blijft die het ministerie noemt: 603 euro per maand (2026). Kinderen zijn meeverzekerd tot 18 jaar, tot 23 als ze niet werken en tot 25 als ze op school zitten of studeren. De Duitse wet noemt als voorwaarde dat het gezin in Duitsland woont of er gewoonlijk verblijft; blijft je gezin in Nederland, vraag dan bij je Krankenkasse hoe het voor jullie zit.

De plicht kent ook een ondergrens: zij geldt voor werknemers die meer dan 603 euro per maand verdienen, tot aan de jaargrens hierboven.

Privaat verzekeren mag alleen wie niet onder de verzekeringsplicht valt: zelfstandigen, ambtenaren en werknemers boven de grens van 77.400 euro. De premie groeit met de jaren mee, en de wet staat een willekeurige terugkeer naar de GKV niet toe. Het ministerie: ‘Ein beliebiger Wechsel aus einer privaten Krankenversicherung in die GKV ist nach den gesetzlichen Regelungen ausgeschlossen.’ Ben je 55 of ouder, was je de laatste vijf jaar niet wettelijk verzekerd en was je minstens de helft van die tijd verzekeringsvrij, vrijgesteld of zelfstandig, dan is de terugweg dicht (Bundesgesundheitsministerium). Reken dus ook met de premie op je zeventigste.

De GKV kent eigen bijdragen per verstrekking: 10% van de prijs, minimaal 5 en maximaal 10 euro, bijvoorbeeld bij medicijnen op recept. Er zit een jaarplafond op van 2% van je bruto-inkomen. Wie wegens dezelfde ernstige ziekte langdurig in behandeling is, of als chronisch zieke deelneemt aan een gestructureerd behandelprogramma, heeft een plafond van 1%. Zit je daaraan, dan vraag je bij je Krankenkasse vrijstelling voor de rest van het kalenderjaar. Bewaar dus je bonnetjes.

• Heb je alleen een Nederlands pensioen of uitkering en werk je in Duitsland niet, dan loop je via het S1/CAK-traject: je schrijft je met een S1-formulier in bij een Duitse Krankenkasse en betaalt een verdragsbijdrage aan het CAK. Voor nieuwe klanten geven naar verwachting vanaf 1 november 2026 alleen nog de AOW, de Anw en een WAO-, WIA- of Wajong-uitkering recht; met alleen een vroegpensioen of overbruggingsuitkering dan niet meer. Doe vooraf de check bij het CAK
• Vergeet je Nederlandse zorgverzekering niet correct af te melden: zie de afmeldgids. Zeg haar pas op als je Duitse verzekering ingaat, zodat je geen dag onverzekerd bent
• De Europese zorgpas (EHIC) is alleen voor tijdelijk verblijf en niet geldig in het land waar je woont