Wonen op Bali: visa, kosten en praktische gids voor Nederlanders

Een Visa on Arrival of bezoekvisum is geen verblijfs- of werkvergunning. Voor langer verblijf gebruikt Indonesië afzonderlijke visa en tijdelijke verblijfsvergunningen (ITAS, vaak nog KITAS genoemd) voor onder meer werk, investering, gezin, remote werk, ouderen en second home. De voorwaarden zijn niet uitwisselbaar en kunnen per route verschillen.

Gebruik daarom de officiële e-Visa-routekeuze voor jouw nationaliteit, verblijfsdoel en gewenste duur. Controleer daar vlak vóór de aanvraag de actuele sponsorvereisten, toegestane activiteiten, documenten, financiële bewijsstukken, geldigheidsduur en omzettings- of verlengingsmogelijkheden. Een commerciële agent is niet automatisch voor iedere route verplicht en kan geen toelating garanderen.

Bezoek

Voor Nederlandse paspoorthouders noemt de e-Visapagina van de Indonesische immigratiedienst een Visa on Arrival voor een bezoek van 30 dagen: ‘e-VOA is a visa which allows foreigners to visit Indonesia for 30 days’. Dezelfde pagina noemt bij de paspoorteis een verblijf van 60 dagen; welke van de twee geldt, zegt de dienst niet. Het reisadvies van de Nederlandse overheid: ‘Het visum is maximaal 30 dagen geldig. U mag het visum 1 keer verlengen met maximaal 30 dagen.’ Je paspoort moet bij aankomst nog minimaal 6 maanden geldig zijn, en wie te lang blijft, riskeert een boete van 1.000.000 roepia per dag. Het tarief voor een bezoekersvisum van ten hoogste 30 dagen is volgens regeringsverordening PP 45 van 2024 500.000 roepia per persoon; die verordening verving PP 28 van 2019. Dit bezoekrecht staat geen lokaal werk toe en wordt niet automatisch permanent verblijf.

Remote werk en andere langere routes

De officiële selector bevat afzonderlijke keuzes voor onder meer Remote Worker, Second Home en andere verblijfsdoelen. Eén algemene ‘KITAS-eis’ bestaat niet: de eisen verschillen per verblijfsdoel, dus controleer de routekaart die de selector voor jouw situatie toont. Een remote-workroute is geen algemeen recht om voor Indonesische klanten of een lokale werkgever te werken.

Permanent verblijf

ITAS is tijdelijk verblijf. De Indonesische immigratiewet noemt voor ITAP (vaak KITAP genoemd) afzonderlijke categorieën: bepaalde ITAS-houders als geestelijke, werknemer, investeerder of oudere; familie uit een gemengd huwelijk; partner of kind van een ITAP-houder; en bepaalde voormalige Indonesiërs of voormalige bipatride kinderen. De wet maakt omzetting van ITAS naar ITAP mogelijk, maar die statuswijziging vereist een ministeriële beslissing. Voor de eerstgenoemde categorie noemt de wet drie aaneengesloten jaren verblijf en een integratieverklaring; dat is geen automatische omzetting voor iedere ITAS-houder. ITAP en Indonesische nationaliteit blijven afzonderlijk: de wet noemt verkrijging van de Indonesische nationaliteit juist als grond waarop ITAP eindigt.

• Wat je huur op Bali bepaalt is niet de stad maar de vorm. Een kamer in een guesthouse, een unit in een complex en een eigen villa met tuin en zwembad zijn drie verschillende markten, en ze liggen in dezelfde straat. Daarnaast scheelt een jaarcontract dat je vooraf betaalt met maandhuur; hoeveel verschilt per verhuurder.
• Canggu, Seminyak en Ubud zijn geen vergelijkbare plaatsen. De eerste twee zijn kustplaatsen, de derde ligt in het binnenland. Wie een bedrag voor ‘Bali’ leest, leest een gemiddelde over plaatsen die verschillen.
• Je visum bepaalt mee wat je kwijt bent. Verlengingen en agentkosten zijn terugkerende posten. Reken ze apart uit voor de route die jij kiest.
• Een maandtotaal noemen wij niet. Zo'n bedrag zouden wij zelf moeten optellen uit posten die per persoon, per wijk en per huishouden verschillen, en dan leest het als een cijfer van een instantie terwijl het dat niet is. Waarom wij die keuze maken, staat in ons correctielogboek.

Een buitenlander die ten minste zes maanden in Indonesië werkt, moet deelnemer worden van het publieke zorgstelsel JKN, dat BPJS Kesehatan uitvoert; de wet zegt ‘wajib menjadi Peserta’. In loondienst is de premie 5 procent van het loon, waarvan jij 1 procent betaalt. Wat het stelsel uitsluit, waaronder zorg in het buitenland, en wat een zelfbetaler per maand betaalt, staat in de zorggids. Een ziekenhuis noemen wij niet bij naam, en wij noemen geen verzekeraar.

Indonesië belast inwoners op hun wereldwijde inkomen, progressief van 5 tot 35 procent. Je bent fiscaal inwoner bij meer dan 183 dagen in twaalf maanden, en ook als je in Indonesië woont of er met een verblijfsvergunning de intentie hebt te wonen. Er is een belastingverdrag met Nederland, ondertekend in 2002. Controleer of je correct bent uitgeschreven uit Nederland; zie het stappenplan voor het uitschrijven.