Freizügigkeit voor EU-burgers en familieleden
Voor: Nederlandse EU-burgers die naar Duitsland verhuizen en hun familieleden
Officiële bron: Bundesamt für Migration und Flüchtlinge (BAMF)
Gecontroleerd op:
Landenvergelijking
Duitsland vs Nederland
Emigreren naar de buurman? Duitsland is voor veel Nederlanders de stap met de minste drempels: dezelfde tijdzone, korte vluchten, vertrouwde cultuur.
| Criterium | Duitsland | Nederland | Afweging |
|---|---|---|---|
| Belasting | De inkomstenbelasting loopt progressief van 14 tot 45 procent, met een Grundfreibetrag van 12.348 EUR (2026) en daarbovenop de Solidaritätszuschlag van 0 tot 5,5 procent boven een drempel. Duitsland kent geen vermogensbelasting en geen box drie; dividenden en vermogenswinst worden apart belast tegen 25 procent. De kerkbelasting is optioneel en bedraagt in Noordrijn-Westfalen 9 procent van de inkomstenbelasting. | Box 1 kent in 2026 drie schijven van 35,75%, 37,56% en 49,50%. Box 3 heft 36 procent over een fictief rendement, met als forfaits 1,28% banktegoeden en 6,00% beleggingen en overige bezittingen, en een heffingsvrij vermogen van €59.357 per persoon. De eigen woning zit in box 1 en de dividendbelasting is 15 procent. | Duitsland kent geen box 3 en geen vermogensbelasting; Nederland heft 36 procent over een fictief rendement. Op arbeid loopt de Nederlandse schaal tot 49,5 procent en de Duitse tot 45 met de solidariteitstoeslag erbij. Vermogen of loon bepaalt de uitkomst. |
| Kosten van levensonderhoud | Wat wij voor Duitsland hebben nagelezen zijn aanbodshuren per vierkante meter, medio 2026: München op 19,68 als duurste grote huurstad van dit overzicht, Düsseldorf op 15,57, Keulen op 15,13, Augsburg op 14,70 en Neurenberg op 14,02. Het zijn aanbodshuren en geen betaalde huren, en het is een momentopname. Voor vervoer draagt het register het Deutschland-Ticket: 63 euro per maand voor al het regionale openbaar vervoer in het hele land. | Ons register houdt geen blok bij voor Nederland, en daarom staat hier geen kostencijfer. Welke landen wij wel bijhouden staat op onze landenpagina. | Geen vergelijking per vierkante meter: Nederland staat niet bij de landen waarvoor wij een registerblok bijhouden. Een maandtotaal noemen wij niet: dat zouden wij zelf moeten optellen. |
| Taal | Duits is de ambtstaal, en de bepaling is zo kort als hij klinkt: die Amtssprache ist deutsch. Het is net als het Nederlands een Germaanse taal in het Latijnse schrift, dus je begint niet bij nul. Wat er nieuw bij komt zijn de naamvallen, en die zitten in bijna elke zin. Voor je eigen verblijfsrecht als Nederlandse EU-burger geldt geen algemene A1-inburgeringseis; A1 is dus geen universele voorwaarde, ook al vraagt een werkgever of een opleiding vaak wel een niveau. | Ook Nederland wijst in de Grondwet geen taal aan. Waar het wel staat is in de Algemene wet bestuursrecht: bestuursorganen gebruiken de Nederlandse taal, tenzij een wettelijk voorschrift iets anders bepaalt, en zij mogen ervan afwijken als een andere taal doelmatiger is en derden daar niet onevenredig door worden geschaad. | In Nederland speelt deze rij niet. Wil je toch weg, dan ligt Duits van de grote Europese talen het dichtst bij je eigen taal. |
| Arbeidsmarkt | Industrie, techniek, zorg en engineering dragen de Duitse arbeidsmarkt. In de auto-industrie zitten BMW, VW en Mercedes, in de chemie BASF en in de tech SAP en Siemens. Er is een tekort aan vakmensen in techniek, zorg, IT en onderwijs. Of een Nederlands diploma formeel moet worden erkend, hangt af van het beroep: voor gereglementeerde beroepen is erkenning vereist, terwijl je in niet-gereglementeerde beroepen doorgaans zonder formele erkenning kunt werken. Duits is vaak vereist, en de bevoegde instantie beoordeelt een erkenningsaanvraag individueel. Loonbedragen noemen wij niet: wij hebben geen loonstatistiek van een instantie kunnen nalezen die per sector uitsplitst. | De werkloosheid lag op 3,9 procent in het tweede kwartaal van 2026. Er is krapte in technische beroepen en in de zorg. De banen zitten onder meer in tech (ASML, Booking.com, Adyen, Philips), finance (ING, ABN AMRO, Rabobank), logistiek rond Rotterdam en agri-food. In Amsterdam en de Randstad liggen de lonen hoger dan in de rest van het land, en de woonlasten ook. Het wettelijke minimumloon steeg per 1 juli 2026 naar 14,99 euro per uur, afgeleid bij een 36-urige werkweek. | Duitsland heeft de kansen in techniek, zorg en IT; of je Nederlandse diploma formeel erkend moet worden hangt af van je beroep. Nederland is sterk in logistiek, agri-food, tech in Amsterdam en chemie in Rotterdam. |
| Sociale zekerheid | Het stelsel dekt ziekte, werkloosheid en ouderdom. Voor de zorgverzekering kies je tussen een publieke kas als AOK of TK en een particuliere verzekeraar. De werkloosheidsverzekering kent twee vormen, ALG I en ALG II. De pensioenleeftijd is de afgelopen jaren verhoogd. Als EU-burger bouw je snel rechten op. | Het stelsel dekt ziekte, werkloosheid en ouderdom. Zorgverzekering is verplicht; een gemiddeld premiebedrag noemen wij niet, dat hebben wij nog niet bij een instantie kunnen nalezen. Je AOW loopt door als je naar Duitsland verhuist, en je WW-rechten kun je binnen de EU meenemen. DigiD blijft werken vanuit Duitsland. | Twee uitgebreide stelsels. In Duitsland kies je tussen een publieke en een private zorgverzekering; in Nederland is er één verplichte basisverzekering, en een gemiddeld premiebedrag noemen wij daar niet. |
| Vastgoed | Procedures kopen: notaris (Notar), Grunderwerbsteuer (3,5-6,5%), makelaar gedeeld. Welke deelstaat de uitersten van die bandbreedte bezet, staat er nu bij: Beieren houdt het lage tarief aan en Noordrijn-Westfalen het hoge, dat daar sinds 1 januari 2015 geldt. Wat de veertien deelstaten daartussenin rekenen, hebben wij niet stuk voor stuk nagelezen. Een koopprijs per vierkante meter draagt ons register niet; wat die prijs uit elkaar trekt is de Grunderwerbsteuer, die elke deelstaat zelf vaststelt, plus notaris en kadaster. | Overdrachtsbelasting (2026): 0% voor starters onder 35 die zelf gaan wonen (startersvrijstelling, onder voorwaarden), 2% voor overige eigen bewoning, 8% voor woningen die geen hoofdverblijf worden (t/m 2025: 10,4%) en 10,4% voor niet-woningen. Ons register houdt geen blok bij voor Nederland zelf, want deze site gaat over vertrekken. De tarieven hierboven staan wel in het algemene deel ervan, met de tarievenpagina van de Belastingdienst eronder. Bij de startersvrijstelling hoort een grens die daar niet bij stond: de woning mag op het moment van verkrijgen niet meer waard zijn dan 555.000 euro. | Geen vergelijking: voor Nederland houden wij geen registerblok bij. Een koopprijs per vierkante meter noemen wij niet zonder bron. |
| Bereikbaarheid vanuit Nederland | Buurland, dus je rijdt of neemt de trein: naar de grens twee tot drie uur, en het land in van een tot vijf uur, afhankelijk van waar je uitkomt. Er rijden directe treinen vanuit Amsterdam en Utrecht naar Düsseldorf, Keulen, Frankfurt en Berlijn. Voor Frankfurt en Berlijn kun je ook vliegen, in 1u15 respectievelijk anderhalf uur. Wat een ticket kost hangt af van het seizoen en het boekmoment; wij noemen geen prijs. | Je bent al thuis; deze rij speelt hier niet. | In de grensstreek heb je geen vliegtuig nodig: Aken, Venlo en Arnhem liggen naast de deur, en Frankfurt is 1u15 vliegen of een directe trein. Blijf je in Nederland, dan speelt deze rij niet. |
| Bureaucratie | Woonadresregistratie (Anmeldung), de fiscale identificatienummerprocedure (IdNr) en eventuele diploma-erkenning zijn afzonderlijke procedures. De Anmeldung doe je bij de gemeente, binnen twee weken na je verhuizing. Na die registratie worden je gegevens voor de IdNr verwerkt; wie geen mededeling ontvangt of het nummer kwijt is, kan het bij BZSt opnieuw laten meedelen. Diploma-erkenning is beroepsafhankelijk en niet automatisch via één algemene EU-procedure. Veel stappen lopen er nog op papier en aan een loket; hoeveel wachttijd daar staat, noemen wij niet, want ons register draagt daarover geen cijfer. | In Nederland regel je het meeste online met DigiD, en je burgerservicenummer heb je al. Bij een verhuizing binnen het land schrijf je je in bij de gemeente; vertrek je naar het buitenland, dan schrijf je je bij diezelfde gemeente uit. Overheidsdiensten staan er grotendeels online, van MijnOverheid tot de Belastingdienst. Je kent het stelsel al, en dat scheelt uitzoekwerk. | In Nederland gaat veel via DigiD en je burgerservicenummer, en bij emigratie schrijf je je uit. In Duitsland doe je de Anmeldung, krijg je een IdNr en kan er een diploma-erkenning bij komen, afhankelijk van je beroep. |
Officiële bronnen bij verblijfsclaims
Officiële routebronnen
Controleer vlak vóór een aanvraag altijd de actuele routepagina. Een visum, toelating, tijdelijk verblijf, permanent verblijf en naturalisatie zijn afzonderlijke beslissingen. Niet elke bron is even makkelijk te controleren; lees hoe wij met bronnen en actualiteit omgaan.
Steuerliche Identifikationsnummer (IdNr)
Voor: Natuurlijke personen die in Duitsland worden geregistreerd of hun bestaande IdNr opnieuw nodig hebben
Officiële bron: Bundeszentralamt für Steuern (BZSt)
Gecontroleerd op:
Anerkennung ausländischer Berufsqualifikationen
Voor: Personen met een buitenlandse beroepskwalificatie die in Duitsland willen werken
Officiële bron: Anerkennung in Deutschland, Bundesinstitut für Berufsbildung
Gecontroleerd op:
Overdrachtsbelasting: tarieven 2025/2026 (Belastingdienst)
Voor: Kopers van Nederlands vastgoed die het toepasselijke overdrachtsbelastingtarief beoordelen (eigen woning, starter, tweede woning/verhuur, niet-woning)
Officiële bron: Belastingdienst
Let op: deze bron liet ons sinds 26-08-2026 niet meer binnen. Wat hier staat is nagelezen op de datum eronder, maar wij kunnen het sindsdien niet meer hercontroleren: de bron laat onze geautomatiseerde controle er niet meer in. Voor jou kan de link gewoon werken. Klopt er iets niet, bel of mail dan de instantie.
Gecontroleerd op:
Controleer actuele cijfers en regels altijd bij de officiële instanties.
Deze twee landen staan ook andersom naast elkaar, met dezelfde punten van de andere kant bekeken.
