Landenvergelijking
Polen vs Tsjechië
Elk een eigen munt, een Slavische taal, en een prijsniveau onder het Nederlandse. Polen is veel groter en heeft twee belastingschijven; Tsjechië heeft er ook twee, met een andere grens.
| Criterium | Polen | Tsjechië | Afweging |
|---|---|---|---|
| Belasting | In 2026 geldt 12 procent inkomstenbelasting tot 120.000 zloty per jaar, min een belastingverminderend bedrag van 3.600 zloty, en 32 procent over het deel daarboven. De premies voor pensioen, arbeidsongeschiktheid, ziekte en zorg staan hier los van. | In 2026 geldt 15 procent inkomstenbelasting over het deel van de belastinggrondslag tot 1.762.812 kronen en 23 procent over het deel daarboven. Heffingskortingen en de sociale en zorgpremies staan hier los van. | Allebei twee schijven, en in allebei staan de premies er los van; het verschil zit in waar de knip valt en in het Poolse belastingverminderende bedrag, dus reken je eigen inkomen door. |
| Kosten van levensonderhoud | Eurostat zet het Poolse prijsniveau van 2025 op 73,3 tegen 100 voor de EU en 115,6 voor Nederland; bij wonen is het verschil veruit het grootst, daarna bij vervoer. | Het algemene prijsniveau en veel woonlasten liggen doorgaans lager in Tsjechië dan in Duitsland of Nederland. | Voor Polen staat hier een Eurostat-cijfer van 73,3 tegen 115,6 voor Nederland, voor Tsjechië alleen een richting; met die twee kun je geen verschil uitrekenen. |
| Salarissen | Een gemiddeld loon dragen wij nog niet. Wat vaststaat is het minimumloon: 4.806 zloty per maand in 2026, landelijk en zonder verschil per regio. | Voor Tsjechië draagt ons register geen gemiddeld loon en geen minimumloon; van je brutoloon gaan er wel 7,1 procent sociale premie en 4,5 procent zorgpremie af. | Aan de Poolse kant staat een minimumloon dat landelijk geldt, aan de Tsjechische geen enkel bedrag; wie hier wil rekenen, moet dat op de eigen vacature doen. |
| Taal | Het Pools is de officiële taal, aangewezen in de grondwet, met een uitdrukkelijk voorbehoud voor de rechten van nationale minderheden uit verdragen. Het is een Slavische taal in het Latijnse schrift, dus je leest de letters wel maar de woorden niet. | Tsjechië wijst geen officiële taal aan. De grondwet noemt er geen en het Handvest van de grondrechten regelt taal alleen als recht van de burger: minderheden mogen hun taal in het ambtelijk verkeer gebruiken, en wie de proceduretaal niet beheerst heeft recht op een tolk. Het Tsjechisch is dus de feitelijke en niet de wettelijke taal. Het is Slavisch, in het Latijnse schrift, met zeven naamvallen. | Allebei West-Slavisch, dus de leerweg is in beide landen ongeveer even lang en wie de een leert, herkent veel in de ander. |
| Bereikbaarheid vanuit Nederland | Warschau, Krakau, Gdańsk en Wrocław hebben directe vluchten vanuit Nederland, en per auto is de Duits-Poolse grens vanuit het oosten van Nederland in een dag te halen. Wat een ticket kost hangt af van het seizoen en het boekmoment; wij noemen geen prijs. | Praag heeft directe vluchten vanuit Nederland, en met de auto rijd je er dwars door Duitsland heen in een dag. Wat een ticket kost hangt af van het seizoen en het boekmoment; wij noemen geen prijs. | Praag heeft directe vluchten en ligt dichterbij. Naar Polen vlieg je op Warschau, Krakau, Gdańsk of Wrocław, of je rijdt er in een dag heen. |
| Zorg | De zorg loopt via het nationale fonds NFZ. De premie is 9 procent van de grondslag, en het fonds noemt haar maandelijks en ondeelbaar. Eigen kinderen, kinderen van je partner en kleinkinderen tot achttien jaar zijn meeverzekerd, en onder voorwaarden ook je echtgenoot en inwonende ouders. | Verplicht verzekerd is iedereen met vast verblijf, en daarnaast iedereen die werknemer is van een werkgever met zetel in Tsjechië. Voor een Nederlander is het dienstverband dus de scharnier en niet het verblijfspapier. De premie is 13,5 procent van het loon, waarvan de werknemer 4,5 procent draagt en de werkgever 9 procent. Er zijn zeven wettelijke zorgverzekeraars om uit te kiezen. | In Polen loopt je zorg via je ZUS-aanmelding en is de premie 9 procent van de grondslag; in Tsjechië hangt wat je merkt aan je verzekeringsstatus en aan de regio. |
| Valuta | Polen gebruikt de zloty. Wie zijn inkomen in euro's krijgt en zijn uitgaven in zloty doet, loopt koersrisico: de koers bepaalt mee wat een maand kost. Bij het omzetten van euro naar zloty betaal je bovendien wat je bank of wisselkantoor rekent. Reken bij een begroting daarom met een marge. | Tsjechië rekent in Tsjechische kronen. Wie zijn inkomen in euro's krijgt en zijn uitgaven in kronen doet, loopt koersrisico: de koers bepaalt mee wat een maand kost. Bij het omzetten van euro naar kroon betaal je bovendien wat je bank of wisselkantoor rekent. Reken bij een begroting daarom met een marge. | Allebei een eigen munt: Polen de zloty, Tsjechië de kroon. Wie in euro's verdient heeft in allebei de landen met een koers te maken. |
Controleer actuele cijfers en regels altijd bij de officiële instanties.
Praktische gidsen over Polen en Tsjechië
Zo ga je verder
Verder waar je nu bent
Polen
Het dossier, met 16 regio's en wat elk gebied kost.
Tsjechië
Het dossier, met 14 regio's en wat elk gebied kost.
Tsjechië versus Spanje
Zet ze zij aan zij op acht punten.
De eerste maanden in Polen: inschrijven, PESEL en de eerste aangifte
Polen vraagt van een Nederlander geen visum en geen werkvergunning.