EU-verblijfsregistratie na drie maanden
Voor: Nederlandse en andere EU-burgers die langer dan drie maanden in Portugal verblijven
Officiële bron: Your Europe, Europese Unie
Landenvergelijking
Portugal vs Ierland
Portugal trekt gepensioneerden en werkenden op afstand, Ierland jonge werkenden in de technologiesector.
| Criterium | Portugal | Ierland | Afweging |
|---|---|---|---|
| Belasting | Het gewone tarief is progressief tot 48 procent; de ondergrens van de schaal dragen wij niet, want het Portugese staatsblad toont ons alleen een lege pagina. IFICI is de opvolger van NHR sinds 2024. Die regeling kan tien jaar lang 20 procent geven op Portugees arbeids- en zelfstandig inkomen uit wettelijk aangewezen activiteiten (Portaria 352/2024). Buitenlands pensioen valt er niet onder en wordt progressief belast. Het verdrag met Nederland geeft Nederland daarnaast alleen onder voorwaarden een aanvullend heffingsrecht: de opbouw was in Nederland fiscaal gefacilieerd, Portugal belast het pensioen niet tegen het gewone tarief of voor minder dan 90 procent, en het totaal komt in een jaar boven 10.000 euro uit. De gids over het belastingverdrag met Portugal zet die voorwaarden op een rij. Het oude NHR-voordeel voor gepensioneerden geldt niet meer voor nieuwe aanvragers. | De inkomstenbelasting is progressief: 20% tot €44.000 voor een alleenstaande en 40% daarboven. Daar komen de USC van 0,5 tot 8 procent en de PRSI bovenop: 4,20% voor de werknemer tot en met september 2026 en 4,35% daarna. Wat iemand in totaal betaalt hangt af van zijn inkomen en gezinssituatie, en een gemiddelde daarvan publiceert de dienst niet. Op privévermogen heft Ierland geen vermogensbelasting. Het SARP geldt voor hoogbetaalde werknemers. | In Ierland stapelen de inkomstenbelasting, de USC en de PRSI op elkaar en hangt de uitkomst af van je inkomen en gezinssituatie; op privévermogen heft Ierland geen vermogensbelasting. In Portugal kan het IFICI tien jaar 20 procent geven voor aangewezen activiteiten; pensioen valt er niet onder. |
| Kosten van levensonderhoud | Wat wij voor Portugal hebben nagelezen zijn aanbodshuren per vierkante meter van juli 2026. In de stad Lissabon 23,5 en in de regio Lissabon 20,7; in de Algarve 22,5 en in de stad Porto 18,1. Daarna Madeira op 16,1, Coimbra op 14,0 en Aveiro op 13,6. En dan Viseu op 7,6, Vila Real op 7,4, Bragança op 7,2 en Guarda op 6,2, het goedkoopste district van dit overzicht. Het zijn aanbodshuren en geen betaalde huren, en het is een momentopname. Voor vervoer draagt het register de tariefbekendmaking van Metropolitano de Lisboa: een enkele reis met Carris of de metro kost 1,90 euro sinds 1 januari 2026. | Wat het register wel draagt is de Universal Social Charge, een heffing naast de inkomstenbelasting: 0,5 procent over de eerste schijf, oplopend tot 8 procent over het meerdere, plus de PRSI-premie van 4,20 procent voor een werknemer. Een gestandaardiseerde huur van nieuwe contracten staat er wel, van de huurcommissie en het ESRI, per maand en niet per vierkante meter: landelijk 1.755 euro over het vierde kwartaal van 2025, met Dublin op 2.232 en Leitrim op 1.006. Wat de woonlasten verder uit elkaar trekt is de druk op de woningmarkt in en rond Dublin. | Geen vergelijking per vierkante meter: onze Ierse huur staat per maand en niet per vierkante meter. Voor Portugal loopt de reeks van Guarda op 6,2 tot de stad Lissabon op 23,5. Een maandtotaal noemen wij niet: dat zouden wij zelf moeten optellen. |
| Klimaat | Portugal is compacter dan Spanje en toch verdeeld: over de zeven IPMA-stations loopt het jaargemiddelde van 12,9 tot 20,0 graden, tegen 10,5 in De Bilt. Wat je merkt zit vooral in de regen, die per jaar van 455,1 tot 1.146,9 millimeter gaat waar Nederland op 854,7 zit. Zonuren staan niet in de IPMA-normalen, dus voor Portugal tekenen wij de neerslag. | Ierland komt landelijk uit op 9,8 graden per jaar, 1.288 millimeter neerslag en 1.403,3 uur zon, tegen 10,5 graden, 854,7 millimeter en 1.714,6 uur in De Bilt. Het is er dus koeler, natter en grijzer dan hier. Tussen de twaalf stations loopt de zon van 1.252,3 uur in Ballyshannon tot 1.541,9 op Sherkin Island. | De datasets verschillen: voor Ierland dragen de normalen temperatuur, neerslag en zon, voor Portugal temperatuur en neerslag zonder zonuren. Ierland zit landelijk op 9,8 graden en 1.288 millimeter, Portugal loopt van 12,9 tot 20,0 graden; een zonvergelijking maken wij daarom niet. |
| Taal | Het Portugees is de officiële taal, in vier woorden vastgelegd in de grondwet zelf. Het is een Romaanse taal in het Latijnse schrift. Wie Spaans kent herkent veel op papier; het verschil zit in de klank, want het Portugees kent nasalen en ingeslikte klinkers die het gesproken woord verder van het geschreven woord zetten. | Ierland zet het Iers als EERSTE officiële taal en het Engels als tweede, en dat staat zo in de grondwet. In het dagelijks leven werkt het andersom: Engels is overal de voertaal, en het Iers kom je vooral tegen op borden, in namen en in de Gaeltacht-gebieden. Voor een Nederlander is dit daarmee een bestemming waar de taal geen drempel opwerpt. | In Ierland kun je meteen meedoen in het Engels. In Portugal red je je ermee in Lissabon en in de toeristische sector, daarbuiten kom je bij het Portugees uit. |
| Arbeidsmarkt | De technologiesector in Lissabon groeit. Loonbedragen noemen wij niet: wij hebben geen loonstatistiek van een instantie kunnen nalezen die over Portugal gaat. Remote werken voor een buitenlands bedrijf is de gebruikelijke route, ook voor Nederlanders die voor Nederlandse bedrijven blijven werken. Toerisme is er een seizoensgevoelige sector. | Ierland heeft veel internationale werkgevers in technologie, farmacie en financiële diensten. In Dublin zitten Europese hoofdkantoren van onder meer Google, Meta, Apple, LinkedIn en Microsoft. Werkloosheid 5,1% in juli 2026 is het maandcijfer van het Ierse statistiekbureau. Sinds de brexit is Ierland een van de weinige Engelstalige EU-landen. In Dublin liggen de lonen en de woonlasten boven het Ierse landsgemiddelde, en buiten Dublin lopen ze terug. | In Dublin zitten Europese hoofdkantoren van grote technologie- en farmabedrijven; in Lissabon groeit de technologiesector. Lonen vergelijken wij niet: een loonstatistiek van een instantie over Portugal hebben wij niet kunnen nalezen. |
| Zorg | Het SNS is het publieke stelsel. Het número de utente is gratis en haal je bij het centro de saúde in je woongebied, maar dat nummer alleen garandeert nog geen dekking: die hangt aan je verblijfsstatus en je registratie. De taxas moderadoras zijn sinds juni 2022 in het hele SNS afgeschaft, behalve bij de spoedeisende hulp zonder verwijzing. | De HSE voert de publieke zorg uit, en de bedragen staan vast. De spoedeisende hulp kost 100 euro; opname en dagbehandeling 80 euro per dag tot ten hoogste 800 euro in een rollende periode van twaalf maanden. Voor goedgekeurde medicijnen legt het Drugs Payment Scheme de eigen kosten op 80 euro per maand per huishouden. Wie een medical card of GP visit card wil krijgt een inkomensgetoetst oordeel: alleenstaand en alleenwonend ligt de grens op 184 euro per week. Daarnaast bestaat er een privaat circuit met kortere wachttijden. | In Portugal kom je als inwoner het publieke stelsel in. In Ierland betaal je de huisarts zelf zonder medical card of GP visit card, en daarnaast bestaat er een privaat circuit met kortere wachttijden. |
| Nederlandse gemeenschap | De Nederlanders die er wonen zitten vooral in de Algarve, de regio Lissabon, de Silver Coast en Porto. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen. | De Nederlanders die er wonen zitten vooral in Dublin en omgeving. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen. | Geen vergelijking in aantallen: voor geen van beide landen publiceert een instantie die wij konden lezen hoeveel Nederlanders er wonen. Wat er wel staat is waar ze zitten, langs de Portugese kust en in Lissabon en Porto, of rond Dublin. |
| Vastgoed | <strong>Wat wij voor Portugal hebben nagelezen.</strong> Bij aankoop van een eigen permanente woning geldt de IMT met marginale tarieven: nul procent tot 106.346 euro, 2 procent tot 145.470 euro, 5 procent tot 198.347 euro, 7 procent tot 330.539 euro en 8 procent tot 660.982 euro. Daarboven wordt het geen marginaal maar een vlak tarief over de hele koopsom: 6 procent tot 1.150.853 euro en 7,5 procent daarboven. Precies bij die grens scheelt dat veel. Een koopprijs per vierkante meter draagt ons register niet; wat die prijs uit elkaar trekt is het verschil tussen Lissabon en Porto en de districten in het binnenland. | Ons register draagt voor Ierland geen koopprijs per vierkante meter en geen aankoopkosten. Wat de prijs hier uit elkaar trekt is de druk op de woningmarkt in en rond Dublin. Vraag bij een aankoop altijd na welke belastingen en registratiekosten er bovenop de koopsom komen, want die verschillen per land en soms per regio. | Voor Portugal draagt ons register de IMT-schaal; voor Ierland draagt het niets over de aankoopkosten. Een koopprijs per vierkante meter noemen wij niet zonder bron. |
| Verblijfsrecht | Als Nederlander val je in Portugal onder het vrije verkeer in de EU: je hebt geen visum en geen werkvergunning nodig. Blijf je langer dan drie maanden, dan geldt een EU-verblijfsgrond die bij je situatie past: werknemer, zelfstandige, student of economisch niet-actief met voldoende middelen en een volledige ziektekostenverzekering. Het registratiecertificaat bij de Câmara Municipal is een administratieve stap en geen bron van het verblijfsrecht, en een NIF is een afzonderlijk fiscaal nummer, dus ook geen bron van dat recht. SEF bestaat niet meer; de taken zijn overgegaan naar AIMA. Na vijf jaar legaal en ononderbroken verblijf ontstaat in beginsel duurzaam verblijfsrecht; het permanent verblijfsdocument is afzonderlijk bewijs en geen voorwaarde. Portugese naturalisatie is iets anders. Het permanente verblijfsdocument voor EU-burgers en naturalisatie zijn afzonderlijke procedures, en een paspoort volgt niet automatisch uit een bepaalde verblijfsduur. Het Portugese ministerie noemt voor de algemene route minstens tien jaar legaal verblijf, maar verblijf alleen levert niet automatisch een Portugees paspoort op: er is geen automatisch paspoort door tijdsverloop, en je vraagt de nationaliteit apart aan. D7, D8 en de investeringsroute zijn routes voor niet-EU-burgers en niet jouw route. | Als Nederlander val je in Ierland onder het vrije verkeer in de EU: je hebt geen visum en geen werkvergunning nodig. Blijf je langer dan drie maanden, dan geldt een EU-verblijfsgrond die bij je situatie past: werknemer, zelfstandige, student of economisch niet-actief met voldoende middelen en een volledige ziektekostenverzekering. Het PPS-nummer dat je na aankomst aanvraagt is een administratieve stap voor werk en voorzieningen en geen bron van het verblijfsrecht. Na vijf jaar legaal en ononderbroken verblijf ontstaat in beginsel duurzaam verblijfsrecht; het permanent verblijfsdocument is afzonderlijk bewijs en geen voorwaarde. | Voor een Nederlander komt het verblijfsrecht in allebei de landen uit je EU-burgerschap. Portugal noemt daarnaast aparte routes, Ierland houdt het bij vrij verblijf. |
Officiële bronnen bij verblijfsclaims
Officiële routebronnen
Controleer vlak vóór een aanvraag altijd de actuele routepagina. Een visum, toelating, tijdelijk verblijf, permanent verblijf en naturalisatie zijn afzonderlijke beslissingen. Niet elke bron is even makkelijk te controleren; lees hoe wij met bronnen en actualiteit omgaan.
Permanent residence certificate for EU citizens
Voor: EU-, EER- en Zwitserse burgers die na legaal ononderbroken verblijf een permanent verblijfsdocument in Portugal aanvragen
Officiële bron: ePortugal, Portuguese Republic
GP visit cards: toegang tot gratis huisartsenzorg (Citizens Information)
Voor: Nederlanders die de kosten en toegang van Ierse publieke (huisartsen)zorg beoordelen
Officiële bron: Citizens Information Board (Ierland)
Gecontroleerd op:
Controleer actuele cijfers en regels altijd bij de officiële instanties.
Deze twee landen staan ook andersom naast elkaar, met dezelfde punten van de andere kant bekeken.
Zo ga je verder
Verder waar je nu bent
Portugal
Het dossier, met 7 regio's en wat elk gebied kost.
Ierland
Het dossier, met 8 regio's en wat elk gebied kost.
Ierland versus Portugal
Dezelfde twee landen, andere punten.
Het D7-visum voor Portugal in 2025, stap voor stap
Het D7-visum (Passive Income Visum) is een verblijfsroute voor mensen met passief inkomen.