Zorg in Zweden: geen verzekering, wel een rekening per bezoek

Wie uit Nederland komt zoekt in Zweden naar de zorgverzekering, en vindt hem niet. Dat komt omdat hij niet bestaat.

De Zweedse wet legt de plicht bij de region: die moet goede zorg aanbieden aan wie binnen haar gebied woont. Er is nergens een plicht voor de burger om zich te verzekeren, en er is dus ook geen premie en geen polis. Zweden telt eenentwintig regioner, die precies dezelfde gebieden beslaan als de eenentwintig län maar er niet hetzelfde zijn: de länsstyrelse is de rijksdienst in het län met een benoemde landshövding, de region is het gekozen zelfbestuur op datzelfde gebied. Op Gotland bestaat geen aparte region en doet de gemeente dat werk.

Wat er wel is, is een rekening per bezoek. En omdat elke region zijn eigen tarieven vaststelt, verschilt die rekening per plek waar je woont.

Deze drie regioner tellen samen ruim de helft van de Zweedse bevolking. De bedragen gelden in 2026.

Region Stockholm. Een bezoek in de open zorg kost 275 kronen, ongeacht welke zorgverlener je ziet. De spoedpost, de närakut, kost 375 kronen en de spoedeisende hulp 400. Ben je jonger dan achttien of vijfentachtig jaar of ouder, dan betaal je niets.

Västra Götalandsregionen. De huisarts kost 200 kronen als je bij die praktijk staat ingeschreven en 300 als dat niet zo is. Een andere zorgverlener dan de arts kost 50 respectievelijk 100 kronen. Een specialist in het ziekenhuis kost 300 kronen, de spoedeisende hulp 400.

Region Skåne. Zowel de huisarts als een gewoon specialistenbezoek kost 200 kronen, de spoedeisende hulp 400. Bloedprikken is er gratis.

Een ligdag in het ziekenhuis kost in alle drie 130 kronen. Dat is geen toeval: de wet topt de ligdag af op 0,0023 keer het prisbasbelopp, naar beneden afgerond op tientallen, en dat komt in 2026 uit op precies dat bedrag.

Wat je in een jaar zelf kwijt bent, is bij wet afgetopt. Dat maakt de rekening per bezoek minder belangrijk dan hij lijkt.

Zorg: ten hoogste 1.450 kronen over een periode van twaalf maanden. Daarna krijg je een frikort en betaal je niets meer. Let op hoe die twaalf maanden worden geteld: de periode begint bij je eerste betaalde bezoek en niet op 1 januari. Betaal je je eerste bezoek op 13 oktober, dan loopt je frikort tot en met 12 oktober het jaar erop.

Medicijnen: ten hoogste 3.800 kronen over eveneens twaalf maanden. Dat maximum bereik je wanneer de totale medicijnkosten voor korting op 7.117 kronen staan. Voor kinderen onder de achttien zijn medicijnen binnen die regeling gratis.

Beide bedragen staan in de wet als een breuk van het prisbasbelopp, het bedrag waarmee Zweden zijn sociale regelingen indexeert. Ze worden dus elk jaar opnieuw uit dat bedrag berekend. Voor 2026 staat het prisbasbelopp op 59.200 kronen.

Op sommige pagina's staat voor medicijnen nog een plafond van 2.900 kronen. Dat is niet het bedrag dat voor jou geldt.

Het gold voor een overgangsperiode, voor mensen van wie de twaalfmaandsperiode voor 1 juli 2025 begon; die perioden liepen uiterlijk op 30 juni 2026 af. Wie nu in Zweden aankomt, valt onder het bedrag dat uit de wettelijke formule volgt: 3.800 kronen.

Zweden legt zijn wachttijden vast in een regeringsbesluit, en de termijnen zijn concreet.

• Nul. Contact met de eerstelijnszorg krijg je op dezelfde dag dat je erom vraagt.
• Drie. Een medische beoordeling door bevoegd personeel in de eerste lijn volgt binnen drie dagen.
• Negentig. Een bezoek aan de specialistische zorg volgt binnen negentig dagen na de verwijzing.
• Negentig. Een besloten behandeling of operatie begint binnen negentig dagen na dat besluit.

Wordt een van de twee laatste termijnen niet gehaald, dan moet de region je zonder extra kosten helpen aan zorg elders. De garantie geldt niet voor onderzoeken als röntgen, bloedprikken en tests. Een oudere regel met een termijn van zeven dagen in de eerste lijn circuleert nog online; die geldt niet meer.

De wet verplicht de region om de eerstelijnszorg zo in te richten dat iedereen zelf zijn zorgaanbieder kan kiezen en recht heeft op een vaste artscontactpersoon. De patientwet voegt daaraan toe dat je die keuze ook buiten je eigen region mag maken.

Je schrijft je in bij een vårdcentral, en die inschrijving hebt gevolgen voor je rekening: in Västra Götaland betaal je als ingeschrevene 200 kronen bij de arts en als niet-ingeschrevene 300. Het loont dus om die inschrijving meteen te doen en niet pas als je iets mankeert.

Tandzorg voor volwassenen loopt via een landelijke regeling bij de uitkeringsinstantie; de gratis tandzorg voor jongeren regelt de region.

Gratis tandzorg loopt tot en met het jaar waarin je negentien wordt. Tot 1 januari 2025 liep die tot en met het jaar waarin je drieëntwintig werd. De nieuwe grens staat woordelijk in de Zweedse tandzorgwet.

Daarna krijg je een jaarlijkse tandzorgbijdrage: 600 kronen vanaf het jaar waarin je twintig wordt tot en met het jaar waarin je drieëntwintig wordt, 300 kronen van vierentwintig tot en met vijfenzestig, en weer 600 kronen vanaf zevenenzestig. Wie in 2026 zesenzestig wordt, krijgt dit jaar ook 600 kronen. Sinds 1 januari 2026 betalen 67-plussers bovendien voor bepaalde behandelingen, zoals kronen, bruggen en implantaten, 10 procent van het referenspris.

Daarnaast is er een aftopping: over een jaar betaal je de eerste 3.000 kronen zelf, daarna de helft van het deel tussen 3.000 en 15.000 kronen, en daarboven vijftien procent.

Het addertje. Die vergoeding wordt berekend over het referenspris en niet over wat je tandarts vraagt. Rekent je tandarts meer dan het referenspris, dan betaal je dat verschil volledig zelf. Vraag dus vooraf naar een begroting.

Bij de immigratiedienst hoef je niets te doen: wie verblijfsrecht heeft, hoeft geen contact op te nemen. Tot drie maanden mag je met een geldig paspoort of identiteitskaart in Zweden zijn zonder verdere eisen; daarna moet je werken, een bedrijf hebben, studeren of over voldoende middelen beschikken.

Wat je wel doet is je melden bij de belastingdienst voor de folkbokföring, als je van plan bent minstens een jaar te blijven. Daaruit volgt het personnummer. Blijf je korter, dan krijg je een samordningsnummer: dat is er voor mensen die niet zijn ingeschreven, en in dat nummer wordt bij de geboortedag zestig opgeteld. Een aanvraag daarvoor kan tot tien weken duren voordat er iemand naar kijkt.

De Europese zorgpas. Die is bedoeld voor een tijdelijk verblijf en hoort bij een Nederlandse zorgverzekering, en die heb je alleen zolang je in Nederland woont of werkt. Tijdens een verkenningsreis krijg je er noodzakelijke zorg mee tegen het gewone patiënttarief.

Zonder inschrijving en zonder zorgpas betaal je de volle prijs. In Stockholm kost een bezoek aan de spoedeisende hulp dan tussen de 5.200 en 7.400 kronen. Neem je zorgpas dus mee, ook voor een verkenningsreis.

Heb je een wettelijk pensioen of een wettelijke uitkering uit Nederland, zoals de AOW, en werk je niet meer, dan regel je je zorgverzekering via het CAK. Zweden staat op de lijst van verdragslanden. Je krijgt dan een S1-formulier, waarmee je je in Zweden inschrijft. Het CAK houdt elke maand een verdragsbijdrage in op je pensioen of uitkering; de woonlandfactor waarmee die wordt berekend, is voor Zweden 1,000 in 2026. Geen Zweedse premie dus, maar wel een Nederlandse bijdrage.

In Nederland schrijf je je uit als je langer dan 8 maanden in het buitenland gaat wonen, in de laatste 5 dagen voor je vertrek. Buiten Nederland bouw je in de regel geen AOW op; een vrijwillige verzekering vraag je aan voor je vertrek of binnen 1 jaar erna.