De zorgverzekering in Japan: inschrijven is verplicht, en een deel van de rekening betaal je zelf

Werk je voor een aangesloten werkgever, dan val je met je meeverzekerde gezinsleden onder de werknemersverzekering. Val je daar niet onder en ook niet onder de ouderenregeling, dan hoor je in de National Health Insurance, de volksverzekering die per gemeente wordt uitgevoerd.

Voor een buitenlander is de hoofdregel: verblijf je langer dan drie maanden, dan ben je inschrijfplichtig. Het ministerie noemt uitzonderingen, zoals kort verblijf. Je regelt het bij het loket van je gemeente, en het ministerie noemt er een termijn bij: word je verzekerd of stap je eruit, dan lever je de papieren binnen 14 dagen in bij het loket van de volksverzekering in je gemeente.

De eigen bijdrage is een percentage van de rekening en hangt af van je leeftijd:

• Kinderen tot de leerplichtige leeftijd: 20 procent
• Van de leerplichtige leeftijd tot 70 jaar: 30 procent
• 70 tot en met 74 jaar: 20 procent, of 30 procent bij een inkomen op werkendenniveau
• 75 jaar en ouder: 10 procent, 20 procent bij een bepaald inkomen sinds 1 oktober 2022, of 30 procent bij een inkomen op werkendenniveau

Wie tussen de leerplichtige leeftijd en 70 jaar is, rekent dus met dertig procent.

Er is een plafond. Komt wat je aan het loket betaalt boven het maximum per maand uit, dan krijg je het meerdere terug; dat maximum hangt af van je leeftijd en je inkomen. Vanaf augustus 2026 geldt er ook een maximum per jaar.

Er is geen landelijk premietarief. De gemeente stelt het vast, met het standaardtarief van de prefectuur als richtsnoer, en berekent per huishouden: een deel naar draagkracht en een deel als gelijk aandeel. Gemeenten mogen daarbij een stelsel met twee, drie of vier onderdelen gebruiken: een deel naar inkomen, een deel naar vermogen, een gelijk deel per verzekerde en een gelijk deel per huishouden.

Landelijk kwam de premie volgens het ministerie in boekjaar 2022 uit op gemiddeld 91.000 yen per verzekerde per jaar, zonder het deel voor de langdurige zorg dat wie 40 tot en met 64 jaar is erbij betaalt. Wat jij betaalt kan daarvan afwijken; vraag het bij je gemeente na voordat je een woonplaats kiest.

Inschrijving in het nationale pensioenstelsel is verplicht voor iedereen van twintig tot en met negenenvijftig die in Japan staat ingeschreven, ongeacht nationaliteit. De premie is 17.920 yen per maand voor het jaar dat op 1 april 2026 begon.

Ga je weer weg, dan kun je bij minstens zes maanden premie een teruggave aanvragen, de zogeheten lump-sum withdrawal payment, als je de Japanse nationaliteit niet hebt en nooit recht op een Japans pensioen had. De aanvraag moet binnen twee jaar nadat je je vertrek hebt gemeld binnen zijn. Let op: wie de teruggave krijgt, verliest volgens de pensioendienst de tijdvakken van daarvoor voor een later pensioen.

Japan en Nederland hebben een verdrag over sociale zekerheid, ondertekend op 21 februari 2008 en in werking sinds 1 maart 2009. Japan staat niet op de lijst van verdragslanden van het CAK: een Nederlands pensioen brengt je in Japan dus niet onder de Nederlandse zorgverzekering.

Welke onderdelen jouw gemeente gebruikt en tegen welk tarief, staat bij de gemeente zelf. In Shinjuku bestaat de premie uit een medisch deel, een bijdrage voor de ouderenregeling, een deel voor de langdurige zorg voor wie 40 tot en met 64 jaar is, en sinds boekjaar 2026 een deel voor de kinderregeling.