Inkomstenbelasting in België: de schijven, de gemeentebelasting en wanneer je inwoner bent

België belast inkomen progressief per schijf: elk stuk van je belastbare inkomen valt in zijn eigen schijf, en alleen dat stuk wordt tegen dat tarief belast. Wie in de 45%-schijf valt, betaalt dus geen 45 procent over alles, maar alleen over het stuk boven de schijfgrens.

Boven op die rijksbelasting komt een aanvullende gemeentebelasting. Die werkt anders dan je uit Nederland gewend bent: het is geen aparte heffing over je inkomen maar een opslag over je berekende personenbelasting. De FOD Financiën omschrijft het als "calculated by applying a percentage of the amount of personal income tax", en: "Each municipality sets the municipal tax rate for its area each year".

Dat betekent dat twee mensen met exact hetzelfde inkomen in twee buurgemeenten een andere aanslag krijgen. Welke percentages de gemeenten hanteren, staat niet op de pagina die wij konden nalezen, dus noemen wij ze niet. Overweeg: hoeveel scheelt dat tussen de gemeenten op jouw lijstje? Dat is een vraag die je aan die gemeenten zelf stelt voordat je kiest, want wij kunnen hem niet voor je beantwoorden.

Dit zijn de tarieven zoals de FOD Financiën ze publiceert. Let op de kop boven de tabel: dit gaat over inkomstenjaar 2024, dus aanslagjaar 2025.

25 procent over de eerste 15.820 euro. 40 procent over het stuk van 15.820 tot 27.920 euro. 45 procent over het stuk van 27.920 tot 48.320 euro. 50 procent over alles daarboven.

Voor inkomstenjaar 2023 (aanslagjaar 2024) lagen de grenzen lager: 15.200, 26.830 en 46.440 euro, bij dezelfde vier tarieven. Aan die verschuiving zie je hoe de grenzen jaarlijks meebewegen, en dus ook waarom een tarievenlijst uit een oud artikel je op het verkeerde been zet.

Voor inkomstenjaar 2025 staat er op die pagina nog niets. Wij vullen dat niet in. Wie in 2026 zijn aangifte over 2025 doet, hoort de grenzen dus zelf bij de FOD na te kijken en niet af te gaan op de cijfers hierboven.

Neem een belastbaar inkomen van 40.000 euro in inkomstenjaar 2024. De schijven werken dan zo:

Over de eerste 15.820 euro betaal je 25 procent, dat is 3.955 euro. Over het stuk van 15.820 tot 27.920 euro, dus 12.100 euro, betaal je 40 procent: 4.840 euro. Over het stuk van 27.920 tot 40.000 euro, dus 12.080 euro, betaal je 45 procent: 5.436 euro. Bij elkaar 14.231 euro, oftewel 35,6 procent van je inkomen, terwijl het tarief van je bovenste schijf 45 procent is.

Dat verschil tussen 45 en 35,6 is precies waarom "ik zit in de 45-procentschijf" iets anders betekent dan mensen denken. En let op wat er in deze som nog niet zit: de belastingvrije som gaat er nog af en de gemeentebelasting komt er nog bij. Dit is de schijvenrekensom, niet je aanslag.

Niet op de dag dat je de sleutel krijgt. De FOD kijkt naar twee dingen: of je je "domicilie" in België hebt gevestigd, of dat je er de "primaire locatie van je vermogen" hebt. Dat domicilie wordt volgens de FOD gekenmerkt door "een zekere permanentie en continuïteit". Het is dus een feitelijke toets en geen datum op een formulier.

De inschrijving in het rijksregister speelt daarbij wel een rol, en een sterke: als je daarin staat ingeschreven, bestaat er "een wettelijk vermoeden dat u een inwoner bent van het Koninkrijk België". Dat vermoeden kan worden betwist, maar dan ligt de bal bij jou.

Voor de meeste mensen die naar België verhuizen valt dat samen: je schrijft je in bij de gemeente, je komt in het rijksregister, en je bent inwoner. Het wordt pas ingewikkeld als je een voet in beide landen houdt, en dan is dit de toets waar het om draait.

Dit is het punt waar veel Nederlandse verhalen over België misgaan. "Grensarbeider" klinkt als een status die je aanvraagt als je in België woont en in Nederland werkt. Dat is het niet.

De FOD Financiën schrijft dat het verdrag met Frankrijk een uitzondering kent op de hoofdregel dat je belasting betaalt in het land waar je werkt, namelijk voor werknemers met de grensarbeidersstatus. En daarbij staat de zin die de deur dichtdoet: "Only frontier workers who were entitled to this status on 31 December 2011 can be considered as frontier workers."

Voor Nederland noemt die pagina zo'n uitzondering niet. De hoofdregel blijft dan staan: als je in het ene land woont en in het andere werkt, heb je vaak in allebei fiscale verplichtingen, en het verdrag verdeelt per inkomenssoort welk land mag heffen. Wat dat in jouw geval betekent, hangt af van je inkomenssoorten, en dat is precies het gesprek dat je met een adviseur voert en niet met een gids.

En dan iets wat je moet weten als je verder vooruit kijkt dan volgend jaar. Het verdrag waarover deze hele paragraaf gaat is dat van 2001. Op 21 juni 2023 is er een nieuw verdrag tussen Nederland en België ondertekend, en dat is nog niet in werking. Zolang dat zo blijft geldt wat hierboven staat, maar wie een emigratie plant die tien jaar moet meegaan, plant onder een regeling die gaat veranderen. Wij melden het hier omdat de regel zelf nog niet te lezen is: pas als het nieuwe verdrag in werking treedt, staat er bij de instanties wat er precies anders wordt.

Woon je in België en werk je in Nederland, dan staat het volledige verhaal over waar je loon wordt belast in onze gids over de grens wonen en in Nederland blijven werken. Gaat het over je pensioen, dan zet de pensioengids de Belgische regel naast die van Spanje en Duitsland.

Drie dingen ontbreken hier met opzet.

De belastingvrije som. Elk Belgisch inkomen heeft een deel waarover geen belasting wordt geheven, en dat bedrag verandert per jaar en per gezinssituatie. De pagina waar dat bedrag hoort te staan, gaf bij ons geen antwoord. Zonder dat bedrag noemen wij het niet, ook niet bij benadering.

Het percentage van de gemeentebelasting. Dat verschilt per gemeente en per jaar, en de FOD publiceert op de pagina die wij lazen geen lijst. Een gemiddelde noemen zou hier geen van beide werelden goed weergeven: het klopt voor niemand en het klinkt precies genoeg om op te vertrouwen.

De tarieven van inkomstenjaar 2025. Die staan er nog niet, en wij tellen niet zelf een inflatiepercentage bij de grenzen van 2024 op.

En één zin over de bron zelf, omdat hij hier hoort. De Nederlandstalige tariefpagina van de FOD was bij ons vier keer niet bereikbaar, in vier verschillende controleronden. De Engelstalige pagina van dezelfde dienst antwoordde wel. Wat je hierboven leest komt daar vandaan, en dat staat in ons correctielogboek met de datums erbij.