Emigreren naar Duitsland: aanmelden, Steuer-ID en wat er in 2026 verandert

De volgorde ligt vast en het eerste stuk gaat sneller dan mensen denken. Je huurt een woning, je vraagt de verhuurder om een Wohnungsgeberbestätigung, en daarmee meld je je aan bij het inwonersregister van je gemeente. Dat moet binnen veertien dagen na intrek, en het kost niets.

Daarna begint het wachten, en daar zit de valkuil. De Steueridentifikationsnummer komt automatisch per post, verstuurd door het Bundeszentralamt für Steuern, maar reken op ongeveer drie maanden. Zonder dat nummer wordt je loon ingehouden tegen belastingklasse VI, en die houdt het meeste in en kan een werkgever je niet correct aanmelden.

Hier stond eerder iets anders, en dat was fout. Een vorige versie van deze gids zei dat de Steuer-ID binnen twee tot vier weken komt. De dienstbeschrijving van de gemeente zelf zegt ongeveer drie maanden. Wie op vier weken rekent, wacht dus twee maanden langer dan hij denkt en plant zijn eerste salarisbetaling verkeerd. Rechtgezet, en genoteerd in ons correctielogboek.

Aan de Nederlandse kant hoort er nog iets bij: schrijf je uit bij je gemeente als je langer dan acht van de komende twaalf maanden weggaat, en meld je vertrek bij de Belastingdienst. Hoe die aangifte daarna werkt staat in aangifte doen terwijl je er niet woont.

Dit zijn de wijzigingen zoals het Bundesministerium der Finanzen ze zelf opschrijft in zijn maandbericht van februari 2026.

De Grundfreibetrag, het deel van je inkomen waarover geen belasting wordt geheven, gaat met 252 euro omhoog naar 12.348 euro. De Kinderfreibetrag stijgt met 78 euro naar 3.414 euro per ouder; samen met de vrijstelling voor opvang en opvoeding van 1.464 euro komt dat op 4.878 euro per ouder, oftewel 9.756 euro per kind. Het Kindergeld ging per 1 januari 2026 met 4 euro omhoog naar 259 euro per kind per maand.

Twee dingen die minder bekend zijn maar voor emigranten uitmaken. De Entfernungspauschale, de forfaitaire aftrek voor woon-werkverkeer, geldt nu al vanaf de eerste kilometer en bedraagt 38 cent. En er is een Aktivrente: wie na de pensioenleeftijd doorwerkt, houdt per 1 januari 2026 maandelijks tot 2.000 euro van het salaris belastingvrij.

Over de tariefschijven zelf zegt het ministerie dit: om de koude progressie te compenseren schuiven de tariefgrenzen naar rechts, met uitzondering van de grens voor de zogenoemde Reichensteuer. Welke bedragen die grenzen precies hebben, staat verderop bij wat wij niet dragen.

De Duitse ziektekostenpremie is geen vast bedrag maar een percentage van je loon, en daar wennen Nederlanders het langst aan. De wettelijke verzekering rekent in 2026 14,6 procent plus een gemiddelde Zusatzbeitrag van 2,9 procent, en werkgever en werknemer betalen daar elk de helft van.

Verdien je meer dan 77.400 euro per jaar (6.450 per maand), dan mag je als werknemer privaat verzekeren. Dat klinkt aantrekkelijker dan het vaak is: terugkeren naar de wettelijke verzekering is wettelijk uitgesloten en vanaf 55 jaar praktisch dicht. Hoe dat precies zit staat in de gids over GKV en PKV.

Voor het dagelijkse leven telt nog één vast bedrag mee dat overal in Duitsland gelijk is: het Deutschland-Ticket kost 63 euro per maand en dekt al het regionale vervoer, niet de ICE of IC.

Deze gids droeg tot augustus 2026 een tabel met de Duitse en de Nederlandse tarieven naast elkaar, met daaronder de regel dat de bron het Bundesministerium der Finanzen was. Bij een controle van al onze gidsen bleek dat vijf van de acht cijfers in deze gids nergens in ons register stonden. Die bronregel klopte dus niet: wij hadden die pagina nooit gelezen. De tabel is weggehaald.

Wat er daardoor niet meer staat. De grenzen waarboven het tarief van 42 procent en dat van 45 procent beginnen: die staan in § 32a van het Einkommensteuergesetz, en de wettekst zelf en de officiële handboekpagina waren voor ons niet leesbaar. De tarieven zelf wél: het begrippenlijstje van het Bundesfinanzministerium schrijft dat de Eingangssteuersatz 14 procent is, de Spitzensteuersatz 42 procent en de Höchstsatz 45 procent. Wat wij je dus niet kunnen zeggen is vanaf welk inkomen die twee bovenste tarieven gaan gelden. De vrijgrens voor de solidariteitsopslag en de bewering dat ongeveer negentig procent van de mensen die opslag niet meer betaalt. En de Nederlandse tarieven waarmee wij vergeleken, want ook die hadden wij nergens vastgelegd.

Dat maakt deze gids op één punt minder compleet dan hij was. Dat is de bedoeling. Een tabel met een bronregel die niet klopt, is schadelijker dan een gids die zegt welk stuk hij niet heeft, want de eerste nodigt uit om erop te bouwen.

Wat wij wel weten en waarop je kunt rekenen, staat hierboven: de Grundfreibetrag, de kindbedragen, de Entfernungspauschale, de Aktivrente en de premiepercentages. Voor de schijfgrenzen zelf is de officiële rekenmodule van het ministerie de plek om te kijken, en niet een tabel op een site die de bron er niet bij kan leveren.