Wonen in België: registratie, belasting en het praktische

Binnenlandse Zaken zegt het zo: ‘Indien u langer dan drie maanden in België wenst te verblijven, schrijft u zich binnen de drie maanden na aankomst in België in, bij de gemeente van de plaats waar u verblijft.’ Je toont je EU-burgerschap ‘middels een geldige identiteitskaart of paspoort’, en daarnaast, afhankelijk van je situatie, een bewijs van werk of van eigen bestaansmiddelen en een ziektekostenverzekering. De gemeente geeft je dan een ‘aanvraag voor een verklaring van inschrijving’, de bijlage 19, en na de inschrijving krijg je je rijksregisternummer en de elektronische EU-kaart. Meld je je niet binnen tien werkdagen na aankomst bij de gemeente, dan ‘kan u een administratieve geldboete van 200 euro worden opgelegd’. Verhuis je later binnen België, dan heb je volgens de federale overheid acht werkdagen om je nieuwe adres te melden bij de dienst bevolking van je nieuwe woonplaats.

Na je aanvraag komt de wijkagent langs om vast te stellen dat je op het opgegeven adres woont; pas daarna schrijft de gemeente je in het vreemdelingenregister in. Volgens het Agentschap Integratie en Inburgering beslist de Dienst Vreemdelingenzaken binnen zes maanden; tot de EU-kaart er is, geldt een tijdelijk bewijs (bijlage 8ter).

België heeft een progressief inkomstenbelastingstelsel: 25-50%. Hoe die schijven zich tot de Nederlandse verhouden zeggen wij hier niet. Gemeentebelasting komt daar bovenop; een gemiddelde daarvan publiceert de Belgische overheid niet op een pagina die wij open kregen. België kent wel een bijzonder belastingstelsel voor ingekomen belastingplichtigen. De wettekst, de geconsolideerde programmawet van 27 december 2021, op 19 september 2026 door de redactie zelf gelezen, zegt: de werkgever mag tot 30% van de bezoldiging belastingvrij vergoeden als eigen kosten, met een plafond van 90.000 euro per jaar, bij een brutodrempel van 75.000 euro per kalenderjaar; het stelsel loopt maximaal vijf jaar, eenmalig te verlengen met drie. De wet laat die bedragen aanpassen en de FOD noemt op haar eigen overzichtspagina geen actuele bedragen, dus reken niet op de euro nauwkeurig. De voorwaarden zijn streng: aangeworven vanuit het buitenland, en de voorgaande 60 maanden niet binnen 150 km van de Belgische grens gewoond. Wie op eigen initiatief verhuist, komt daar dus niet voor in aanmerking.

Over rente en dividend heft België roerende voorheffing, en het basistarief daarvan is 30 procent. Op een gereglementeerde spaarrekening betaal je 15 procent over de rente boven een vrijgesteld bedrag van 1.020 euro, en over gewone dividenden geldt een wettelijke vrijstelling van de eerste 833 euro. Die twee vrijgestelde bedragen las de FOD Financiën ons voor inkomstenjaar 2024, aanslagjaar 2025; voor een later jaar hebben wij ze niet.

Na je inschrijving sluit je je aan bij een ziekenfonds (mutualiteit) naar keuze, of bij de Hulpkas voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering, de publieke kas. Wat je maandelijks aan zo'n ziekenfonds betaalt, noemen wij niet: die bijdrage verschilt per ziekenfonds en per aanvullend pakket, en wij hebben er geen tarief van een instantie voor. Vraag het bedrag op bij het ziekenfonds waar je je aanmeldt. Die bijdrage dekt niet de zorgkosten zelf; die lopen via werkgever en overheid. Hoe de terugbetaling werkt en wat een huisarts kost, staat in de zorggids voor België.

Een huur per stad hebben wij niet. Voor het hele land is dit onze eigen berekening voor een alleenstaande:

• Huur: ongeveer 722 euro per maand
• Boodschappen: ongeveer 313 euro per maand
• Energie en water: ongeveer 230 euro per maand
• Vervoer: ongeveer 211 euro per maand
• Vrije tijd: ongeveer 166 euro per maand

Waar deze bedragen vandaan komen: het CBS meet wat een Nederlands alleenstaand huishouden werkelijk uitgeeft per post, de Nederlandse prijsindex brengt dat naar het prijspeil van 2025, en de prijsniveau-index van Eurostat rekent het per post om naar dit land. Die laatste vermenigvuldiging is van ons en niet van een instantie. De drie bronnen en de rekensom staan bij de kostencalculator, waar je ze ook voor een stel of een gezin kunt laten uitrekenen.