Certificado de Registro de Ciudadano de la Unión
Voor: Nederlandse en andere EU-burgers die langer dan drie maanden in Spanje verblijven
Officiële bron: Administración General del Estado, España
Landenvergelijking
België vs Spanje
Culturele nabijheid tegenover mediterraan avontuur: dat is hier de afweging.
| Criterium | België | Spanje | Afweging |
|---|---|---|---|
| Belasting | De federale tarieven zijn progressief: 25, 40, 45 en 50 procent, met de aanvullende gemeentebelasting daar bovenop. Vanaf welk inkomen het toptarief begint noemen wij niet voor het lopende jaar: wat wij bij de FOD Financiën zelf hebben nagelezen zijn de schijven van inkomstenjaar 2024, en daar begon het toptarief bij 40.000 euro belastbaar inkomen. Sindsdien laat die site ons niet meer binnen en de schijven worden jaarlijks geïndexeerd. Hoeveel de opcentiemen zijn zegt de FOD nergens. Dat toptarief is zwaar, maar wij zetten er geen rangorde bij: welke lidstaat bovenaan staat hebben wij niet nagelezen. Koop je in Vlaanderen de woning waarin je zelf gaat wonen, dan geldt het verlaagde tarief van 2% enige eigen woning in plaats van de gewone 12%. Een vermogensbelasting op vastgoed bestaat er niet, en een box drie evenmin. | De inkomstenbelasting bestaat uit de landelijke schaal plus die van je regio, samen 18-45% in Madrid tot 19-50% in Catalonië. Voor werkenden bestaat de Beckham Law: 24% flat tax op arbeidsinkomen tot €600.000/jaar (47% daarboven), in het verhuisjaar en de vijf belastingjaren daarna (max. 6 jaar totaal). Er is een vermogensbelasting van 0,2 tot 3,5 procent boven 700.000 euro volgens de landelijke schaal, waarop een regio zelf tarief, drempel en kortingen mag vaststellen. Daarnaast staat sinds 2023 een landelijke solidariteitsheffing op grote vermogens, van 1,7 procent vanaf drie miljoen euro tot 3,5 procent, met dezelfde vrijstelling van 700.000 euro. Wat je aan gewone vermogensbelasting betaalt mag je daarvan aftrekken, maar een regio kan deze heffing niet wegnemen. De vermogenswinstbelasting loopt van 19 tot 28 procent, met een voorbehoud: de Spaanse belastingdienst meldt zelf dat de schaal voor spaar- en beleggingsinkomen per 1 januari 2025 is gewijzigd, maar noemt op die mededeling geen percentages. Wij hebben de nieuwe schaal niet bij de dienst zelf kunnen nalezen, dus reken hier niet op zonder het na te vragen. | Twee vergelijkbare schalen. Het verschil zit in het vermogen: Madrid geeft honderd procent korting op de gewone vermogensbelasting, terwijl de landelijke solidariteitsheffing blijft staan, en België heft niets op meerwaarde van privé-aandelen. |
| Kosten van levensonderhoud | Wat het register wel draagt is de Omnipas van De Lijn: 62 euro per maand, 186 euro per kwartaal en 499 euro per jaar, plus 10 euro voor de MOBIB-kaart. Een huurcijfer van een instantie staat er voor België niet, en wat de woonlasten uit elkaar trekt is het verschil tussen Brussel en de rest van het land. | Wat wij voor Spanje hebben nagelezen zijn aanbodshuren per vierkante meter van idealista, mei 2026. In de stad Madrid 23,4 en in de comunidad Madrid 21,4; in Barcelona 22,5 en op de Balearen 20,1. In Castilië-La Mancha 8,6 en in Extremadura 7,6, de goedkoopste huurregio van dit overzicht. Het zijn aanbodshuren en geen betaalde huren, en het is een momentopname. Voor de zorg draagt het register het convenio especial: 60 euro per maand onder de 65 en 157 euro daarboven, met ambulante medicijnen voor eigen rekening. | Geen vergelijking per vierkante meter: voor België draagt ons register geen huurcijfer van een instantie. Voor Spanje loopt de reeks van Extremadura op 7,6 tot de stad Madrid op 23,4. Een maandtotaal noemen wij niet: dat zouden wij zelf moeten optellen. |
| Klimaat | Maandcijfers per meetstation dragen wij voor België niet, want het KMI publiceert zijn normalen als grafiek en niet als tabel. Wat de normalenpagina van Ukkel zelf zegt: over 1991 tot en met 2020 is het er gemiddeld 1,2 graden warmer dan over 1961 tot en met 1990, ging het aantal zomerse dagen van twintig naar dertig en het aantal tropische dagen van twee naar vijf, en nam de zonneschijnduur met 94 uur toe. | Spanje is te groot voor een getal. Tussen de vijf AEMET-stations loopt het jaargemiddelde van 13,5 graden in San Sebastián tot 21,5 op Tenerife, en de zon van 1.816 uur per jaar in San Sebastián tot 2.917 in Sevilla. De Bilt haalt 10,5 graden en 1.714,6 zonuren, dus aan de Baskische noordkust schijnt de zon nauwelijks langer dan hier. | Spanje loopt over vijf stations van 13,5 graden in San Sebastián tot 21,5 op Tenerife, met 1.816 tot 2.917 zonuren per jaar. Voor België staat er geen normaal per maand; wat de pagina van Ukkel wel zegt is dat het er over 1991 tot 2020 gemiddeld 1,2 graden warmer was dan over 1961 tot 1990. |
| Taal | België kent geen landstaal maar vier taalgebieden: een Nederlands, een Frans, een Duits en het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad. Welke taal je nodig hebt hangt dus niet van het land af maar van de gemeente waar je gaat wonen. De taalgrens loopt scherp. In Vlaanderen begin je zonder taaldrempel; in Wallonië begin je bij het Frans. De grondwet voegt eraan toe dat het taalgebruik vrij is en alleen bij wet geregeld mag worden, en dan nog uitsluitend voor het openbaar gezag en de rechtspraak. | Het Castiliaans is de officiële taal van de staat, en de grondwet legt daar meteen een plicht bij: iedere Spanjaard moet haar kennen en mag haar gebruiken. De andere Spaanse talen zijn daarnaast officieel in hun eigen autonome regio, volgens hun eigen statuut. Het is een Romaanse taal in het Latijnse schrift, dus je begint niet bij een nieuw alfabet maar wel bij een andere taalfamilie dan het Nederlands. | In Vlaanderen begin je zonder taaldrempel, in Wallonië en Brussel bij het Frans. Het Castiliaans is de officiële taal van de Spaanse staat, met de andere Spaanse talen officieel in hun eigen regio; een taalniveau noemen wij niet, want dat hebben wij nergens nagelezen. |
| Bereikbaarheid vanuit Nederland | Het buurland op rijafstand: vanuit Zeeland en Limburg sta je in een kwartier aan de grens, en met de auto ben je in dertig minuten tot twee uur in het land. De trein Antwerpen-Amsterdam doet er 2u15 over en Brussel-Amsterdam rechtstreeks 2u05. Een dagbezoek aan Nederland blijft dus gewoon mogelijk. | Vliegen, tenzij je twintig uur wilt rijden. Naar Barcelona is het twee uur, naar Madrid tweeënhalf, naar Málaga drie en naar de Canarische Eilanden viereneenhalf uur, dagelijks en het hele jaar door vanaf Schiphol, Eindhoven en Rotterdam. Wat een ticket kost hangt af van het seizoen en het boekmoment; wij noemen geen prijs. | Brussel ligt op 2u05 met de rechtstreekse trein en Antwerpen op 2u15. Naar Barcelona vlieg je twee uur, naar Madrid tweeeneenhalf en naar de Canarische Eilanden viereneenhalf. |
| Zorg | Je sluit je aan bij een ziekenfonds, de mutualiteit, of bij de publieke Hulpkas. Het RIZIV regelt de vergoedingen, en de terugbetalingen zijn hoog. Een consult bij een geconventioneerde, geaccrediteerde huisarts kost in 2026 33,74 euro, waarvan je met een globaal medisch dossier 4,00 euro zelf betaalt en zonder dat dossier 6,00 euro. De ledenbijdrage verschilt per mutualiteit en die noemen wij niet. | Een publiek stelsel waar iedere ingeschreven inwoner recht op heeft. De route loopt via het INSS of het ISM, dat je zorgrecht erkent; met dat document haalt het centro de salud de tarjeta sanitaria voor je. Wie er niet via werk in komt kan zich aansluiten bij het convenio especial: 60 euro per maand onder de 65 en 157 euro daarboven, met ambulante medicijnen voor eigen rekening. | In België mag je zonder verwijzing naar een specialist en vergoedt de mutualiteit een deel per verstrekking. In Spanje kom je binnen met de SIP-kaart, en het aanbod verschilt per regio. |
| Vastgoed | Registratierechten verschillen per gewest: Vlaanderen rekent 12% standaard en 2% enige eigen woning (sinds 2025), Brussel en Wallonië 12,5%. Wat daar niet bij stond: in Wallonië geldt sinds 1 januari 2025 voor het pand dat de eigen en enige woning wordt 3 procent in plaats van het gewone tarief, en in Brussel gaat er voor een eigen woning 175.000 euro van de belastbare grondslag af zolang die grondslag niet boven 500.000 euro uitkomt. Voor een emigrant die er zelf gaat wonen is dat het tarief dat telt. Een koopprijs per vierkante meter draagt ons register niet; wat die prijs uit elkaar trekt is het verschil tussen Brussel, de rand eromheen en de rest van het land. | Ons register draagt voor Spanje geen koopprijs per vierkante meter en geen aankoopkosten. Wat de prijs hier uit elkaar trekt is het verschil tussen de kust, de eilanden en het binnenland, en de regionale overdrachtsbelasting die per autonome regio wordt vastgesteld. Vraag bij een aankoop altijd na welke belastingen en registratiekosten er bovenop de koopsom komen, want die verschillen per land en soms per regio. | Voor België draagt ons register de registratierechten per gewest; voor Spanje draagt het niets over de aankoopkosten. Een koopprijs per vierkante meter noemen wij niet zonder bron. |
| Nederlandse gemeenschap | De Nederlanders die er wonen zitten vooral in Vlaanderen, met Antwerpen en Brussel voorop, en Belgisch Limburg. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen. Wat het CBS wel bijhoudt is waar Nederlanders heen verhuizen. Volgens het CBS gaat van de emigranten die in Nederland geboren zijn het grootste deel naar België of Spanje, beide 13,8 procent, en 9,2 procent naar Duitsland. Dat gaat over verhuizingen per jaar en niet over hoeveel er in totaal wonen. | De Nederlanders die er wonen zitten vooral in de Costa Blanca, de Costa del Sol, de Canarische Eilanden, Barcelona en Madrid. Hoeveel Nederlanders er precies wonen zeggen wij niet: geen instantie die wij konden lezen publiceert dat aantal, en onze eigen schattingen spraken elkaar tegen. Wat het CBS wel bijhoudt is waar Nederlanders heen verhuizen. Volgens het CBS gaat van de emigranten die in Nederland geboren zijn het grootste deel naar België of Spanje, beide 13,8 procent, en 9,2 procent naar Duitsland. Dat gaat over verhuizingen per jaar en niet over hoeveel er in totaal wonen. | In België wonen de Nederlanders vlak over de grens, in Vlaanderen. In Spanje zitten ze aan de kust, met een eigen leven eromheen. Aantallen noemen wij van geen van beide, want die publiceert geen statistiekbureau. |
| Verblijfsrecht | Als Nederlander val je in België onder het vrije verkeer in de EU: je hebt geen visum en geen werkvergunning nodig. Blijf je langer dan drie maanden, dan geldt een EU-verblijfsgrond die bij je situatie past: werknemer, zelfstandige, student of economisch niet-actief met voldoende middelen en een volledige ziektekostenverzekering. De inschrijving bij de gemeente, het rijksregisternummer en de bijlage 19 die daarop volgt zijn administratieve stappen, en geen bron van het verblijfsrecht. De acht werkdagen die je overal leest zijn de termijn waarbinnen jij een adreswijziging meldt, en niet de tijd die de gemeente nodig heeft. Na vijf jaar legaal en ononderbroken verblijf ontstaat in beginsel duurzaam verblijfsrecht; het permanent verblijfsdocument is afzonderlijk bewijs en geen voorwaarde. | Als Nederlander val je in Spanje onder het vrije verkeer in de EU: je hebt geen visum en geen werkvergunning nodig. Blijf je langer dan drie maanden, dan geldt een EU-verblijfsgrond die bij je situatie past: werknemer, zelfstandige, student of economisch niet-actief met voldoende middelen en een volledige ziektekostenverzekering. Het empadronamiento, het NIE en het Certificado de Registro zijn administratieve stappen en geen bron van het verblijfsrecht; je registreert je bij de bevoegde Oficina de Extranjería of politiedienst. Na vijf jaar legaal en ononderbroken verblijf ontstaat in beginsel duurzaam verblijfsrecht; het permanent verblijfsdocument is afzonderlijk bewijs en geen voorwaarde. Spaanse nationaliteit is een afzonderlijke aanvraag; voor de gewone verblijfsroute geldt in beginsel tien jaar legaal, ononderbroken en onmiddellijk voorafgaand verblijf. Het non-lucratieve visum en het digital-nomadvisum gelden voor niet-EU-burgers; de inkomenseis van het eerste stond in het vreemdelingenbesluit van 2011 en dat is op 20 mei 2025 ingetrokken, waarna het nieuwe besluit de bedragen doorverwijst naar een ministeriële regeling die wij niet hebben kunnen nalezen. | Voor beide geldt het EU-recht, dus dit is geen keuze tussen verblijfsregimes. Het verschil zit in de administratie: België vraagt een rijksregisternummer, Spanje meerdere inschrijvingen die op zichzelf geen verblijfsrecht geven. |
Officiële bronnen bij verblijfsclaims
Officiële routebronnen
Controleer vlak vóór een aanvraag altijd de actuele routepagina. Een visum, toelating, tijdelijk verblijf, permanent verblijf en naturalisatie zijn afzonderlijke beslissingen. Niet elke bron is even makkelijk te controleren; lees hoe wij met bronnen en actualiteit omgaan.
Permanent residence for EU citizens
Voor: EU-burgers die duurzaam verblijfsrecht in Spanje aantonen
Officiële bron: Administración General del Estado, España
Residence card for non-EU family members of EU citizens
Voor: Familieleden uit derde landen die zich bij een EU-burger in Spanje voegen
Officiële bron: Administración General del Estado, España
Duurzaam verblijfsrecht voor EU-burgers na vijf jaar
Voor: Nederlandse en andere EU-burgers die in een ander EU-land verblijven
Officiële bron: Your Europe, Europese Unie
Gecontroleerd op:
Controleer actuele cijfers en regels altijd bij de officiële instanties.
Deze twee landen staan ook andersom naast elkaar, met dezelfde punten van de andere kant bekeken.
Praktische gidsen over België en Spanje
Zo ga je verder
Verder waar je nu bent
België
Het dossier, met 11 regio's en wat elk gebied kost.
Spanje
Het dossier, met 19 regio's en wat elk gebied kost.
Spanje versus België
Dezelfde twee landen, andere punten.
Zorg in België: de mutualiteit, het remgeld en het GMD
In België loopt je zorgverzekering via een mutualiteit (ziekenfonds) die je zelf kiest.