Zorg in Nieuw-Zeeland: het ongevallenfonds dekt iedereen, de rest hangt aan je visum

De hoofdregel is kort: publiek gefinancierde zorg is er voor de meeste houders van een resident visa die in Nieuw-Zeeland wonen. Wie met een tijdelijk visum komt om te bezoeken, te studeren of te werken heeft er in het algemeen geen recht op.

Bij sommige tijdelijke visa is een ziektekostenverzekering zelfs een voorwaarde, waaronder het Fee-paying Student Visa.

Er bestaat een regel die houders van een werkvisum met een geldigheid van twee jaar of meer wel toegang geeft. Die staat in de eligibility direction, en die tekst hebben wij niet bij de bron kunnen lezen: de pagina van de zorgautoriteit daarover en de staatscourant lieten ons niet binnen. Wij noemen die regel daarom wel, maar zonder hem als vaststaand te presenteren.

Nederland en Nieuw-Zeeland hebben geen wederkerige zorgregeling. Nieuw-Zeeland staat niet op de Nederlandse lijst van verdragslanden; daar staan onder meer België en Bosnië-Herzegovina wel op. En de Nieuw-Zeelandse zorgautoriteit noemt zelf twee landen waarmee zo'n regeling bestaat: Australië en het Verenigd Koninkrijk.

Het Accident Compensation Corporation is een schuldloos stelsel: iedereen die in Nieuw-Zeeland bij een ongeval letsel oploopt is gedekt, en het doet er niet toe wie schuld had. Voor inwoners geldt dat voor letsel door een ongeval, ongeacht de omstandigheden. Ook bezoekers met een tijdelijk visum zijn gedekt, volgens de immigratiedienst meestal voor het grootste deel van de kosten van behandeling en revalidatie.

Wat het ACC niet dekt is even belangrijk: ziekte, verstoorde reisplannen, en letsel op de heen- of terugreis. Een reisverzekering blijft dus nodig, ook al is het ACC er.

Bij een huisarts betaal je zelf een bijdrage. Inschrijven bij een praktijk is gratis en maakt een bezoek goedkoper; zonder inschrijving betaal je meer. Wat een bezoek precies kost verschilt per praktijk, en daarom staat er hier geen bedrag: praktijken stellen hun tarief zelf vast, en de immigratiedienst raadt aan het na te vragen voordat je je inschrijft.

Voor recepten geldt wel een vast bedrag: 5 NZD per receptregel. Vrijgesteld zijn kinderen tot en met 13 jaar, 65-plussers, houders van een Community Services Card en hun kinderen, en houders van een Prescription Subsidy Card. De bijdrage geldt voor elk medicijn op een nieuw recept, niet voor een herhaling op hetzelfde recept.

Na twintig receptregels per gezinseenheid in een apotheekjaar, dat van 1 februari tot en met 31 januari loopt, heb je recht op een Prescription Subsidy Card en betaal je tot 31 januari geen receptbijdrage meer. Een medicijn dat niet volledig wordt vergoed, kan wel nog geld kosten.

Met een Community Services Card zijn gesubsidieerde recepten gratis en is een bezoek aan een zorgverlener goedkoper. Die kaart is er alleen voor staatsburgers, permanent residents en vluchtelingen die normaal in Nieuw-Zeeland wonen, dus als nieuwkomer kom je er in de regel niet meteen voor in aanmerking. Er geldt ook een inkomensgrens, die Work and Income per huishouden vaststelt.

Een ding staat vast, ongeacht je papieren: niemand mag spoedeisende zorg worden geweigerd omdat hij niet kan betalen. Ben je geen inwoner, dan kun je voor een deel van de zorg wel een rekening krijgen.

Tandartsen vallen niet onder de publiek gefinancierde zorg. Vanaf 19 jaar betaal je zelf.

Er is een vangnet voor wie het niet kan betalen: de overheid draagt bij aan noodzakelijke tandheelkundige behandeling tot ten hoogste 1.000 NZD per periode van 52 weken, en dat bedrag hoef je niet terug te betalen.